DÉR V 
ïoc-ghefchreven j en die konnen minder 
zijn 5" indiener een warmeloght by komt , 
want de kokingh is een fekere warmte , maar 
fy worden wel door te veel warmte bcdo'- 
ven , en onvrughtbaar , gelijk de W ijnen , als 
de Moer door de warmte verandert , fuir 
werden. Jrjjioteles heeft haar vorming, en 
hoe ’t ghemaakte jongh fijn voedfel neemt , 
nauwkeurlijk befchreven. JldrovanAus hem 
gevolght zijnde , heeft ons dit navolgende 
overgelaten, Wy fiillen fijn woorden voor- 
fiellen. Ik heblje feit hy bevonden, dat op 
den tweeden dach van de broeyingh , den 
doyer na den fop helde, eenighfins veran 
dert, en in¥midden, ghehjk als witagtigh 
was-;^aar van Arifioteles geen gewagh ghe- 
maakt heeft. Maar in eenigh deel van het 
witte, dat van gelijken verandert was ver- 
toonde fich het hanenfaat , ’t welk die dry 
hoedanigheden fcheen te hebben , die ik nu 
voor verhaalt heb. Op den derden dach, de 
fchaal an het ftompe einde gebroken zijnde , 
heb ik gefien dat het wit , en het overige deel 
van ’tey in de andere fchaal gefcheiden wasj 
want het wit was enigfins van de fchaal alge- 
weken, gelijk wy in allceyrenfien, dieniet 
heel verfth zijn. Hier van noemt P/mfW de 
ghefchifte eyren algeele , welke op den der- 
den dach opgenomen werden. Hynoemtfe 
gefchift, na ’t getuigenis van Hermolawy om 
datfe verdeelt worden, enhetwitvan’t geel 
affeheid. Ik fagh ook openbaarlijk die dry 
vhefen , die ik uit Albertus ghefeit hebbe inde 
eyren te zijn, gehjkuit AnJiotelej ook geoor- 
deelt werd, en het is niet waar dat het tweede 
vliefch verfch gheteelt is : want indien dat 
waar was, fofoudehet inde ongebroeide cy- 
ren geenfins gefien werden. Maar het is ook 
inde felve, ghelijkik ghefien heb, doch inde 
gebroeide witter om de warmte. Op die lêl- 
ve dag wierd den doyer gefien na het fcher- 
pe deel ghekeert te zijn; cn dat is ’t geen de 
Wyf^eer feide. De doyer helt op die tijd na 
den top^ waar het begin van het ey is ; want 
daar gnooter warmte , en meerder kragt van 
faat is. Ook vertoonde fich in’twit,een 
klein huppelend ftippeltje, endatift ’twelk 
de l^ijfgeer het hart noemt. Ik fagblijkelijk 
dat daar uit , een ftammetje van een ader- 
(proot , en dat daar twee andere takjes uit 
voort-quamen , welke die bloe-voerende 
doorgangen zijn, welke hy feide tot beide de 
vlielfen die den doyer omvangen , en tot het 
wit uitgheftrekt te werden. Ik ben gheheel 
van dat gevoel , dat die doorgangen aderag- 
tig zijn, en kloppen, en datter fuiver bloed in 
behouden werd, ’t welk totteteeling van de 
voornaamfte delen als lever, long, cn dierge- 
lijke bequaam is. So dat de Wtifgeer wel ge- 
feit heeft, dat op den derden dach fi ch teke- 
nen vertonen, of de eyren vmghtbaar zijn of 
niet: hoewel die waar neming in de eyren van 
grqoter v ogelen, als S wanen, Ganfen,en dier- 
gelij ke geen plaats heeft. Want in fodanige 
gelijk de felve f^ijf^eer getuigt, vertonen haar 
die tekenen een weinig trager. Op den vier- 
Ó G E L E N. 6^ 
den dach fag men twee Hippelen , van welke 
ider fich beweeghde, welke fonder twijfel de 
leveren ’thert zijn geweeft, welke delen, de 
felve gefeit heeft , haar op den derden dach 
jnde gebroeide eyren te vertonen. Haar ver- 
toonden noch twee ander fwarte Hippelen, 
nanientlijkdeogen: en nu had fich de doyer 
opentlijk na het fcherpe deel van’t ey, daar 
de warmte , en de kragt van ’t faat grootcr is, 
begeven ■, want dat word tot teeling van het 
vleefchjgehjkin alleandere dffcren, die haars 
ghelijke baren, van het faat ghetrokken. Op 
den vijfden dach wierd die Hippel , die wy 
gefeit hebben het hertte zijn, niet meer ghe- 
fien tebewegen , maar bedekt te zijn, en die 
twee aderagtige doorgangen wierden open- 
baarlijk ghefien , doch de een was groorcr als 
de ander : En het is niet waar dat Albtrtiis 
gefchreven heeft , datfe gefien werden in het 
vliefch , ’t welk het wit omvangt : ten fy hy 
mogelijk fulkx van het derde vliefch gefeit 
heeft, daar openbaarlijk aderen in zijn, want 
daar anderfins geen teken van eenigheader 
was. Door de ingeboorne kragt van die ade- 
ren, wort het overige gedeelte van’t ey in een 
verw, als een Hroyhalm, verandert. Daar 
wierden ook enige takjes gefien na die plaats 
te lopen, daar het hooft ghevormt werd, om 
daar heen het fniverfte bloed, waar van het 
hooft, en daar in de herflenen ghemaal t wer- 
den, mette vormende kragt over te brengen : 
Het gebouw van ’t hooft was noch heel ruw, 
enwanfehapen, de ogen waren fienlijker, en 
fo groot als een Erweet. Den volghenden 
dach hetopperftevan de fchaal van’t Hpi^e 
eind weg-genomen, en de twee eerfte vlieflen 
weg-geworpen zijnde , vertoonde fich het 
derde openbaarlijk, met adertjes befet : Hier 
van meen ikdatte IVtjf^eer sefprokenheeft, 
als hy feit ; Het vliefch is ook met bloedighe 
vefelen onderfcheiden : En dit kan namijn 
oordeel de nagheboorte ghenoemt werden. 
Daar na wafler tuflehen dit , cn ’t vierde 
vliefch, ’tgeen de vrugt omving, een wate- 
rige vogtigheid: dien ik geloof het weyag- 
tige deel van ’t wit te zijn, welk na ’t kippen 
van de vrugt noch over blijft , als totte teling 
onnut.Dat vliefch,fchijnt Arifioteleszn te wij- 
fen , fijn oorfprong van die doorgangen der 
aderen te hebben, voor fb veel het door de 
kraght der vefelen , die van die aderaghtighe 
doorgangh gefprotenzijn, in een bloedighe 
verw verandert werd. Daar na facli men de 
vrugt fich bewegen, en de ogen waren groo- 
ter als in den voorgaanden dach : Maar de 
onderfte deelen, als de borft, buik, en voeten 
waren noch heel onvolmaakt , en konden 
niet onderfcheiden werden, en de bek was 
flijmagtig : fo dat Anjioteles wel gefeit heeft : 
Het onderfte deel van’t lichaam , word in t 
begin niet gefien, door enig lid van t boven- 
fte ghefcheiden te werden. Het hooft was 
grootcr als het gheheele onderfte deel van ’t 
geheele onder-lijf. Op den levenden dach, 
het vierde vliefch gheopent zijnde, fagenwy 
de vrught noch gheheel klein en onver fchei- 
I den. 
