D ËAR;< G rK Ë ft E fi É DIEREN. if f 
f Ecjft. Hy is deCerafteS , en dePityokampe fweèringheft , ’t Welk Alhertm ook leidt 
der Genees-Meefters feer ghelijk , behalvcrt De Téredö heeft een groot hoöft , hy 
dat hy weerzijds maar dry voeten heeft. Gef - { knaagt met tanden , en door-boort de ey ken. 
nerus fchrijff hemeen fterken vullen reuk,mct 
een verrottende kracht toe. 
De Thripes fchijnen alfo van Terendo, 
dat is van verflijten , ghenoemt te zijn ■, Het 
zijn heel ghemeene wormtjes , klein en wit 
van lijf, met fwarte hoofden, oft uit den rode 
donker, met fes kleine dunne voeten om- 
trent den hals , en met een weinigh roodts 
fwartachtigh , en de wormen van de zink- 
noot in gebouw van lijf heel gelijk, maar de 
helft kleinder en korter. Sy beminnen geen 
bruin maar wit hout , (hoedanigh is de Al- 
burnus , de Hafelaar, de Berken- boom , de 
Kanneel-boom en Platanus, oft Andoorn- 
boom) welke fy, valt en droog zijnde, door 
’t Welk het geluid ielf te kennen geeft. *Defe 
worden alleenlijk 'na ’t gevoel van Tbeopbreu 
[tus) in de Zee gevonden,want anders meent» 
men datter geen Teredo eigentlijk mach ge- 
noemt werden. Ons heugt datter fommighe 
van defe fo groot,in de Veneetfe fchepen, dié 
wat te lang in de Haven van Alexandria ge- 
legen hadden , geworden waren datfe een el- 
le-boog in de lengte , en een duim dik waren. 
Hoedanighe ook Eranciskus Draak , als een 
twede Zee-god met fijn werelds d waal-fchip 
(dat by na opgegheten wasj) thuis ghebraght 
heeft- Wy hebben ook andere Teredinesge- 
fiendieeendnim lang, en de Meel vorm ge- 
lijk waren. Defe hebben een rond lijf * en een 
boren en de vochtigheid voorcs uitfuigende, hooft uitten geel blinkkent,eert weinig rood 
doen verolmen. l achti g“ n mond met öngen.™ welkers lip- 
De I ermites komt uit hout voort dat te [pen gelijk als kleine lphnters af hangen: Met 
feer door de Son verhit is, welke (na tfchrij- 
ven van Servius) uit het pit voortgeteek, fijn 
eigen moeder alleen verteert, maar deftam en 
fchors nietanraakt. Het is een onangenaam 
beesje, en fo veel te arger , om dat het alleen- 
lijk het hart,en de levendige bron der bomen 
ichadelijk is : want fy leven ook dikmaal fon- 
derhuid oftfchors,en het merg verteert zijn- 
de fterven fy , want de natuur kan fodanigen 
wond niet weder heelen. In gedaante van lijf 
zijnfy de KofTus gelijk , maar veel klcinder, 
en niet weinig fachter. 
De Kofïiis is heel rompelig van lijf , waar- 
om ook eenighe Borgermeefters van Rome 
Kofli genoemt vvierden. De grootfte Kofliis 
fchijnt omtrent een vinger dik,en dry d war fe 
vingers lang, wit van verw, en by na de grote 
Rupfen ghelijk , waarom fy van Pttnms heel 
grote KofTus ghenoemt werden ; Sy hebben 
weerzyds dry voeten , niet ver van ’t hooft 
afhangen, doch kort, klein en fwart. Het 
lijf beftaat uit twaalf ringen , die na de {tart 
kleinder , en doorfchijmgher werden; het 
hooft is dikachtig en fwart , met twee lappen 
op ’t voorhooft, omtrent de mond zijn twee 
geangelde fprieten , enyderringh is meteen 
rode ftip matelijk hol geteekent. Het is een 
traag voortgaande beesje, welkers beweging 
nauwlijks ghefien werdt , waarom haar fojius 
dry voeren anweer-zijden , en elf kerven, 
over ’t lijf, medé een weinigh roodachtig, het 
overighe lijf is bleek blauwachtigh met een, 
glans , en hoe fy grooter worden hoe fy meer 
uitten donker roodachtig blinken. De Italia- 
nen noemenfe Bijfla, de Spanjarts van haar 
fpijs Broma •, Want hy door-eet en door- 
boord de fchepen. Waarom /Injtopbanes in 
fijn Ruiters , een Roey fchip,over de Tere- 
do klaghende , invoert. Alfo leidt ook Ovu 
dius: 
De worm heeft om Schip int heimlijk^door- 
geboort. 
Dat de Teredmes niet alleen de Schepen 
maardebalkken vandehuifen op-eeten , fal 
ik ( met verlof van Penmus ) verhalen uitten 
Ui tlegger van Homerus , (Odiff *.) Ditzijn 
fijn woorden : Melanpus,off de S wart- voet, 
welken de Draak de oiren gefuiverthadde * 
om de reden der onredelijke dieren te kon- 
nen verftaan , is om dat hy de Koe-beefterl 
van Iphiklus wegh-ghedreven hadde , in de 
ghevankkenis gheworpen. Als hy daar ver- 
flont uitte t’famen-fpraak mette Teredmes 
oft defe wormen , dat’er weinig vaftigheid 
van de balkken oft folder meer over was , 
heeft hy fich geboden uit te dragen , om daar 
van niet overftolpt te werden , en ’t leven te 
verliefen : En doe hy van een Man en VrouW 
Sy hebben ghefchors en uitghedraghen was, zijn die 
• - • p 1 j beide , wederkerende, van het vallende huis 
overrompelt. Dit blijkt ook uit de vóór- 
heel kleine ogen, een dikken rug, den buik 
een weinigh hol, met een bleek- witte verw: r - ~- J c •• , , , 
Svziin vetachtig en heel facht, engroeijemn ; naamftevanal deLatijnfeRijmers,alshyden 
verfch enontijdig gekapthout; wantindien' jongelingh Pbilolacbes aldus fpreekende, in- 
het lang gekapt is , en veel vochtigheids ver- voert, 
loren heeft, groeijender kleinder Koffi in, die 
alleen in ^rootte van dc andere verfcheelen. 
De Oude in Pontus en Phrygia (gelijk Pli- 
nim en Hieronymm verhaalt ) plegen de felve 
voor lekkere fpijs te eeten , waar toe fy die 
ook met Meel meften, om te voedtfamerte 
werden. Sy komen in ’t ghebruik van de 
Genees-konft, fo Phmus feidt , want fy ghe- 
nefen de fweeringhen , vermeerderen de 
Melk , en fluiten ook de voorts - lopende 
*t Beurt dikmaal dat de (lom winden , 
Envuilen Houtworm* thuis verjlinden : 
Een Jtort vlaag kan de Muir doen [akkert t 
En vuile Imht 't gehucht verf va kken. 
Defe befchadigen infonderheid de groot c 
bomen, namentlijk de Peer, Appel, Kaftanie, 
Okkernoot, de Beuk, Mefpel, Olm , de bre- 
de willighe en eyke-boormln welke ontijdig 
S oft 
