DER V O 
nenin debeving, en ’t bloeden vandeNeus. 
Den fwart galaghtighen , word met voor- 
deel een fwarteHindoor midden gefneden, 
op ’t hooft gekit. Daar zijn ook fommige 
die de pennen van een Hin in Afijn gedoopt , 
feggen goed te zijn tegen den diepen flaap. 
Het fop van een ouden Haan> isgoed voor 
de engborftige. De witte drek van een Haan 
word geprefen tegen het verborgen keel-ge- 
fwel , en fy verwekt voorfeker braken , en 
word niet quahjk inde darmpijn gebruikt, 
met Oly en Salpeter gemengt , geneeft fy de 
exterogen an de voeten. Het vfiefch dat óm 
demaagh, en een hoorn gelijk is, geftoten, 
word bequamelijk voor een fwakke maagh 
gebruikt. De gebrade lever wederftaat de 
dunne darmpijn. En ten leften Marcellus 
Empiricus heeft gefchreven, dathetuitterfte 
beentje uiteen Hoender- vleugel met een Le- 
pel geboort, en met feven knopen met een 
draad gebonden , en an den arm oft het been 
van die fijde diegefcheurt is gehangen , een 
wonderlijk Genees-middel is. Tot een be* 
fluit is noch ante tekenen, dztCalias Aurelia- 
nns nagelaten heeftj dat ymand van een vech- 
tenden haan licht gequetft zijnde, tot dul- 
heid vervallen is. 
Het. I. Byhangfel , 
Tot het I. LID. 
VandeHinnm^ejren, 
H Et is een gemeen gevoelen , fo der oude 
als der nieuwe, dat de hinnen twederlei 
iVriftrH: eyren leggen, te weten door haar felf, oft 
door verfameling. Op de eerfte wijs wor- 
denfe ontfargen, als de hinnen in ’tafwefen 
van den haan , uit een begeerte haar faat in 
haar eigen felf fchicten ,en worden alfo, ge- 
lijk offe van den haan getreën waren , vrugt- 
baar. De overvloet vande faatftof, verwekt 
een ongemene kitteling indeteelvaten, die 
Arift:!. «.de onderlinge inbeeldingh van de geilheid 
cap. 2. vermeerdert : maar hoe wel fy op fekere tijd 
faghtehjk gehan delt werden , doen fy ’t felve: 
de voghtigheden door die handeling bewo- 
gen zijnde , gelijk ook Plmtut niet vaifchelijk 
gefchreven heeft , datfe ook met pluilen 
doen. Hier by komt in de lente, en in den 
herfft de hulpe van de Zuide wind , want de- 
fe keren de veel-leggende vogels, als fy wai- 
jen , de deelen van den aars toe , waar door fy 
ontfangen , en worden daar door tot geilheid 
opgewekt, gelijk het geduirig roeren van de 
Varro de ftart , het overvloedigh zaat , wijl fy geen af- 
'^loeying van Maanftonden hebben , na de 
A:' Lijfmoer trekt. Hier van heeft men eertijds 
cap. 2. gelooft, datfe van de wind ontfingen. Defe 
worden wind-eyren genoemt, gebjk 
H: H. c.6. die pis , welke Somers uit de onnutte vogtig- 
heid voorkomt ; maar fy zijn daarom niet ge- 
heel ledig, de kleine, en weke zijn minder 
angenaam , endoor fich felven onvrugtbaar, 
maar worden met het overkomen van den 
haan vrughtbaar gemaakt,- nochtde veran- 
GELEN, 
6 % 
dering van ’tgeel in wit , gelijk Arifioteles ge- 
looft , nocht den omloop van beide doorbet 
vliefch, hindert iets: want het kieken wort 
uit het wit geteelt. De kuit van de Viflehen 
nu uitgheworpen zijnde, word daar na met 
het overgheworpen faat van de mannetjes 
vrugtbaar gemaakt. En /Hb'rtuf'Ma^nus gt- 
tuight dat de eyren, die inde lijfmoer behal- 
ven , het vliefch en fchaal volmaakt zi,n, van 
het faat van den haan vrugtbaar worden. In 
hoe veel tijds datfe volmaakt zijn is onfeker, 
datfe trager om ’t gebrek van warmte in’t faat 
voortkomen is waarfchijnlijk , dat fy het 
overfchot zijn van ’tgeen uit faat gheteelt 
word is valfch, want men heeft in’t gheflaght 
van de hoenderen, en Ganfen bevonden, dar- 
fe van dejonge fonder verfamelingh gheteelt 
zijn. 
Van de eyren uitverlaraelinghghegroeit, Arift i. 
hebt ghy dit. Na dat de hin van de boven- 
plaats die onder het middel-rif is het faat ont- Ornith: 
fangen heeft, worden aldaar van de vormen- 1* 1 4 - c r* 
de magt de eyren gemaakt, dieandenrugh- 
graat met fteeltjes vaft- hangen , en dan wor- 
cer eerft een weinigh wit ghefien met adertjes 
onderfoheiden, daar na iet roods bloedigs, 
daar na de doyer, en ten lellen iet gheheel' 
geel. Daar na van den rug graat int be,in- 
fel van de Lijftnoers-darm afvallende , en tot 
de eerfte holletjes van de lijfmoer verfonden 
zijnde, wordenfe, door ghedurighe verfame- 
lingh, en fo veelte eerder als die overvloedi- 
ger is, vermeerdert, en het wit van den doyer 
onderfcheiden. Dan in de tweede holletjes 
verfchoven zijnde, krijgen fy haar behoorlij- 
ke grootte, en den doyer word rondom met 
het witingherolt. Ten leften komen fy in 
de derde holligheid, waar de natuur dc har- 
digheid ande fchalen geeft , nochtans fo- 
danigh, datfenoch weekaghtighblijven, en 
de voeding die door de felve gefchiet, niet 
belet werd. Alfo word an den doyer , en 
het wit zijn ftandghegheven ; want het faat 
van den haan ( fo wy Alb’rtus , en Aidro- 
vandujs geloven) word door ’t geheele wit tot 
den doyer toe verfpreit , en na ’t fcherper 
deel van’t ey ingheheght. Op den tienden 
dach van de verlamelingh , zijnfe volmaakt 
met dry vliefen, van welke het ene den doi- 
jer rondfom beflaat , het ander als een dun 
herffen vliefch , bevangt het wit j het derde 
tuflehen ’t welke , en het andere, een rauwe 
vogtigheid groeit, en die, wijl de vrught ghe- 
vormt word , werd uitgedreven , vervult de 
plaats van het harder vliefch : Binnen aldus 
verfien,komcn fy fagt, op datfe ligter afgeleid 
werden , doch met het breedfte gedeelte, en 
om dat het fcherpe vafter anhangt, ’tgeen 
daarom left uit komt , voor den dach , en 
koud gheworden zijnde , en de vogtigheid, 
die weinigh is uitgewaelTemt , en het aardag- 
tige deel overgelaten zijnde, krijgen fy haat 
behoorlijke hardigheid. Maaran hetfehet- 
pe, daar het Kieken uitkomt, en daar /^n\ÏQ- 
te les dat geen ftelt, ’t welk totteteebngh on- 
nut is, en ’t welk Biet gefien word, dan als de 
fchel 
