f 3 ER 
GEKERFDE DIEREN. 
Tunius an een kleine heefter , uit het geflaght Ethiopië. De Bonen worden van een wötmt 
van de Eerds-vel, welke een ey kei draaght, je gegeten, by Tbeopbrajtus Midas, by Hefr- 
an welkers (tam de greinen Tonder fteelrje je/;wKojelus,enPeulwormgenoemt, maar 
, erf*— nrlf in Ï-T n VPrTfPf'Pt* . pn vnn /tin 
vaft- hangen , die uitten witte afchgrauw ge 
verwt zijn ; maar wijl de bladeren van die 
heefter vol doorntjes zijn , ghelijk van de fte- 
kende Palm, dragen de Herders een ftokin 
de linker-handt /daar fy de bladers mede 
neer-drukken , en in de rechter een krom 
hakmes , daar mede fy de takken af-halc- 
ken , en dan de ronde blaasjes foo groot 
als een kleine Erweet af- nemen , welke 
an de zijden daar mede fy vaft-hinghen 
. r Mm I ■ flin 
open zijn en gapen 
en met veel kleine 
vjjwu J & r * 
wormtjes groter als neten, die uit dat open 
gaatje kruipen , en haar blaasje verlaten, 
vervult zijn. De Kinderen defe greinen 
achterlatende, gheven fulks den Rentmee- 
fter an , diefe haar mette maat al-koopt. 
Defe fcheit de beesjes met een Zeef van 
haar blaasjes af, en die daar na met lijn 
voorfte vingher lichtjes anvattende, maakt 
hy daar een bol af fo groot als een ey : 
Want indien hy haar hard drukte, fouden- 
fe eheheel tot fap werden, en de verw ver- 
Derhalven is de verw. tweederley , 
’ imv/iviuuj VU * TT VJ. ) maai. 
dat meer in de Efweten verkeert, en van fijn 
knaging de naam bekomen heeft , hoedanigh 
ook in de Cicers gevonden werd , wanneer 
haar filtigheit van den regen afghewaflen is , 
gelijk behalven de uitlegger van thyioaus , 
Pbavorinus en Tbeopbrajlus menen. Sy groeijen 
veel in de foetePeul-vruchten, foomdebe- 
quaamheid van voedfel,als de worm-maken- 
de natuur van de ftof : want de foete dingen 
teelen haaft wormen , en geteelt zijnde, voe- 
den fy die lichtlijk. 
De Koorn- wormen worden in’t algemeen Koom 
Pfoömikes genoemt, die mette wortels, hal- womeü * 
men , baarden en ayren van de tarw , rogge , 
haver , garft , rijs en geers leven. Eenige van 
de felve leven met ftijffel ghelijk de meel- 
wormen , andere met gheheel en onghema- 
len koorn, ghelijk de Kurkulio. De meel- 
wormen noemen de Engelfe Meale - wor- 
men , die de Teredo gelijk zijn, en hebben 
fes voeten , met een klein bruin -rood hooft, 
een gheringht lijf , en na de veranderingh 
van ’t meel verfcheiden gheverwt. Heel 
traan; Derhalven is ae verw, , j • — — . * % . 
d’ een van de blaasjes, en d’ ander van het goedt en wit meel geeft ook witte wor 
. r i * 1 ! rvAort ï-i/at- Aii«m hpf frnrnlp mp 
Cl CtU VrtU viv j 
pit, en om dat het pit oft beesje veelbequa- 
mer is, is fijn waarde ook viermaal fo veel als 
van de blaasjes. 
Gefnerus heeft in de toppen van de Jene- 
men, het ouwe geelc, het fchrale en met 
femelen vermenghde , roflche, Kardanus 
noemt de felve Meel-Motten , maar ( ghe- 
lijk hy dikmaal doet) onbedachtelijk. Met 
Ge nerus lieert in aeroppcn vau -v V ■ j rr r 
ver-boom kleine wormtjes uitten faftfaan- femelen ghevoed zijnde , wallen fy tot een 
e ee L roodachtig cefien. In defwammen van wonderlijke grootte, en ghy lult er in t korte 
Ie Bramen oft van de wilde Bofch-roos, uit thien hondert vinden. By de Laken- we- 
groeijen kleine witte wormtjes , uit welke vers worden ook altijd eenighe ghevond^ - 
Jrijloteles feit de Spaanfe vliegen voort te ko- want defe maken een pap van femelen , alijn 
men Na twee maanden f feit Gefnerus) heeft , en fineer , waar uit fy overvloedig vooi t- ko 
mem ^atweeradanA ^ ^ eSto / f be . ! men . Van het geheel koorn oft het gedroog- 
vva^Slde'een groot getal levende wormt- j de, dat van de Engelfe Mault, en de Moeder 
Sgebracht : Van gelijken de Doorn, en I van’t bier ghenoemt weit, oft ook van het 
jesuirg rauw koorn is de Kurkulio een verderfliik 
Braam, de Roos, de Heide, de Brem, de Ko- 
lutea , Rubus Idaeus , Mijrtillus , de Kapper, 
de Kruis-befye-boom, de Oxyacantha, de 
Rhijnwilghe, de Kuilch-boom, het Soet- 
hout, en ten leften alle Heefters , worden van 
de Worm uitgegeten; en ook de Ricmus(die 
den Man Gods tonas voor de heete bon be- 
rauw koorn is de Kurkulio een verderflijk 
dier : Want alfo fpreekt mijn Rijmer wel te 
recht , hoewel Vtrgilm en Varro Gurgulio 
fchrijven. 
Kis by de Grieken ghenoemt is een beesje 
met dry bekken , ’twelk voornamentlijkde 
Tarw , maar ook al ander Koorn befchadigt. 
dekte jw^°^helijkme^ , van dit quaat en niet dan dc lege baft overlaat. Want ghe 
dekte; was , gnenjk men iccr , ^ w Gumulio verwoei 
niet bevnjt. 
III. STIP- 
de ‘Peul en Jfoorn-'vrucnten. 
D E Peul- vruchten hebben ook haar vv or- 
men, maar hoe dat gefchiet is onfeker, 
oft omdat de vochtigheid door de hitte en 
drooghte niet kan verfpreit werden, ghelijk 
Tbeopbrajtus fchijnt te kennen te geven, oft fal 
men bever feggen dat van het droge de voch- 
tigheid begeert werd, maar dat de vogtighei 
daar voor wijkt als voor fijn vyand; fo fiet 
men dat de druppelen an een droghe muer 
blijven hangen, oft dat de al te groote hitte de 
natuurlijke warmte en vochtigheidt bederft. 
Voorwaar dat op die wijs de verrottingh in- 
lijk Virqihus fpreekt. De Gurgulio verweeft: 
een hele Koorn fchuir. Het ghelijkt na de. 
vorm van de Scarabeus , en heeft een fonder- 
lijke bek, met dry tangen, het lij fis van fom- 
mige fwart, van andere rofch , van eenige die 
grooter zijn groen , welkers midden-enghte 
t’faam gedrongen is. Het is fuiken droghen 
beesje, dathetmet het minfte anvattentot 
ftof verdwijnt. In de lente groeyt het in 
weinigh daghen , eer dat de byen beginnen 
te fwermen : Sy worden (feit Tbeopbrajtus ) 
uit het een deel gheboren , en met het an- 
der deel van ’t Koorn ghevoedt : Onfe 
Boeren feggen dat dele Koorn-eeters, inde 
reten van de muiren , en onder de pannen 
haar eyren legghen, daar fy haar ghellaght, 
door voorttelingh uitbreiden. Sy verhalen 
