HISTORIE 
142 
III. LI D. 
]/ and e V\/ 'or men inde menfcb. 
H Ierfal gehandelt werden van de Wor- 
men inde levende menfch, want datfe 
uit de dode voortkomen, is feker, en Kpme- 
ranus befchrijft dattermthet ruggen-mergh 
een flangh ghegroeit is, Sy worden in ver- 
fcheide deelen van’t lijfgevonden : Datfe in 
de Herfenen geboren werden, getuigen Hol- 
ler lus , Thomas & Tiega . Kgrnelius Gemrna , en 
Holler: 1 . 
r, cap. 1. 
Vega: in w 
c. 5 . iie 1. andere : Dat was eertijds in Hungaric en 
oden- Hooghduitfland gemeen, en die daar mede 
VANDE NATURE 
tijds door ’t gehele gedarmte verfpreit , ghe- 
lijk een tTaam-gevouwen krans, Tliniui heeft ^ n c H 3 ^ : 
angetekent datfe dertigh voeten langh zijn. 1 * 2 ' 
P Uterus heeftfe gefien van veertig. Haar de- 
len gelijken niet heel naukeurig, het faad van 
Kauwoerden : Maar als fy ghebroken wor- 
den , en nu half dood een wij l achter blijven, 
verrot dat deel dat ande kanten dunft is, maar 
dat in ’t midden als een knoop is , gelijkt het 
faad van deKauwoerden oft Komkommers. 
Sie hier van 4 gefchiedeniflen, by Fahrrtius obCerrau 
Hildanus. Hier toe behoorert , die Kau- a e , 2 “ r ‘ 
woerd s wormen genoemt werden , en daar- 
^ o ___ _ om is het by fommige eenander geflaght van 
Gemmain gequelt waren , vervielen tot Raferny en .de brede Wormen: fy befiaanuit veelftuk- 
A hnf-hrl • 1 1 1 J TT _ . - * _A. . /I /I ril I Li 'in uroprrl P rrp 1 1 1 L r ï 1 1 f" 
Append: Gulheid: Haar eeniefte Genees middel be- !jes het faad der Kauwoerde gelijk. Uitdefe 
Opdfls _ _ s?„ ... 1..1 «■ 1 rL n„ r r, 
Kofmo- 
krit. 
Beniveo: 
Exempel, 
c. 100. 
ftaat in Look met Brandewijn vermenght. 
Een fterk mart , fo Benivenm zeit , heefter 
een , een hand breed langh uit fijn rechter 
neufgat gheworpen. In peft zijnfe fommige 
uitdeoiren gekropen, die dik maar niet heel 
langh waren : Hier van by Dipjkpndes wormi- 
ge oiren genoemt. 
Valefkusóc Taranta heeft ook twee oft dry 
diergelijke gefien, fo groot als een pijnkarl, w 
maar dikker: Datfe onder de tongh groeyen, ghefteltenis befiet , daar ifier een ghefien met 
M on tuus fchrijft Moutuus } Inde tanden wordenfe van ) een rood hooft , fo groot als een erweet die 
cap 9 . 4 fommige Sinones genoemt; Datfe in Batteus ruigh was, en een ftart als een halve Maan 
Zozom: de Monnik van Syrië uit grooten honger j had, noch een meteen ruigenrugh, met rode 
gegroeit zijn , getuight $o\omenus. Amatus 
meen ik die gheweeft te zijn welke Lufitanus Amat: 
befchrijft witte zijn Vier elle-bogen lang, met 
een wratachtig hooft , daar’tghehele lijf van Curat: 
affproot , die een Illijrife vrouw met hoeften 
levend uit wierp. De ronde fijn fomtijdts an- 
der halve voet lang, dikmaal vijfvoet , fom- 
tijds geen hand- breed ; in dien ghy haar 
verw befi et zijnfe rood, geel,fwart ,ten deel 
wit, geelachtigh en groen : In dien ghy haar 
H.EccI: 
iu(ican-. 'Lufitanus fchrijft datter uit het binnen fte deel 
Curat-d3 Van eenoo g^ van een dry-jarigh Meisje een 
Mundeiu getrokken is , die wit , en een halve hand- 
Dialog; 4 breed langh was. Datfe fomtijdsindelocht- 
J e ° n t n n f ader verborgen zijn, getuight Avenyar-, in 
cap. 78. de longh Atoyfius Mundella , inde Blaasen nie- 
^ondeler. ren Q oc ( one us , J{pndeletius , Fernelius en lakp- 
Morbor; t: tius/i nde lijf-moer Prifcianus enGarfas Lopius. 
