öi HISTORIE VA 
T eh leilenjfy eten deknoppen van den Ipen- 
Diofcoria. boom, maar door ’tfaat van de Braam, en 
Ar'nhli:' mcnfch , die Nieskruid in- 
A. i^in: gbcnomen heeft, fterven fy, ghel ij Jvicenna 
kmdi-*"ac : als het dondert vervuilen haar 
R R. pjin.broey-eyren, en de halfghevormde Kiekens 
H. N,i. 29, fterven. Indien men hoender-leden byghe- 
fmolten gontvermenght verteren fy dat, fo 
dat dit een vergif a an ’t Gout is, ’twelk Hi- 
valfchelijk befch reven heeft, en van de 
ondervindingwederleitwerd. 
ScaiigiEx. De dekten, die de hoenderen eighen zi;n, 
;!2 o. zijn luifen endefnot. Hier mede zijnfe inde 
c 6 Coiu- tijd tnftên den Oogft, en de Wijn-tijd ghc- 
qiieltj wanneer fy veel onrijpe Vijghen, en 
Druiven eten. Sy worden met het water 
daar Orego in geweekt is, bewaart, en ook 
weder genefen , als ghy haar den bek met pis 
wafcht, en het velletje daar de tong dan mede 
befet is, mette nagelen aftrekt , oft haar Zee- 
ajun, in water met meelghemenght, te eten 
geeft. Met luifenwordenlemeeftghequelt 
als fy broeyen , maar indienfe met ftrant- 
zand , oft mette afch , die van de loog der 
Seepfieders ovcrfchiet, ghereinight werden, 
wordenfe wederom fuiven Sy werden ook 
met raifdraghten ghequelt, ’twelk met het 
ghebrad n ey-wit en ghebrade Rolijnen , elx 
evenveel tTaam-gemengr, envoor alle ande- 
re koft gegeven , voorgekomen werd. De 
Kiekens krijgen licht het voet evel , inJien 
haar den drek an de voeten blijft hanghen: 
Hoe wel datter ghetwijfelt werd j of de ha- 
nen die meerder warmte hebben, en d’ ont- 
houding van fpijs niet minder , daar ook me- 
scai!g:Ex. de gequelt werden ; maar de Kapoenen, die 
377- de warmte fwak hebben, enveeleten, dieis 
het gemeen. 
Verfland. ’t Geen van haar verftand konde ghefeid 
werden, is boven verhaalt, te weten datfe 
Porphyr: met fondetlinglie liefde haar hinnen voor- 
’ enalsfyietteeten’’ebben, de hinnen 
en kiekens daar by lokken, datfe de felvc te- 
gen de Kiekendief befchermen, datfe mede- 
lijden mette broeyende hinnen hebben , en 
haar droefheid met een klaaglijk gekreun te 
kennen geven, datfe vrolijk zijn a sdeSon 
opkomt, en ’t geen meeft te verwonderen is, 
datfe als fy met bloed overladen zijn, het 
bloed met haar klauwen uit de kam voort- 
lokken, en haar alfo van debloeds-volheid 
ontlaften en datfe haar met het kruid helxi- 
ne fuiveren : dit zy hier van genoech. 
Voorfeg. Men moet ook nieroverflaan, dat de ha- 
nen , als fy in tijd van reghen krayen , fchoon 
Anirnai ^ wcdct j indieii hy ’snachts eerder als ghe- 
I. 7. c. 7. me nlijk, veranderingh van loght, en wind j 
indien fy een weinigh na der Sonne onder- 
gang, oft inde avondfehemering, merklap- 
pen van haar vleugels, een ongewoon heefch 
gekray maken, onweder voorduiden. Want 
de Zuydelijke wind vervult de werktuigen 
van haar ftem, en wijl (y haar van dien laft 
loeken te ontledigen , worden ly op onghe- 
wone wijs tot krayen gedrongen. Maar ook 
oe hinnen,indien fy s morgens niet uitlopen, j 
NDE NATURE 
oft haar pluifen, en met haar vleugels gelijk 
dc Enden in t water flaan, en de borftniet 
den bek fchrabben, oft boven ghewoontein’r 
zand wroeten, oft in t begin van den reghen 
onderdaklopenifogelooftmen datfe ftagh- AUror. 
