HISTORIE V . 
XII. L I D. 
VandeOrtjgometra [oft 
kel-moer.) 
W Y hebben nauwlijk iet fekers , dat wy 
van de Ortygometra , die Pliniusy en 
J.:o. c. Ga:{a Matrix , P^^illanovanus Ethigometra, 
Scaiigerin Scaliger Cotumico-mater ( dat is Quakkel- 
moer} en fulx waarlijker noemt, fegghen 
A rifi: H : konnen. Van haar Vorm is by de oude niets 
A: c.i j. gelchreven, uitgenomen Jrifioteles, die naar- 
gelaten heeft, dat hy de Poel vogels van ge- 
daante gelijk is. Maar ghy fult ook uit de 
Scaüg: l.c. jonger Schrijvers niet fekers oordelen. Sca- 
liger heeft gefchreven, dat hydeGallinago 
niet ongelijk, even fo groot, nochtans bleker 
van verw, en van anuenalseenQuakkelis, 
en van de Vogelvangers Quakkelmoer, en 
van andere Raïcle genoemt werd. Bellonius 
ftelt hem tweederlei. Een dien hy Rafcle 
noemt, d’ Ander die hy feid fich inde Brem 
^ te houden, van grootte als de fwarte Ortygo- 
metra, dien hy quahjk Rallus noemt, die 
voornamentlijk rofch van verw is , boven an 
de vleugels rood , an de dybenen Kaftanie- 
bruin, met witte plekken gefpikkelt,met het 
hooft de afchgrauwe Patrijs gelijk. Aldro- 
vandus , welke meent dat dit eenghedaante 
van een Watervogel is, gelijkfe defchenk- 
kels langh hebben, die klauw die voor een 
hiel is, heel kort, het lijf rank, de vederen 
meerendeeis verfcheiden, den buik witag- 
tig, de ftart kort, den bek lang , en een weinig 
gebogen , heeft de vogel die hy van den Kar- 
dinaal /'a/fo/r/ir gekregen hadde, en welk den 
bekgrooteralseeuQuakkel, het hooft, den 
hals, den rug, en het grootfte deel der vleuge- 
len als een potgheverwt, en de vleugels die 
den buik raken rofchaghtigh, de benen, en 
voeten tenanfien van ’t lichaam lang, en tuf- 
fen groen engeelgheverwthadde , voorde 
Ortygometra geftelt. 
VIII. LID. 
D e Chijnchramus word by Hefychius 
Cijnchramas, by Anftoteles Cychramus, 
by andere Cenchramus genoemt. Wat het 
voor een V ogel is , daar in zijn de voornaam- 
fte Schrijvers niet eens , hoewel hetby na fe- 
ker is, dat het nocht de Linaria Miliaria is, 
gelijk f(uel!ttu meent, nocht van die gene , die 
van de Geers vet werden, maar een Water- 
vogel is, uit het geflagt van de Ganfen,nocht 
ook de Cenchris , die om de verfcheidenheid 
van fijn Hippelen als Geers, fo genoemt, en 
uit het gellagt van de Havikken is. Gefnerm 
meent, dat het de Vogel is, bydeSwitfers 
Brach-voghel ghenoemt , welke hoogh van 
fchenkels, langh van bek , en een weinig ge- 
bogen is, die in den Herfft vervhegt , en inde 
Lente mette Quakkel weder komt, enlich 
NDE NATURE 
inde waterige plaatfen ophoud. By BeSonius Beiion: 
word hy Ie Prujer, oft Preyer van de Fransen 
genoemt, welke de groote gekuifde Lewerk 
is. Hy heeft een korten bek, dik, en met een 
heuvel uitftekent. fo hard als een been, d’on- 
derfte mette bovcnfte t’faam gevoegt, met 
een kuil in’t midden ; den buik bleek , met 
fwarte vlekken onderfcheiden. De fchen- 
kels , en voeten tuffen rood , en Kaftanie- 
bruin, en d’ achterfte klauw lang. Hy ver- 
keert inde velden, en eetgaarn Geers, en 
Garft } maakt fijn ncft inde landen, daar veel 
Haver en Geers groeit , en brengt fes jongen 
voort. 
Sijn ftem is T irtertirterijs. 
Als hy vliegt laat hy tegen den aart van an- 
dere vogelen de benen neerhangen. 
Aldrovctndus meent dat het de Hortulanus 
( oft Thuinvogelj is , welke Ib groot als een 
Lewerk, oft een weinigh minder is, welkers 
bek, en de gheheele fchenkels, en klauwen 
roodagtig zijn. Het hooft, den hals, de borft, 
zijn in ’t mannetje met tuffchen- lopende 
faflfaanagtige Hippelen geel , in’t wij^e ten 
deel geel, en ten deel groen, de pennen der 
vleugels zijn in beide geel en fwartgeverwt, 
het mannetje heeft onder de ogen, ter zyden 
een heel geele ronde vlak , welke in’t 
wij^e niet is. 
Hyword ghevondenin’t land vanBono- 
nie, en Florence , en word geweldig vet van- 
de Geers, met menigte geplukt naar Rome 
gefonden,en ’t vleefch aldaar duur verkoght. 
Maar daar is nog een ander gellagt van de fel- 
ve Hortulanus , oft Tuinvogel ; te weten een 
van geele verw, by na alseenKoorn-halm, 
met het bovenfte van de vleugels, en ’tuit- 
terfte der flagpennen wit. Een witte die veel 
witter als een Swaan , en den Hortulanusge- 
lijk-llaghtighis. Sijn hooft helt van’t afch- 
grauw na ’tgeel, en den afchgrauwen hals 
word met fwarte Hippelen onderfcheiden. 
Den buik , de fchenkels , en voeten zijn 
fafftaan-geel, de gehele ftart is donker, an de 
zyden breed uitgefpreit. De Witftart, wiens 
ftart wit is, is in het overige de andere in verw 
gelijk, maar in alles bleker. 
\ 
II. H O O F T-S T ü K. 
Van de tamme Vhifvogels, 
I. LID. 
Vm het Hoen. 
D En Haan word by de Grieken 
Omis, Aleftryon, Aleétor, Bretos, 
Kikirros, Kokkoboas, Ornis, Kory- 
ton,Kottos, Krokias,Kotikas, Me- 
dicoSjOlophonus, Ortoboas, Ortalichus, 
Perficos Ornis, Serkos , Selkos, Oidos, 
Ornis, by de Latynen, Avis Cohortalis, 
Lucis , Chriftati , Oris , dat is Koy- vogel, 
Lucht-vogel; en Kam-vogel. De Hen heb- 
ben de Grieken Aleftriona , Aleftorida, 
Kikka, en Ortalida,Mylagrida, enCortis 
