TeeUngil 
Vjiiglit 
Gebruik- 
en 
DER V O G 
J. Cojla feit dat haar jongheïi wit zijn ; 
ouder wordende , zijnfe foo fwart als een 
Raa f. 
Sy vliegen met fcholenjcn dat heelhoogh. 
Sy roepen oft fingen niet , alleen met een ge- 
murmel te vreden zijnde. Haar reuk is ön- 
angenaam. Soliaar yemand vervolgt, ontla- 
ften fy den buik om te lichter te vliegen, 
met die felvehaaftigheid uitbrakende al wat 
fy ingeflokt hebben. 
Sy hebben haar ghebniik inde Genees- 
konft. Haar vlecfch gegeten , ghenecft de 
pokken. Haar gebrande afch van de vede- 
ren, belet het groeyenvan’t hayr, gelijk de 
drek van de Mieren : Sy heelt ook de won- 
den. De dre k een vierendeel loots fwaar ge- 
dronken , geneeft de fwaarmoedighe. Het 
vleefch inde Son gedroocht , heeft een Her- 
ken reuk. In fommige landfchappen is het 
door de wet op lijf-ftraf verboden , haar te 
D. L.iat; 1. dodcn. De Koningin van de Aura , noemen 
de 1 ndianen Cozquauktli ; Hy is fo groot als 
de Arenden^ andere Hellen hem mette Egip 
E L E 
Vr. HOOFt-STÜK 
Va/i de Voghels Garagay 
Qmtzaltototl. 
i4x 
en 
5 Ind.Oc 
ciJent. 
cap.4. 
É Garagay is een Roofi^oghel , fd 
groot als een Kiekendief, het hooft 
buiten ’t uitterfte der vleugels is wit. 
Hy is de eyren van de Krokodillen 
Schildpadden fchadelijk ,• Hy ruiktfe 
die onder ’tfunt an de Oevers der Rivieren 
begraven leggen, roytfe uit en eetfe. Hy is 
eenfaam, alleen dat de vogds Aura hem vol- 
gen, om fijn roof te genieten ; Want de Aura 
weet de aard niet op te graven om de eyren 
uit te halen. 
De Q^etzaltototl is gekuift, fo groot als 
een Exteroft Duif, meeft met Pauws- vede- 
ren verciert, met een krommen geelen bek, 
geele voeten j de Hart is met lange vederen 
van de Tzanatus verfien, groen, en als de 
Pauwen geverwt , in vorm de bladeren van 
tife hoenderen gehjk : Hetheelelijf,behal- 1 de Irias gehjk,en bedekt met de vleugels 
ven den hals , en die deelen , die omtrent de i boven fw artachtig, maar onder, endaarfede 
borft purperachcighzijn, zijn fwart en geel 
blinkende > de vleugek omtrent haar oor- 
fpronk zijn fwart , het overige afgrauw, maar 
boven zijn fy uit fwart en geel blinkende, en 
een weinig naar ’t purper hellende,- het uit- 
terfte van den bek (datgyeen Papegaysfult 
icruc van acil UCIS. wwni. Wiwvjvwiiuiva.«.wi- 
oordeelen,fo onverfcheiden is de gelijkheid) we- vederen, met hoedanige ook de rugh be 
to ï-rtAf* f>(^n vimrrl . en nnlr HiV Ai 
Pau we- vederen raken, diein’t midden zijn, 
naar t groen hellende, als oft de natuurde 
fchoonheid van de alderbefte wilde verfcho- 
nen ; de kuif beftaat uit heel Ichone blin- 
kende vederen} de borft en hals beftaat on- 
der uit rood fchitterende, en boven uit Pau- 
is wit , het overige is met een Woed-rode 
verw gefchildert } het gatvandeneufgaten 
is wijd, de ogen fwart, de ftraal geel, de oog- 
fchellen rood, het voorhooft bloed-rood, en 
met voubare kreuken ghefronft, welke hy 
nochtans fomtijds ontvouwt ; waar inhy de 
Pauw-hanen fchijnt te gelijken, en in enige 
hayren die yl en dor zijn , de Moors-hayren 
niet ongelijk } de ftart is als van den Arent, 
onderwaarts afgrauw, buiten waarts fwart, de 
fchenkels rood, de nagels zijn krom. 
tüats. Het is een inboorlingh van Mexico. Hy 
leeft met Hangen, muifen, hagedifchen,maar 
meeft met dode krengen en menfehen-drek. 
Hy vliegt hoog, met liitgefpannen vleugels, 
nauwlijks van de vlught verpofende. Hy 
ftaat met een ongelooflijke kragt de winden 
teghen, en dringht teghen de felve an, fo dat 
hy op een felfde plaats onbeweeghlijk blijft : 
waar van hy de naam by de Mcxicaners 
^^S^jn vleefch is onnut tot voedfel, fo.veel 
bevonden is, en van niemand als tot Genees 
middel gebruikt. Onfen Schrijver feit, ik 
boor dat de Indianen met de vederen de fwe- 
ringen genefen, en met het gefoden vleefch, 
fo langh dc fiekte duurt , gegeten j welk fy 
ook feggen de pokken, als een gereet Genees- 
middel , te genefen. 
I’a- 
alipcme. 
Voedfel. 
, . V.J5 
dekt word, en ook die deeleji die onder de 
vleugels zijn, en tuffen de fchenkels, maar 
met bleker, kleine, en fagte } de vederen van 
de vleugels zijn heel lang , met bleek- groen 
geverwt, en fpits eindigende; deflaghpen- 
nen zijn groenachtig, maar onder fwart, maar 
die tuffen de vleugels ftaan zijn wat krom, 
en geverwt als de nagels. 
Sy leven in’t landfchapTeeolotlan boven Phats. 
Quauktemala t^en Honduras. Sy bemin- 
nen opene plaatfen , en ’t is bevonden datfe ralipci 
getamt worden, oft inde huifen gevoed. 
Sy ceten wormtjes, en enige wilde pijn- 
karlen van die ghene , welke de Mexicanen 
Matzatli noemen. Men feit datfe de bomen 
uitholen, en daar in haar jongen opvoeden, 
Sy maken een geluit de P apegaijen niet ou- 
gelijk : Maar het is bevonden datfe dry maal 
daags, ’s morgens, ’s middags, en ’s avonds 
helder fingen. 
Sy vliegen met fcholen, en alsfyaneenig 
lijm blij ven hangen,- drayenfy haar niet, om- 
baar vederen niet te befchadigen , gelijk of 
fy kenniffe van haar rijkdom hadden. 
En voorwaar haar vederen zijn by dein- Gebruik, 
dianen veel geacht, en gaan het goutin prijs 
te boven. De lange worden tot P luimen, en 
ander cieraad des lichaams, endeoverighe 
totte Wevery ghebruikt. Het is gheoorloft 
haar gevangen'hebbende, de vederen te ont- 
roven en kaal weder naar haar Meefters te 
fenden , die haar tot erfgoed hebben , en an 
haar erfghenamen overfetten } maar het is 
verboden haar te doden. Ghy kont hem 
S ? 
Vlugl) 
