Foi.J 
HISTORIA NATURALIS 
E X A N G*U IBUS 
A CLU A T I C I S 
liberi. 
De Mollibus, feu Mollufcis. 
Ariftot. H- 
A l ■ i.c. 4' 
S5. 8. /. 4. 
c. 1. 
Titulus I. 
Ve Mollufcis in genere . 
Uatuor Exanguium ge- 
nera A riftoteles conftitUit, 
Mollia i nempe (cuMollu- 
Jca , qux carne molli foris 
obdudta, folidum interius 
modo (anguinei generis 
continent. Crujlata , quxcruftiscollifiste- 
A ’ guntur. T 'eftacea , qua: tertis duris fragili- 
4 * bus muniuntur , & InfeCla, qux Grxci gravet 
dixere , Zoophyta , hifce adnumerari melio- 
ri jure pofllint, quam ut inter plantas, nu- 
merentur. 
Nomen. Mollufca praemittimus , tum quod nobi- 
liora fint, & partium numero ac robore lon- 
ge praecellant-, tum quod idem Ariftote- 
les & Plinius fecerint. Nec male Aquati- 
ca Pifcibus fubjungentur , cum & Plinio, 
ea, pifces nuncupare placuerit. Mollu- 
f acuit. I. 3. 
Ariftot. de 
Cener. I, 1 . 
c. jo- 
j)efcriptio 
Ariftot- de 
fart. L 2. 
c, 8. 
Vim. 11 N. 
I.9. c. 28. 
Galen. — r r 
de a hm. f ca f eu dicuntur , quod neque afpe- 
‘ ram , neque tcftaceam cutem , neque 
fquammam habeant , Athenaeus w<Uhi, 
feu Loligini fimilia dixit. Dici & ft.ctAa.v3- 
Sufxa Gazae Sc Rondeletio vifum : dece- 
ptos, & Cartilaginea Ariftoteli talia dici 
Salvianus oftendit. 
Naturam inter carnem St nervum me- 
diam obtinent: filliliS hxc , in anfractum, 
ut ad vires commodior efle portit : loco of- 
fium, quod pifeium (pinis proportionetur 
omnia, Polypum ii excipias. Exteriores 
paries tres prxeipue habet Caput , pedes fi- 
ve brachia , quos Ariftotelcs quandoque 
izhiKj Gaza crura, barbas, cirros vo- 
cat , & Zq xvT&*hoytfBv , id cft , alveum in- 
Piitt. h. N. diferetum. Caput omnibus inter pedes St 
9. c. iS. ventrem } feu ut Ariftoteles , cv pVa r 
t 'da,\a/Ep uo <aAacmvu)i. In capite Os 
cPt&b\ni dentes , qui potius, cum immo- 
biles fint , neque ad retinendam prxdam 
firme innitantur , eyyyj& feu roftrum di- 
cendifunt. Eft enim haec pars , (os&den- 
. tes) adunco carnivorarum rortro perquam 
fimilis, ex duabus partib as compofita, fu- 
periore & inferiore coramiffiira pyxida- 
ta , ut loquitur Rondeletius , ita ut infe- 
rior fuperiori inferatur. Loco lingua cai- Ariftot. di. 
nolum quiddam in ore gerunt , quo efeu- 1 4 ' 
lentorum voluptatem difeernunt. In ca- 
pite oculos binos grandiufculos , quibus 
exigua quaedam cartilago , diferimen cere- 
brum parvulum continens , prxftat. Pedes 
habent parti priori , circum caput , infra 
oculos circa 0$ & dentes vinftos , quod pars 
ejus pofterior ad priorem adduCta fit, ex- 
tremaque coeant ac confundantur , hinc 
fit ut excrementa meatu ori vicino infra 
emittant. O&oni hic fed lingulis eorum 
generibus diverfi. Acetabula funt qui- 
bufdam , cirramentaque , implicamentis 
illis quibus digitos antiqui medici indere 
folebant , fimilia fibris implexa , quibus 
carunculas exteraque cedentia trahunto, 
Aliis breves & inutiles , binxque promu- 
fcides praelongae , quibus veluti anchoris 
innituntur, feque contra xftus marinos 
navigii modo ftabiliunt. Fijlulam , ftipra H A - 
caput , & brachia ante alveum , gerunt , ca- 1 V' *’ l ' 8 ' 
vam, quam modo in dextram,modo in fini- H. N, 
ftram partem transferunt, & hac, maretranf- l ' 9,c ' iZ “ 
mittunt. Ariftoteles hxc modos, cw A os Uno- 
do^tDCTjyVGefnerusipi/ojmi^tlegit, Gaza & 
Plinius narem tranftulere. Tinnulam quo- Anjiot.de 
qux habent circumdantem alveum , ut na-/’ 4 " 
tare , 8c fe in natando dirigere pollent. ‘ 4-c ' - 
Alveus a capite amplioris capacitatis 
propendet , cujus caronon indirectum, fed 
in orbem fillilis Se cute integitur. Cutem Pim. h. n t . 
tamen Salvianus denegat , & Plinius , nulla , L 9 ' 1 *• 
Polypos vcftiri feribit. Capillamenta in to- 
to eorum latere confpiciuntur, quorum is, 
qui branchiarum in aliis pifcibus , ufus. 
Scholiaftes Nicandri t?A iyyxs , Ariftoteles 
vocat. Interiora fi fpeftes Os gula 
excepit angufta, quamfequitur ingluvies, 
gt&A oG@*, ampliufcula, neque avibus abii- 
milis, cui jungitur venter, tanquamijh^ov 
facie buccinorum claviculx. 
IntefUnum ab eo tenue, partem verfus re- 
pens fuperiorum ad os fertur, quod laxius 
eft quam gula. De Cerebro , vel quod ipfi 
proportione rcfpondet , fuperius dixi- 
mus, vefica carent. Mutis adhuc fuper- 
eft, quam Ariftoteles , principatum fen- ^ 
tiendi obtinere dicit , ac fi hxc cordi eSbtP^-i-. 4 . 
dvctAoy^e. Humida ea St corpulenta pars C " A 
a 2 per 
