tum abcft, ut nihil abefielpngius pofsit . Jeci ut intelligas ftudiofc Le&or, nullam effetam modeftam 
toelicitatem , qua: malignitatis aculeos effudere pofsit ; quanquam nolim totius defcnfionis mcx cardi- 
n cm, ac vim in hoc foloverfari, cum longe alia: &iuftifsima: quidem fint caufe.qus me ad edendos 
rurfum hofce commentarios induxere . Etenim quis eft , qui nefeiat , fi editionem hanc in aliud tempus 
j^ieciffem , cuenturuin omnino fuifle , vt quam plurimi ftudiofi huius artis , ( me authore ) ia&uram in 
«udijs facerent > prefertim cum abhinc annum nujla exemplaria Vcnetijs reliqua fuerint ; quo tempore 
COnHn pK n ► fu KtYl rtf I m #J m em lin Jtniii e% A nrlmii /Vivi inn« ^ ^ - - ’ _ r\ 
duerim ad eorum querelas . Itaque opersepretium me fa&urum exiftimaui , fi rurfus hofcc*commcnta- 
fios excuderem talioqui videbam mihi eodem tempore duplex crimen fuftinendum . Nam & multo- 
f um ftudioforum animos hac de caufa a mc alienaflem, & rationem nullam habuiflem eorum, qui Mat- 
tnioli commentarios vel non viderunt., vel non /egerunt . Quorum alterum priuatis meis rationibus 
plurimum obfuiffet , alterum etiam inhumanum videri poterat , cos fcilieet huius ledionis frudlu diu- 
tius priuari , qui minime omnium debebant . Quamobrem nullum iam ex ftudiofis futurum arbitror , 
qui mihi vitio uertat, quod hofcc commentarios ita audos,& locupletatos adiedis quam plurimis 
plantarum & animalium imaginibus j qua: jn alijs editionibus defiderabantur, rurfus imprimendos fu- 
lc eperim. Nam ciim huius artis cognitio longe, lateq; pateat, neque ullis cancellis fit conclufajnon 
Video, cur ei qui in hoc argumenti genere aliqmd fcripferit, aut lucubrarit,non liceat fuo quafi iure 
quotidie aliquid addere , immutare , inducere , breuiter (cripta fua facere meliora : id quod authorem 
Jpmm in hifce commcntarijs fecilfc manifeftum eft . Quinimo aufim hoc plane affirmare, olim permo- 
left um ftudiofis omnibus futurum, ubi viderint illum alijs ftudijs impeditum ftationem hanc , quam diu 
tueri cepit, aliquando deferere, neque quicquam amplius in hoc genere meditari, quod in hos com- 
tnentarios conferat , cum ucrifimilc fit ipfum & multa &r pneclara adhuc habere , qua: ad hanc pr^ftan- 
tlfsimam fimplicium cognitionem /pcdfent , in qua ille ( uti ego ab omnibus dodris pafsim circumferri 
audio ) non poftremum inter alios fibi loeu vcndicat . Illud fatis conftat multos acerrimi indicii homi- 
nes pleraque cx illius commentarijs mutafle , & feriptis fuis inferuifie , nonnullos etiam ex illius labori- 
bus quofdam veluti centones confarcinaflc : vt vel hinc conjedtari liceat, qua eruditione, qua do«5tri- 
na vir ille polleat . His igitur de caufis hunc librum denuo in manus afliimpfi , cumque ( vti antea dixi ) 
tot fimplicium & animajium imaginibus auftum , multoq; magis quam antea locupletatum , typis ex- 
cudendum cenfui . Adiecimus prxterea tabulam comprehendentem yim & naturam omnium fimplici- 
nm ad omnes corporis morbos applicatam , ex qua uix dici poteft quantum vtilitatis & friiftus fint ftu- 
diofi percepturi . An igitur quisquam mc reprehendat, quod hanc prouinciam imprimendi prxclari hu- 
nis operis toties fufeipiam ? Qupd fi iuftos iudices fortir j mihi contingat, qui<j; ratione potius quam li- 
vore & odio moneantur , nihil addubito quin omnibus calculis pro me fententiam ferant . Porro quo- 
qiamfuperioribus annis receperam, mcinlucemdaturu ApologiamMatthioli contra Amathum Lu- 
litanum , vna & Ccnfuras in illiu- enarrationes , ne forte quis fidem meam hac jn re defideraret, vifum 
<lt eam hifce commentarijs adnedterc . Quamquam vero author femper eo animo fuerit, vt libellus non 
diuulgaretur , quod exiftimaret non efle magnopere gloriofum ( ut ipfe ait ) uincere cum homine , qui 
le iam pafsim omnibus, vt verbis ipfiusvtar; deridendum propinarit,palamq; omnibus fecerit impu- 
dentiam fuam ; tamen , ne quis me la:fie fidei reum in iudicio fifteret , nihil non feci , ut author precibus 
tacis locum daret . Et iam omni prorfus fpe cadere carperam , nifi acerrimi iudici j homines quotidiano 
prope conuicio jdaMatthioloefflagitaffent , Aiebant illi plurimum referre, ut ea feripta ederentur; 
rore enim ut hinc omnis pofteritas aperte intelligat, non folum quam ille omni culpa in co uacet,m 
quo falso accufatur , uerum etiam ut Lufitani(utiipfi addebant ) arrogantiam & inuidentiam perfpe- 
ctam & exploratam habeat , cuius exemplo exteri admoniti ab hac prouincia pofthac abftineant, ne- 
que in probos & dodtos viros tam contumeliose debacchentur . Huc accedit quod non parum emolu- 
^Ucnti,& frugis hinc ad ftudiofos omnes fit pcruenturum,obuariam& multiplicem doctrinam, qux 
ru hifce feriptis comprehcnfa eft, Quid multis? Annuit Matthiolus,paflusq; eft Apologiam nna cum 
Cenfuris in lucem edi. Exilui mehercule pre nimio gaudio , quod tandem id efiem aliorum opera con- 
rcquutus,qnod tantopere femper optaucram . Sed mirum eft quam difficilem fefe hac in re author pre- 
lter,t * Reliquum eft , ftudiose ledtor, vt ad hanc praclarifsimam fimplicium cognitionem te hor- 
tCT ’’ not } enim dubito , quin uberiores & fuauioresfrudtus in dies ex ea percipias , Vale, ac labore 
noftro frucre. 
EXEM- 
