On<3er- 
beide. 
# onde- 
kt: de 
In Ce 3 :. 
C. 7 . 
Moufet: 
lnfe&. 2 , 
c -4i- 
dér gekèrf 
hanght, oft fo andere menen abHauriendö al- 
fo ghenoemt , heeft in ’tLatynook den naam 
van Sanguifuga oft bloed-fuiger. By de Grie- 
ken wordhy bdella :En hy Hefycbms óemblis , 
en volgens d’Elienfersdrilakis ghenoemt ; fy 
zijn van tweederlei gheflaght, naamentlijkZee 
en Poei-bloed-fuigher Die na’t fchrijven van 
Tipndektnis ,is fo groot als een vinger , met een 
dunnen hals, en wat dikker ftart. De mond 
en ’t uirterfte van de ftart zijn de voeten van de 
Polijpusghehjk , om fich met der felver anhan- 
gingh an te trekken, Het lijf beftaatop de wijs 
der ghekerfde dieren uit veel ringhen , maar uit 
harder huid als de Poel bloed-fuiger, waarom 
hy ftch foo niet tot een ronde bol kan t fanien 
trekken , en fy trekken alleenlijk haar hooft en 
ftart uit en in. Alle de inwendige delen blijven 
tiitgerekten onverfcheiden. Hy leeft in’tflijk, 
heeft een ftarken reuk, enisonbequaam om te 
eten, maar de modderen ft rand villen, eten haar 
niette min. In heel oude Oly gefoden verfag- 
ten fy de pijn der oiren. In Kamil oft Amandel- 
Oiy,de pijn der Speen-aderen.InWijn genefen 
fy de wonden cn trekkingen der fenuwen. Ge- 
brantghenefen fy,’t gebrek Alopecia genoemt. 
De Poel-fuighers beftaanals uitt’iaam ver 
knoghte kringhen , door welker naaght fy fich 
fomtijdts als een bol in malkander krullen , fy 
hebben nocht beenders nocht vinnen. Maar een 
mond als een dry-hoek , ’t welk de wonde ver- 
toont. Villanovus eigent haar een pijp inde mond 
toe, als van de Mugh. Sommige hebben in ee- 
nigegrooter een icherper,in klemder een ron- 
der, malle in ’t midden een klein gaatje ange- 
merkt. De doorgang is van de mond totren aars 
verknogt: Inde dode is de lengte ontrent van 
een vinger. Daar fijner die een groot hooft heb- 
ben, rofchgeverwt met veel vefelen onderfchei- 
den,ruig en vergiftigh zijn. Daar zijn ook klein- 
der, met een kort hooft een roden buik, die in 
klare waters leven. dlbertus gedenkt, fwarte en 
platte , en die op den rugh rode ftrepen enigfins 
gerimpelt hebben. By de Switfers zijn de kleine 
fwart, de grootegroenachfigh, met geelachtige 
oft rofche ftrepen in de lenghte, tuften welke 
eenighe fwarte flippen ftaan. T. e Venetie zijn 
groenegefien , hier en daar met fwarte plekken 
gefprenkêlt. In de Rivieren fult gy kleine wit- 
te, met een wijden ronde mond ften,maarin 
andere twee-maal wijder , hoedanige dikmaal 
andeviffen gevonden werden. Strabo verhaalt 
dat’er in een Rivier van Morenland een gevon- 
den wert van feven ellebogë,die met haardoor- 
geboorde ft rót den afem halen. Andere dat’er 
Tn de levers der Koe-beeften een worm de Poel- 
fui^er ghelijk gevonden werd. Moufetüs heeft 
haar in door-boorde ( die in Kriftenrijk niet be- 
kent zijn) en ondoorboorde onderfcheiden. 