Daar ifier een door den hoeft , en ook door 
de mannelijke fchaght geloft : Een van Peru- 
fie heeft eenige kleine brede uitgepift. Een 
Italiaan rodelen levendige , fo dik als ’t lem- 
met van een kaars ; Befie meer voorbeelden 
by Moufetut. Ook ifier een groote menigh- 
te uit den hals der lijf-moer gekropen ; daar 
ifier een uitten neus die met het gefwel po- 
lypus, oft vlees -gewas bezet was, getrokken 
doorhetzap van Tabak. Befie van die uit- 
gepift zijn, de anmerkinghen van Tulpius: 
Datfe inde armen en benen, inde kuiten en 
de huid ghevonden werden, bewijfen de 
cap. 17. 
Moufet: 
Infc£b i. 
cap. 30. 
hayren befait. Platerus heefter een gedroogt 
gehadt Van achtien ellen, die Moufetus gefien 
heeft, Plinius fchrijft van een van dryhondert 
voeten. 
De Mayen in ’t griekx Askarides,om datfe 
een byting en jeukte verwekken , oft van As- 
karijoalCo ghenoemt , noemden de oude Ju- 
mentarios oft Vee-wormen , om datfe dik- 
maal in de Paarden en de Koebeeften gevon- 
den werden: fy zijnde Aarcl-wormen gelijk, 
maar felden langher als een duim, en worden 
in de uitterfte verfwakking gevonden. 
Behalven defe fijn’er ook wanfchèpfels. Aldrov: 
Benivemus heeft’ereen met vier voeten, met infoft;*?. 
een ftartalseen halve Maan, en twe vingeren CJp ' 2 J 
langh , angemerkt : Gabucinus een fwarte rui- 
ge. Kaprmna een met twee buigfame hoorns, 
en hondert voeten an weerfijden , groenach- 
tigh , en die heel fnel voortliep. ifpndeletius , 
een ander,alseen Scolopendra, fonder ogen, 
De loon van S ebenkius heefter een geloft, die 
verfcheiden gheverwt was , met een klein 
draakjes van de kinderen ; de Nigua oft fcherp rood bekje. Een Boer eenander van 
Tonus van de Amerikanen, en Ooft- In- acht voeten, die mette kop end’opfpalkingh 
dianen ; en mogelijk is het hart daar niet van van de mond een End-voghel en een aal g hc - 
bevrijt. 
Datter ook diertjes, de Wormen gelijk in 
’t bloed gevonden werden , om ’t lichaam op 
Fim:H:Ntt ee t erij ftaatby Plinius ; Datfe metfaatuit- 
16 c J gefchoten fijn by Plutarcbus.TLn wat Wormen 
worden daar met geboren, daarflangen met 
gefplete ftarten , gelijk in ’t by-hanghfel van 
fïangen gefeit is, gevonden werden 
leek. Ghy fulter meer by Aldrovandus en 
Moufetus vinden. 
III. HOOFT- STUK. 
j V ande Teredo en ^Aardworm. 
V Ande Teredo met voeten hebben wy 
boven , als wy van de Plant- wormen 
Die gemeenlijk in de darmen hangen , fijn handelden, gefproken. Van die fonder voeten 
brede, ronde, en Mayen. De eerfte vindmen gedenkt AprikoU, welken hy van fijn koper- 
inalleouderdommen,eighentlijkbreede,oft verw Kupfferwurm noemt: Hy kruipt , feit Subcsr; 
Lint-wormen ghenoemt. Want fy zijn fom- j hy , om dat hy nocht vleugel? nocht voeten 