regen voorduiden. Sy geven te kenr.en dat- ° 4“' . 
men tijdlijk fayen moet , als fy haar vederen, 
als fy beginnen te ruilen , gelijk fy gemeenlijk 
voor den Winter doen, van t hooft be- 
ginnen te verliefen ; maar dat men laat fayen 
moet, als fv van achter beginnen. 
’t Gebruik van defe Vogels is in de fpijfe Gebruik, 
gemeen, en word van ieder geprefen, voor- 
namenthjk van de gemefte. Daarom bevind Pi-n- H : n. 
ik , dat defe inde oude verbodene maaltijden ‘ ° 
is uitgenomengeweeft , volgens de Wet van 
Caius Fanmm , welk elf jaren voor de derde 
Punife oorlog gegeven wierd, datmen geen 
vogels behal ven het hoen, dat ongemeft was 
foude opdilTchen, welk Hooft ftuk daar na 
door al de wetten gewandelt heeft. En daar 
is een uitvlugt tot haar bedrog gevonden om 
dc hoenderen, met fpijs in melk geweekt, te 
voeden, die danveelangenamer gehouden 
werden. Nochtans is het gheheel al in de 
fmukkery niet behaaglijk. De Keyfer /"'er- Cjpitoin: 
tmax fond de lendenen an ftj 11 Vrinden , ^ 
metten riigh zijnfe de pannekoekert ghelijfc hen: 
\4effahnus Cotta heeft uitgevonden, de kam- 
men met het vlakke van de voeten , en met 
Ganlen te braden , en fo op te diflehen Het 
brein word gebraden met Peper, en fout ge- 
geten. ^ «’ danm roemt de Levers boven alle Gaien:l.de 
anderefpijs. De maag gekookt, voed over boui 
vloedigh. De darmen wierden met andere 
dingen gekookt, gegeten. De kloten is men 
gewoon te Bonome op den eerftendach van 
Oogft-maand te eten. De ftuit word van de 
Franyen onder de Soldate kolt gherekent. 1.3. 
Ten tijde vail waren fommighe, die 
het hoender-bloed aten. By dc Egiptenaars pin. f 3. de 
zijn de fwarte hinnen door feker konft ghe- 
meft, in ghemeen ghebruik. De Vrouwen 
drinken het fop inde baden, daar fy vet van 
werden. De bereiding van de Purperverwi- 
ge, Partife, Oxyronife, Varriaanfe, Fronta- 
niaanfe, Traftogalatifc, Tarfilifeendierge- 
lijke: fie daar van in daar 
dm veel uitgenomen heeft, fslochtans plag- Hippo.i. 3 
ten eertijds die de vallende fiekte hadden, Motbo* 
haar van hanen vleefch te onthouden ; hetr^fj®.' 
was eertijds by de Brittannen een fchelm-i.5 de bei- 
ftuk een hinne te eten. En het is noch heden 
in t EylandScotora iets fchandelijkx die an 
te raken. 
V an haar gebruik inde Genees-konft twij- 
feltniemandj daarom wierd den haan eer- 7' ' 
tjjds door overgeloof den Afgod .^fcula- * 
pius opgheoffert , en daar is nauwlijks een .. 
fiekte , waar in fy niet gebruikt werden. Men : 
heefter gevonden die van een florpey dry, 
vier afgangen hadden , indien men 
geloven mag. heeft inde Koortfe Hipp; 1:5. 
het wit van eyren met water gellagen ingege- 
ven. De kloten worden inde uitdroghende nl. 1 7 a* 
Koortfen geprefen. Het brein vande Hin-c. j • ^ 
nen 