Tot haar aart behoort , dat fy in V oelige en 
modderige waters veel , in klippige , fandighe , 
en klare feldenghevonden werden. Dat fy uit 
verrottingh groeijen , want men weet niet dat- 
fe verfamelen : Datfe in denhetfft haar verber- 
gen , en inde winter verholen blijven : Datfe in 
de May een weimgh voor , en dat niet als met 
warme loght haar vertoonen. De lelve leven 
DE DIEREN. 
met bloed; Alsfy an ’t lichaam hangften, Val- 
len fy niereer af, dan alsfy vervult zijn : want 
hoe fy meer getrokken werden hoe fy meeren 
fterker anhouwen tot datfe breken. Sy bewe- 
gen haar met het fteunen op haar mond en ftart. 
ïn een riet ghefloten zijnde , kruypen fy achter- 
waarts, en om dat fy haar mond heel konnen 
fpitfen , en in defcherpte uit-rekken , kruipen 
fy door de nauwfte gaten. 
Sy zijn in de Genees- konft van groot gebruik 
om bloedafte trekken. Derofche metgroote 
hoofden , de groene , de fwarte , en die in al te 
modderighe floten leven, moetmen fchuwen. 
Die rofche uit- vloeijende waters , die rond , en 
leververwigh met kleine hoofden zijn , worden 
geprefen. V oor de befte worden gehou den d ie 
een roden buik en een groenen rugh hebben, 
voornamentlijk, die in lopende waters ghe van- 
gen zijn. In Duitftand worden de grote beter 
geacht, die uitten fwarte groen, met rofche ftre- 
pen in de lenghte, en met fwarte flippen ver- 
mengt zijn. Sy worden gebruikt op vergiftige 
wonden, qn in iiekten van ’t hooft, den hals , le- 
ver, milten teel-leden. 
Van haar bereiding, en wijs van gebruiken , 
fult gy genoech by de Genees-meefters vinden. 
Hier toe behoort de Lumates.de moeylijkfte Nis. 
gedaante van alle de bloetfuigers , die fich on- H ” ; 
der de kruiden en bomen der gheberghtenont- c . , 9 . 
hout, die heel dun en een halve vinger langh is. 
Sy vallen op de voor by gaande , en kruipen in 
alle gaten van ’s Meofchen lijf, ook inde engh- 
fte en vuilfte, en vallen niet eer af voor datfe 
fadtvan bloedt zijn ; want dan vallen fy felf 
af, en zijn niet minder fchadelijk in d’heefte da- 
ghen. Haar Ghehees- middel is haar met een 
heel fchérp Riet af te doen , en fich in’t water, 
indien’er eenige omtrent zijn , oft óp de klip- 
pen te begeven , oft vuur tuften beide te ftoken. 
II. HOOF T-S T U K, 
]/ m Je Starren. , 
D it dier is de naam van ftar gegeven,om dat Aidrov: 
het de ftarren gelijkt ,by de Grieken After, 
by MijrepJus Afterion , by de huidendaaghfe 
Grieken Scaurus genoemt , gelijk Gtilius heeft 
angetekent, oft liever fo het Ronddetms goed 
dunkt, Saurus , om dat het pinnen heeft alsecu 
ingheheide paaL Sijlvatikus noemt het Sydus 
Marinum , dat is Zee-ftar, Kremonen/is , Ma- 
giaraftrum Marinum. 
De mond ftaat na de ftart toe , in ’t midden 
van de pinnen, en Bellonm fchrijfc dat hy in’t 
ronde vijf vingers vertoont. Hy heeft geen uit- 
lofing.h van drek, en Kondektm zeit dat de Ronde- 
overblijfzels door de mond werden uit-gewor- 
pen. Sy zijn allernet een harde huid bedekt} cap.io. 
daarom heeftfe Jrijlotcles onder de andere 
fchorfachtige begrepen. 
Wy hebbenfe dikmaal op de Zee-ftranden Aart 
geflen , fy dwalen door de zee als dePolypus, 
mét het beweghenvan haar pinnen, nu voort- 
gaande, dan fich weder t’famen- wringende, en 
hanghen met het zuigen van haar pinnen op de 
wijs van de Egel an de klippen: Sy vallen de 
T 3 ZiCe- 
