20 
HISTORIA NATURALIS 
Ariic n u s II. 
De Cancris in fjtecie , & qui - 
^ Cancris extra con- 
chas in falfis aquis de- 
gentibus. 
Punctu m I. 
De Cancro marino. 
"' ab. iv. ✓'“'i Aneri degunt extra conchas , vel in 
iab v. IUi vel funtin aquis falfis, vel in 
• dulcibtis. Interillosqui in aquis falfis funt. 
Cancer marinus , Cancer Maja dittus , Pa- 
AUtov. de gurus , Cancer eques , Cancer flavus^ undu - 
2 . latus Rondeletii , Cancer varius ^Cancer cor- 
ie a B . iv. disjignra & alii Chelarum longitudine diffe- 
ae ^ rentes. Cancro marino generis nomen indi- 
*. ‘ ' tum eft, necinejusdefcriptioneRondele- 
tius , Bellonius , &: Gefnerus conveniunt. 
Rondeletii acuminatus magis eft parte 
Defcri tio antenorc prope oculos , & duo habet cor- 
nicula, quibus horum caret. Rotundo eft 
ac circinato corpore Bellonii , anteriore 
parte crenis divilo , cruftaceo tegmine con- 
vellito. Majores trium aut quatuor digi- 
torum latitudinem non excedunt. He- 
par habent rubrum , quod Ariftoteles mu- 
tim nominare videtur. Inteftina multipli- 
cibus cirris obfefla, moventurque horum 
partes folidiores albis mufculis agentibus. 
Aldrovandus aliam obfervavit fpeciem, 
cujus pes ultimus qui ab utraque parte eft, 
brevioribus & craflioribus conflat interno- 
diis , & aliis pedibus eft curtior , in fine 
duabus, aliis articulationibus latior Plu- 
rimi prope infulam Canibaloriun , qua: ho- 
die Domcneca dicitur , reperiunttir , & 
quia in faxis habitant,#Mf<* W Oppian.dixit. 
E t Mares & fer mina. Illis color rubentior, 
his ex livido in cyaneum tendit. Mares 
foeminas opprimere videntur antequam 
ineant. Crura in ventrem infle&unt dum 
incedunt. Rondeletius foe minee partem 
inefle quandam croceam feribit qua mares 
j-Uar. h. carent.Ovorum putat efle materiam. InBof- 
*. z f phoro Thracio, vento violento ingruente, 
contra fluftus nituntur : Circa promonto- 
ria, ubi major vis venti, finguliin finuolo 
utus. loco fe tenent. 
Maxime , in Cibis , foeminas cum ovis 
turgent laudantur, ideo majus earundem 
Bononiae pretium. In India fucco dulci 
cum luna parturit turgere, plenam eodem 
deftitui,^ quibufdam proditum. In Medi- 
{7»/*,phtificis carnem prodefle Rondeletius 
experientia docuit, quod&apud Marcel- 
luminvenies. Stranguriam fanant fi duarum 
drachmarum pondere ex la£te materno vel 
nutricis infantibus porrigantur. Ad quar- 
tanam, fcabiem , & oculorum lachrymas 
ab A vicenna > ad Carcinomata a Plinio lau- 
dantur. Iidem pilos e mamma tollu nt. 
Punctum II. 
De Cancro 2daja diBo. 
C Ancer Majas di£lus, nomen a magni- T v. 
tudinefumfit. Nam w quae amitam t ab . vi. 
& nutricem fignificat , aliquando etiam pro 
grandiore natu fumabatur. Nomen. 
Eo a Paguro differt, quod hic parte an- D c rai P ti 0 , 
teriore latus fit, Maja fe pofteriore in latitu- 
dinem diffundat , anteriore coartetur , & 
magis orbiculata fit. 
Corpus illi tam grave , ut ad inceflum fit 
ineptimma , idque viva: livet aut virefeit, 
aut rubore phseniceo afperfum eft i quam 
fi fupinamcontempleris , tria parte anterio- 
re brevia fpecula ab lpfius crufbe tegmine 
continuata cernes , inter qu$ praztenturx 
duxdelitefcunt. Crura quaternis articulis 
intercepta funt, alta & exilia. Pedes utro- 
que latere quaterni , quinis articulis inter- 
cepti, unguibus benh muniuntur. Tibix 
multa fcabritie exafperantur .Fcemina oper- 
culum latiufculum habet , fub quo duo fo- 
ramina membrana occlufa, in ipfis pofterio- 
rum tibiarum radicibus collocata apparent 
Quatuor praeterea femicirculis utittir in na- 
tando,^ quorum radicibus o£toni prodeunt 
pinnati ramuli, quibus h cerent ova in fceds. 
Interanea fi fpeftes, in capite atque adeo 
ore ipfo duos ofleos dentes gerit : in palato, 
carunculam qua linguae vice fungitur: ante 
dentes bina denticulata oflicula , atque in 
ejus ore cavitatem ftatim ante gulam, in qua 
quod rubrum continetur, habet multiplices 
flexu§ Vulvam efle Bellonius putat. Ex hac' 
enim ova prodire compertum eft .Subfequi- 
tur cavitas fatis capax, vacua quidem ea, 
dum jejunus eft pifcis,utvel os alterum, vel 
ventriculum ejus efle dicas : cui etiam den- 
tes adfunt numero quaterni, inciforii,& unus 
molaris , a quibus gula incipit, in cujus fum- 
moepiglottidemmanifefte videas: ea au- 
tem ad apophyfes meatibus committitur 
adeo exilibus, ut vix appareant: & quem- 
admodum vulva adimplebat majorempar- 
tem recefluum, fic apophyfes ubique per 
cavitates immittuntur,tenuibus tamen liga- 
mentis adftri£te,& maxime mufculis. Nec 
eft aliud inteftinum manifeftum,quam illud 
in quodefinuntapophyfes, excrementi fci- 
licet receptaculum. Eft autem id teres, car- 
tcrispartibus incumbens, ad caudam ufque 
protenfiim. Sed & veficam utrinque unam 
in ipfaalvo, robuftam, magnam & membrar, 
nofam cernas,cuj us exitus eft perea duo fo- 
ramina, qua: lub operimento latent. Bran- 
chias habet utrinque fub tefta in lateribus 
numero fenas; qux certa membrana ab ipfo 
tegumentodiftinguuntur.' Aquam enim in 
• ore 
