HISTORIE 
V A N D E 
NATURE 
III. H O O F T-S T U K. 
Vande Reigers int algemeen 
E Reiger welken de Latijnen Ardea, 
’t zy oft van ardendo , dat is branden, 
om dat lijn drek heet is , oft van ar- 
dua,dat is krachtig, om dat fijn vlugt 
kraghtigh is , alfo noemen. Dien noemen de 
voeten van ’t mannetje an’t hooft van’t wijfje 
raken , en de bogten van de fchenkels boven 
op den rug omtrent den aars. Sy houden haar 
op met het beweegen van haar vleugels, en 
fchieten alfo haar faat. Syneftelenindebof- 
fchen,in de broeklanden, met elfen en wilgen 
beplant , en daar men nauwlijkx kan by ko- 
men,en menen alfo van de Vogel- vangers,en 
Roofvogels bevrijt te zijn. Sy leggen de 
kreeften als een tegen-gifvan de betovering 
is om dat hy in fijn verfamelingh bloed ftort, 
oft gelijk Erotidion, een vogel die de Min oft 
Lief-Goddin eigen is. 
Tceiingli. ^rifloteki en i^linius maken dry geflaghten. 
A*;).?. c 1 8. Vale, Swarte, en Star-Reiger. Scaliger de 
i.io. c.óo. Witte, Swarte, en Gout-geelachtige, welke 
ya(conia de Leuije noemt. Aldrovandm heeft’er 
ontallige angetekent.Sy hebben een ligt, teer, 
mager lijf, een langen hals , en langen bek, 
die dik, fterk, en binnen hol , en in ’t uitterfte 
fcherp is ,• de dry klauwen van de voeten zi^n 
lang,met vellen matclijk t’faam-gevoegt ; de 
vierde achter voor een hiel, is van gelijken 
Scaiigcr 
Esercit 
233. 
Plaats. 
langh. 
Voedfcl. 
Sy houden haar menigvuldig omtrent de 
poelen en moeren , in’t land van Bononie, 
Ferrarie , Mantua, en Ravenna; fy worden 
ook in Engeland gevonden , om dattet op 
ftraf van de doot verboden is , haar om te 
brengen. In Vrankrijk zijn Reigers-wetten 
ingeftelt. De jongen als fy vliegen konnen, 
fwieren over en weder, en keeren daar na we- 
der tot haar neften. Inde Reigers-Eylanden 
van de nieuwe Werelt , hebben deSpanjarts 
fo veel eyren gevonden, datfe met de felve 
veel wagens vol laden. Sy worden van ko- 
la onder die vogels getelt, die warme landen 
foeken , en de Winter voor by zijnde, weder 
keeren. 
Sy eten vifch en oefters; En wijl fy die van- 
gen kiefen fy fodanigh de ftralen van de Son, 
datfe haar fchaduw achter laten. De Oefters 
flokken fy met defchelpenin, welke fy daar 
na door de innerlijke warmte geopent zijnde, 
weer uitbraken. Sy verflinden ook gehele pa- 
lingen. • Men gelooft dat de viflehen tot haar 
voet,als tot een lokaas komen.Indien metten 
öly die van haar getrokken werd, de handen 
beftreken werden,fullen de viftchen fo dicht 
by u komen datfe met de hant konnen gevat 
"werden. DeVifithersvanHirfchbergenma- 
A viario lokaas uit garfte-meel,van kreeften- 
Siief. vleefch uitte poten en de ftart, een deel lijn- 
faat-oly, diw deel oly van eyren , vet van een 
Reiger, en Laurier-oly , van elks dry oneen, 
met twe vierendeel loots Peter-oly,en Cam- 
pher, waar mede de viflehen wonderlijkge- 
vangen w'crden. 
Datfe inde verfameling benauwt werden, 
en dat ook de mannetjes meteengefchreeuw 
het bloed uitte ogen ftorten, en dat de fwan 
gere met geen minder fmertbaren,heeft Aru 
jiotelej valfchlijk verhaalt. Albertus heeftfe 
dikmaal fien vcrfamelen met de fchenkels 
over den rug van ’cwijQe gebogen, fodatde 
Grieken Erodion,’tzyoftquodEaridroi, dat in haar neften, indien MUanus geloven. 
Sommige hebben gefchreven datfe haar 
ften met Karue tegen de fchadehjke heeften 
verfien. 
Sy vhegen mette benen achterwaarts uit : 
Daarom is haar de ftiet onnut; met een inge- 
trokken halsjen fo hoog datfe boven de wol- 
ken klimmen , vpornamentlijk als het fal 
regenen. 
Sy voeren vyandfehap mette Lewerk,den 
vyandvan haar eyren mette voflen, molde ^Efi/H^A: 
len en roofvogels. Het gebeurt dikmaal dat c-si- 
de Schelpvifch buiten fijn angeboren fchelp, 
met alle veiligheid gaat weiden , en dat dc 
Reiger op de ledige fchelpen anvalt. Als hy 
vande Valk gedruktwert, ontfangt hy^hem, 
neerftortendemetden bek,tuflen de vleugels 
omhoog gefteken : Dikmaal worden fy beide 
dwars door gefteken , en doot tegen d’aard 
geworpen. De Ha vikken verdrijven fy met 
haar drek, die haar de vederen en voeten be- 
fmetten en verbranden. Crefcentius heeft ge- Crcfcent: 
fchreven , dat de Valken als fy het bloet van cukRa 
den Reiger gefmaakt hebben, aldenluftom 
Kr^en te vangen, verliefen, en als fy alleen 
het vleefch fonder bloet genoten hebben,nieC 
fchijnen gehouden te werden. 
Van haar voorduidingen zy dit genoech. 
Dattet regen oft wint betekent, als hy oft fijn opj^: 
hooftindeborftfteekt, oft de bekende poe- Jxeutic.’ 
len verlaat, en fich boven de wolken verheft, 
oft dat hy de aard verlatende met veel geroep piin:H^. 
fich naar Zee fpoeyt , oft met een groot ge- c.31. 
fchreeuw uit zee naar lant vliegt , oft dathy 
midden op ’t fand droevig fit. 
In Vrankrijk wordenfe op de tafel gefet. Gebruik. 
Maar wijl haar vleefch vifchachtig ruikt, en 
veefelachtighis, kan het niet ghefontzijn. 
’t Geen van den bek in een Efels-vel om 
’t voorhooft gebonden , om de flaap te ver- 
wekken , oft met kreefte-gal in de felve huid 
om den hals gehangen, om te doen waken 
vanP//War, oft /(jramides word bygebraght, PI; H: N: 
ftel ik onder de beufelingen. k3o.c u- 
IV. HOOFT-STÜK. 
Fan de Reigers in V hj fonder. 
D 
I. L I D. 
J/ande t^fgrauVve Peiger. 
Aar zijn dry-geflaghten van deaf- 
grauwe Reigers , degroote de klei- 
ne, en gelijkflagtige. 
De grootea^rauwe Reiger, die 
bv 
