ï 
DER SLA 
noemt * fodanigh is ook de Lijfmoer, die de 
twee zaat- blaasjes hier en daar na die vorm 
verfpreit. 
XVI. LID, 
| r /an de uitUndfe artjlangen , en voorna- 
mentlijk, de Lndi\e. 
I. STIP. 
f/dnde Boifininga , ofrTemldkokduhqui. 
MGËN, lf 
de wegén cn omwegen ghefien , en kruipt fo 
fnelofhy vloogh. An defe foo fchadelijke 
Slangh heeft de natuur als tot een waarfchou- 
wingh , een bel gehangen , op dat yder door 
dat geluid vermaant zijnde, fich tijdlijk voor 
die anflaande vyand foude verhoeden : Hy is 
fo dik als een arm , fomtijds vijf voeten langh, 
meteen dobbele tongh, lange fcherpe tan- 
den , donker geverwt, na ’t geel hellende. Alle 
jaren waft hemandeftart een lid daar hyme-t 
de befchadight , met ’t welk hy den menfch , 
dat in den aars flekende , terftond ombrengt ; 
Maar ’t vergif dat hy mette mond ofc tanden 
D E uitlandfe flangen zijn veelerley, welke ... - • ~ D - , ----- ? 
wv hier onder fes flippen fullen be- toebrenght, beneemt het leven langhzamer. 
fchryven Onder de eerftc ftellen wy de Boifx- 1 Uit de wond loopt terftond een bloedigh et- 
ninea, welke de Brafilianen Boifmininga , en ter , het vleefch word blauw , en de fweringh 
Boiquira, deTapoujers Ayng, dePortuge- kruipt allengfkens voort. Men moet terftond 
-T_ - « 1 Jr» TVl ö/at-l 't in H £> i»i 
fen Kaskavel en Tangeder , de Neerlanders 
Ratelflang,en de MixikanersTeutlakokauh- 
qui noemen. Ik fal van haar dry befchry vin- 
gen geven , om dat de afbeeldfels yerfchelen, 
van Markgraaf, Piy en Nierembergb . By M ark- 
graaf is het een Slang viervoeten en dry vin- 
gers lang , meteen lijf m’t midden dikker, en 
na beide uitterflen dunder, maar in t midden 
daar hy dikft is , gheljjk een Menfchen arm 
omtrent den elleboog: fijn buik is plat: fijn 
hooft ghedrukt, anderhalve vingher langh en 
breet : de ogen zijn klein , de tongh is rond en 
dobbel, onder alle fijn tanden heeft hy vier 
groter als andere, krom , wit en fcherpals een 
doorn, welke hy achterwaarts kan verbergen, 
en mettet tant-vleefch bedekken ; op de huit 
heeft hy fchobben , maar met heel hard : de 
geheele rug is met eenbleek- geeleftreep ver- 
dere, beftaande uit Teerlinghs-wifte haken, 
met fwart gefoomt , maar yder tuffen-ruimte 
van de haak is donkerachtig ; dezyden van t 
lijf zijn geelachtigh , en met fwarte teerlingen 
onderfcheiden,- te weten de dobbele rye van 
de fwarte teerlingen, an yder zyde, en an yder 
hoek van den haak der ketting van den rugh, 
paft een zydige teerling van de eene rye, en 
die van d’ ander rye paft weder op de tuflen- 
ruimte der haken van de kettingh der rugh : 
de buik heeft grooter fchobben als d ander, 
uit den bleek-geel , maar an de ftart is in t 
einde een vierhoekigh lichaam ghewaflen , 
een weinigh plat , beftaande ghelijk als uit 
gefchakelde haken, die op een fonderlinghe 
wijs op malkander paften , waar mede de 
Slangh een gheluit als een Sijmbal maakt , 
’tgeen van verre kan ghehoort werden ; en 
foo veel jaren als de Slangh heeft , foo veel 
deden heeft defe ratel : Een Slangh van thien 
jaren heeft een ratel twee vinghers langh , oft 
een weinigh meer , en meer als een halve 
vineher breedt : Sy beftaat uit een glatte, 
effen, droghe doorfchijnende ftoffe , uitten 
witte en afchgrauwe donker-rofch. riet is 
een feer vergiftige Slangh , nocht het tegen- 
gif bekent. 
pizo da Van de felve flangh fpreekt Pi%p aldus . De 
Med: Bra- Slangh Boifinininga , welken de Spanjarts 
Kaf kavel en Tangedor noemen , om dat fijn 
ftart als een bel geluid geeft, word overal op 
ai. 5 . 
antrekkende genees-middelen , die de wond 
verwijderen, fcherven en laat-koppen ghe- 
bruiken , en indien het gewonde deel kan on- 
derfchept werden , het felve met een bant Ja- 
kape van de Brafilianen genoemt, binden } op 
welk genees-middel fy haar feer vertrouwen, 
oft ook ten leften brant-middelen gebruiken. 
Ondertuffen wijl het vergifna’thart kruipt, 
moetmen forg dragen om dat innerlijk te ver- 
llerken ,met een dronk van Tipioka, en voort 
met fweetdrankenfich behelpen. Hetgereet- 
fte genees* middel van alle, dat defeHeide- 
nenWden beet van defe oft andere flanghen 
gebruiken, is het hooft van de befchadigende 
Slang felf , ’t welk fy floten, en alfo plaafters - 
wijs warm op de wond leggen. Tot welk mid- 
del fy noch in allerley beet , het fpog van een 
nuchteren menfch by voegen , met ’t welke fy 
het deelgedurigftrijken (P/w. I.7.C.2. Galen. 
l.io. Simpl. Scaligerin Hiftoria Animal.1. 11 . 
c. 1 8 . bekennen ook de kragt van dit fpog) en 
fy fleunen fofeer op defe twee tegengiften, 
datfe wanhopen , indien fy hier door niet uit- 
werken. Ik heb defeendierghelijke genees- 
middelen, die haar de lange ondervindingh 
geleert heeft, als de nood fulks eyfchte, gaarn 
nagevolgt. Ondertuften niet nalatende ’t geen 
ons van de eerbiedighe oudheid, en andere 
fchry vers naghelaten is. Op dat ik niet fou- 
de fchijnenalte hardnekkigh andefenieuw- 
lingen , oft te zeer an d’oude te hangen. 
Nieremberg noemt hemdeKoninghvande Ni erc mb ; 
Slangen , en heeft dit van de zelve: De krui- 
pende dieren zijn niet zonder ghebruik, en ' 1 
fy vermeerderen niet minder met haarnede* 
righeid de mogentheidtGodts, en nietmin- 
der fijn goedheid door haar fchadelijkheidt: 
Godtweet met het alderflimfletehelpen.en 
met vergif te gene fen. De genees-konft heeft 
een ruim gheëruik uit die fchadelijke beeften 
gevonden. Het begin vanght hier an met een 
geflaght van de wreedfte Slanghen , ’t welk 
de Indianen Teuthlakokauhqui , oft Ko- 
ningh der Slanghen , de Spanjarts Vipera, 
’t zy oft om de ghelijkheidt van ’t hooft 
met de Adder -flangh , oft van’t vergif; 
Deze Slangh is vier voeten oft meer 
l an crh , en als hy middelbaar dik is , een 
menfchen voet breedt ; met een fcherpen 
D rug. 
