; FI I S T O R I A 
minora autem minus: fic etiam duriora &: 
molliora, & ejufmodi alia alii. Nam quae 
caro fumma a te Ita: oitro exorta elt, eam 
quxdam firmiorem quasdam follitiorem ha- 
bent. Ex ejus medio caput elt & qo micu- 
la bina; in majoribus proceriora, in mino- 
ribus minima. Eximendi capitis eadem 
omnium ratio, & perterrefactis contrahen- 
di. H abent quasdam os & dentes, minu- 
tas , tenues. Quxdam etiam mul carum 
more habent probofadem lingua: fpecio. 
Hxc dura eft baccinis 8t purpuris. Nam 
quemadmodum Tabani & afilus tergora 
quadrupedum pertundunt : ita his tanta eft: 
duritia , ut elcarum teftas perforent. Sub- 
eft ori ftatim venter fimilis avium inglu- 
vei , qualis eft etiam umbilicis. Infra duo 
candida quxdam , firma, fp ocicmammil- 
lari , qualiainfepiismveniuntur: fedhrec 
folidiora. A ventre gula duplex longa ac 
papaverufque , quod in fundo eft. Qux 
omnia perfpici pofliint, in finu vorticofo 
teftarum. Quod gulx ju ngitur mtefiinum 
eft, iqua, continuo traftu fertur totum 
fimplex ufque ad exitum , incipi eas a vor- 
ticofo finu quo papaver continetur , atque 
inde laxiorum. Eft autem papaveris magna 
parsquafi excrementumin omnibus oftra- 
ceis. Indeinteftinum reciprocans rurfum 
afeendit ad carnofas partes , atque circiter 
caput terminatur, qua emittitur excremen- 
tum omnibus turbinatis tam terrenis quam 
marinis. Hucufque Ariftoteles. Crefcene 
ut vermes , fcilicet anfraftibus , qui fub- 
indeaccrefcentesplures efficiuntur in par- 
tem priorem, quod caput vocatur, expe- 
rientia docuit. Serpunt parte dextra non 
ad claviculas, fedinadverfum. De Con- 
grejjk in fpeciebus dicetur. 
T ITU L U S III. 
De Turbinatis in frecie. 
■* • — * 
Caput I. 
■ De Turbinatis in anfractum 
tortis. 
Articulus I. 
De Jfautilo. 
Tu. x. TN Uum funt Turbinata apud Ariftote- 
jAidrov- 1. fem generum , vel enim eA udut ha- 
bent , vel funt Cfw&aSt feu in globum cir- 
Arifl. h.a. cumtcta. Ex illis funt Nautilus , 5P urpura, 
i.4.e.i. Buccinum, & Conchylium. 
Differenti» NdlltllliS , quem Sllldas vcwriaj , alii 'icuj- 
wiPii Sc cIqv vocant , vulgo vcwvAos 
NATURALIS 
dicitur , & cum Nauplio ^Athenai ideiti 
videtur. A modernis Grxcis %Auula.‘ 
tukQ.tr nJijtf vocari Robertus Conftan tinus 
author eft. 
‘Duo ipfius apud Ariftotelem habemus 
genera. Unumcft, cujus tefta pechmcu- 
lofimiliseft, cava, neque ei connexa na- 
tura, Is prope terram pafoitur lxpe nu- 
mero : quare a fluctibus ejicitur in aridam, 
ubidelapius de concha, aut capitur aut hi 
humo perit. Hoc genus pufillum eft ik ii- 
mile bolitxnis : qux Polypi fpecies eft. Al- 
terem in tefta tanquam limax eft. Is ex ea 
nunquam exit: fed interdum brachia exe- 
rit. Illud refpicit Plinius icuni dicit : Inter 
i prxeipua miracula qui vocatur Nautilus, ab 
aliis,Pompilos ( potius polypodis ovum ) 
Scipinus ( verius pronus) in fumma xquo- 
rum, pervenit, itafe paulatim fubrigens, ut 
emifia omni per fiftulam aqua, vehit exo- 
| neratus fentina , facile naviget. Poftea 
prima duo brachia retorquens (potius at- 
tollens ex Athenxo ) mambranem inter illa 
mirx tenuitatis extendit. Qua velificante 
in aura exteris fubremigans brachiis, media 
cauda, ut gubernaculo le regit. Ita vadit 
alto, Liburnicarum ludens imagine. Se fi 
quid pavoris interveniat , haufta fe mer- 
gens aqua. Eundem exaStiflime Bellonius 
de/c t ipflt. Concha, inquit, tribus fragmen- 
tis conflare videtur ( carina fcilicet 8e late- 
ribus, cum tamen una Se fimplex fit } qua- 
rum latera utrmque ceu carinx jundx ap- 
parent, ea ut plurimum magnitudine, quam 
ambx manus amplefti pollent : latitudine 
autem quantum poljex cum indice compre- 
hendat. Omnes autem non excedunt craf- 
fitudinem membranx pergamenx,ftriifqup 
in oblongum dudtis , ad oras creriis lacinia- 
tx funt , in formam rotundam abountes : 
j foramem autem per quod Nautilus alitur 
atque exit de Concha , magnum eft. Fra- 
gilis hxc la£tei coloris, lucida , admodum 
| polita, omnino navis rotundx effigiem re- 
j ferens. Navigat enim per maris fumma, ela- 
j tus de imo gurgite offertque fe tefta inverfa, 
ut facilius afeendere poftet , 8c inani fcapha 
enaviget, atque ubi inde emerferit, tum 
I concham invertit. Cxterum Nautili bra- 
chiis interjacet membranula, qualis eft in- 
ter palmipedum digitos, fed hxc magis eft 
tenuis, in telxaranex modum, robufta ta- 
men , qua etiam aura infpirartte velificat-». 
Cirris quos utrinque multos habet, pro gu- 
bernaculis utitur , .atque ubi metuit, tum 
concham protinus marino humore opple- 
tam demergit. 
Alterum Nautilum, Cochleam marga- 
ritiferam Bellonius vocat, & videtur eam. 
Fauconerius deferibere, cum in Epiftola 
ad Gefnerum ait , fuum Nautilum , teftani 
habere interna parte ita nitentem, ut cum 
unionibus preciofi (fimis de coloris amceni- 
j tate certare poftet. Bellonius enim fux il* 
Arijl. H. A. 
L4. c. x. 
VliK. H. 
N. 1 . 9. c . 39. 
