/ 
2 6 
HISTORIE 
VANDE NATURE 
rug , een hooft ats een Adder , een buik uitten 
witte geelachtigh , an de zyden met blinken- 
de fchobben bedekt , maar tuffen beide met 
donkere ftrepen vermenght ; den rugh is don- 
kerverwigh , maar met geele Itrepen die haar 
op den mg-graad doorfnijden verciert. Daar 
zijn veel onderfcheiden van defeSlangh,die 
vveinigh van malkander verfchelen , maar met 
haar fteek doden , indien haar vergif niet ge- 
fwind te gemoed gegaan werd. Gehandeltof 
geterght zijnde , kromt hy fijn kop heel onge- 
lijk t’famen,en verhoed fich fodanigh,dat hy 
fich an alle kanten voor ongeval befchermt. 
Daar is bedacht de gewonde leden in d’aarde 
te begraven , en die daar in te laten blijven tot 
dat de pijn geftilt, oftde fiekt genefen is, en 
dat meeften deel met een goeden uitval : Hy 
loopt over de klippen feer fnei, maar over 
d’aarde oft vlakte fo fnel niet , dat wonder is, 
waarom fommige Mexikaners hem den naam 
van wind ghegeven , en Hoakoati ghenoemt 
hebben : Soo veel jaren als hyoud is, fo veel 
fchellen groeyender an fijn ftart , die an ’t 
achterdeel van de ftart als wervel-benen vaft 
zijn j deooghen zijn fwart, van middelbare 
grootte : In het bovenfte kaakfbeen heeft 
hy Honds-tanden , daar hy fijn vergif mede 
uitfchiet , want an weerzyden van de mond 
ftaan boven inde opperkaak vijf kleine tan- 
den , maar die van een yder inden geopenden 
mond konnen ghefien werden. Hy gaat met 
boghten voort : Den gewonden barft de huid 
over ’t geheele lijf met kloven , en word ghe- 
leit binnen vier-en-twintiguuren naden beet 
te moeten fterven. D’Indianen die haar van- 
gen houdenfe onbefchadight by de ftart neer- 
waarts hangende, maar fy wringhen niet te 
min haar hals, en ratelen met haar fchei oft ra- 
tel , en krommen haar an alle zyden , en doen 
alle vlijt om haar vangher te moghen befcha- 
digen. V eele die de lelve in haar huis op voe- 
den en tam men , verhalen datfe een jaar langh 
fonder eeten oft drinken konnen leven, en dat 
haar afghefneden hooft in thien 'dagen by de 
Panufenfers (onghelooflijk) tot de dikte en 
lengte vaneen dybeen uit-waft. Datfe konnen 
getamt werden,is veelen bekent , diefe in huis 
tot vermaak opvoeden. Sy fchieten haar vergif 
tutte honts- tanden, die hol zijn. Ook leggen 
fommige datfe een levende vrugt vóórtbren- 
gen, maar valfchelijk,fo uit het verhaal van an- 
dere blijkt. Als hy ge wondt zijnde, gram wort, 
maakt hy groot gerammel met fijn ratel, en 
verheft fijn hals met vervaarnis vande toefien- 
ders, maar bijt niet ten zy getrapt oft geter^t. 
Mette honts- tanden (tot ghebruik bewaart) 
prikken deMexikaanfe Genees-meefters den 
hals en nek , om de hooft-pij n te ftillen, en he- 
imeren met het fmout van dat vergiftige beeft 
de lendenen tegen de pijn der felver,en ande- 
re pijnelijke deelen van ’tlijf, en verdrijven 
ook daar mede de gefwellen. De Indianen ee- 
ten haar vleefcffen ftellen voor feker datfe be- 
ter en angenamer als Hoen der- vleefch zijn. In 
een doek gewonden zijnde, wordt haar wreet- 
heit fo verfagt,datfe van een Kint, fonder be- 
kommering oft letfel , konnen gedragen wer- 
den. Men feit dat het hooft van defe Slangh 
om den halsghedragen, gelijk dat van den 
Adder defiekten van de ftrot en dekoortfige 
geneeft. Sy genefen ook de fteek van alle Ra- 
tel-flangen, met twee onffen menfehen-drek» 
met eenig bequaam water ingegeven ,oft met 
het kauwen vanPifieti en op de wond geleid, 
ook met het bloeyfel van feker gemene boom 
van de nieuwe werelt . gefloten en opgeleit. 
T ot dit quaad is ook feer gevoeglijk de Chia- 
pato, welke in hete landen voortkomt , en in 
nieuw Spanje by na overal : Daar is noch een 
ander Slangh Teutlakoutraukqui genoemt, 
fomtijds vijfmaal negenduim lang, en een arm 
dik , en den ander van de felve naam ,foo in 
vorm als in wreetheit van vergif niet ongelijk, 
alsmede inde Ratel diehyande ftart heeft: 
Maar de verw van defe is fwart , na ’t geel 
hellende, met bleke plekken (gelijk ook in de 
andere ) die malkander dwars doorfnijden: 
Men feit dat de kraght van ’t vergif van defe 
fodanigh is, dat het niet alleenlijk mette fteek, 
maar met anraken befchadight, waar van hy 
den naam heeft. 
II. STIP. 
V .m de llnboboka en 'Böigiuby, 
T~"\ E Ibiboboka befchrijft Markgraaf en Pi- Markgr» 
8 '{o Defe fpreekt van de felve aldus : Ibi- H; B - 6 " 
U , 
bobokaisby de Brafilianen een fchone Slang pifo Me<J- 
gefeit, en by de Portugefen Kobre de korais Brafil: l +’ 
ghenoemt , hy is twee voeten langh, maar een 
duim dik , fneeu- wit, en met fwarte en roode 
plekken onderfcheiden. Sijn beet is heel ver- 
giftig, het vergif neemt het leven niet haaftig 
weg, maar ’t kruipt langfaam voort: Het wort 
genefen mette plaafter van’t hooft der felfde 
Slangh ghemaakt, en opgeleit: ook trekt het 
poeijer van’t kruit N hambi, en het zap van de 
bladeren van de Kaapeba en Kajatia in de 
wondt gefproeyt , het vergif uit. 
Markgraaf heeft de fijne wat naukeuriger 
befchreven, wantdus fpreekt hy: De Ibibo- 
boka van de Brafilianen , en Kobre de Korais 
van de Portugefen , is een Slangh twee voe- 
ten langh , een duim omtrent dik , daar hy 
dikft is; Want achter is hy rond en fcherp 
ghelijk een elffen : De gheheele buik is wit- 
blinkkende , de rugh en zyden geverwt: Het 
hooft heeft vierkante fchobben met fwar- 
te randen , daar op volght een rode plek, 
welkers fchobben an de randen fwart zijn , en 
foo is’er altijd een rode plek , daar an volght 
een fwarte , dan een witte , weer een fwarte, 
dan een rode , en fo voorts. De rode plek is 
meer als een vinger langh j twee witte , en dry 
fwarte t’faam-ghenomen, zijn ander-halve 
vinger langh , en met malkander gelijk , maar 
de fwarte plekken zijngheheel fwart ,ende 
randen van de witte fwart ; het is een vergif- 
tigh beeft. 
Vande Boiguaku heeft Markgraaf eenige Markgr: 
ghedaanten, welke wy met fijn eyghen woor- ^ ' 
den fullen befchrij ven: üe Boiguaku vande 
Bralï- 
