Scripta quo- 
rum comme- 
det Galenus. 
Simpliciu pe 
rttia a prace 
proribus , no 
ex libris co- 
paratur- 
Impotiores 
quandoque 
etia peritos 
decipiunt. 
Stirpes folia 
immutantes. 
Stirpiu ima- 
gines parum, 
uel nihil pro 
tunt ad (iiu- 
pliciadigno- 
jccnda. 
4 AND. MATTHIOLICOMM. 
nium medicaminum . Verum eminuero fi omnino libris eft opus, quis adeo mifer eft,ut pneteritis [criptis D iofcoridth 
K ignMeraclidis, Crateu-c , cr aliorum innumerorum, qui in arte ipfa confremerunt, libros grammicos fcnbctis «P 
cantationes, transformationes^ decanorum , demoniorufr herbas facras perferat i Et libro primo de alimentoru 
facultatibus: Optima(inquit)illa doflrina cft,qu£ uiua uocc traditur, neq; enim quifquamex libro nauclerus, aut 
tcrius artis artifex euaiit. I» hoc nanq ; comparati funt libri, ut nobis fint eorum, qu£ ante didi cimus, monumenta, n° 
ut rudes cr ignari per illos doctrinam perfidam a ffquamur . Qjiod jfqui fint, qui prxeeptoribus careant t uefiw> 
ijs,qu.c luculente, ac copiose funt fcripta(qiu nobis feribendi mos eft)iiligenter incumbere, magnum ij fructum d' 
pient, praefert im fi eadem relegere identidem non grauentur. E t primo de antidotis : Quod fi nudo ( ait)monftranj c 
cx libri alicuius leti io ne, quales funt commentari] Heraclidis,Cratcu£,Diofcoridis^liorumfrquorimdam in fimp^ 
cium medicaminum cognitionem peruenirc aliquis uelit , longe maiore ipfr opus eft inft>etiione,ut exatiefingu Ur 0 
medicinarum uirtutes , ac uitia dijudicare fciat . Nam qui fimpliccs medicinas diuendunt, tam caUidc illarum qw 
dam concinnant adulterant fr, ut etiam cxercitatifrimos in eis decipiant . Qnareidem Galenus hb. i x.defimp 1, 
medie, facultatibus in diphrygis mentione ita feriptum reliquit. Adijciam huic, qui de itio habeturfermoni, rem nti 1 
modo de diphryge fcitu utilemfed er de Lemnia fjphragide , cr pompholyge ,er opobalfamo,cr lycio Indico . 
etiamnum adolefcens didici hac ita prapararc,ut a ueris natiuisfr nihil differre uiderentur . Erat autem qui me do'' 
cebat ingenti mercede,homa curiofrfrimus, non iti his tantum, fed cr alijs Jimihbus . Itafr in Lcmnurn, in C ipruM, 1 " 
TaUJlinam Syriam eo frudio nauigaui , ut medicamentorum ijlorum cuius fr multam copiam,qu<e in omnem tfifi 1 ’ 1 
meam fatis foret, reponerem. Seder Lycium Indicum cum aloe Indica id temporis commodum accipere contig lt > 
cum a EaUfiina iter refletierem : cum perfuafum haberem, eo quod d camelis cum tota farcina aduetium effet , pr°* 
culdubio id e[fe Indicum : quo fi adulteratum haud nofei ab ijs, qui portaffent , poffet , propterea quod materia , 1 
qua id praeparatur, illis in locis haud nafcerctur. Porro fatius uifum eft mihi illegitimorum compofitiones haudq ^ 
quam adferibere , utpote cum homines fcelerati in lucro ponant talia poffe difcerc. Nec enim neceffarium eft cum 
rorum ac germanorum notis ac indicijs , adulterandorum noffe compofitiones, cum nihil ad ea difeernenda conftraiff 
imo optem, ft queam, qu£ d maioribus me perperam conficiendorum atque adulterandorum medicaminum prodit? 
funt compofitiones , omnes prorfum delere atque extirpare.badenus Galenus. Ex cuius tterbis maniftfte percipi P°' 
teft, ex libris duntaxat non poffe in frmplicium agnitione peritum fieri quenquam, etiam fi in ipfrs ftirpium hnag0 
uirentibus perfi miles omni cxquifUo artificio fuerint adicti£. S iquidemQit hac in precfatione feribit Dtofcorides , $ 
locis iam citatis afferit Galcnus)qui in ftirpium hiftoria periti fimus euadere cupit, illum quidem lliuas omnium ptdtf 
t as non femcl tantum, fed diuerjis anni temporibus inficere oportet. Quandoquidem plauta: ipfce folia alidf &¥* . 
bent, cion prima germinatione cmcrgunt,alids cum adoleftunt, er caule edunt, alias ubi flores erumpunt, cr alids ifo i’ 
ficcefcentes)naturum geftant femen . videmus enim aperte populum nigram, ficuti ricinum,per initia filia explic* rl 
rotunda , qtt£ tamen poft tempus huic platani ,iUi itero triangulari feclione laciniata uifunlur . Sed contra hederf 
eitenit. quippe huic prima ftatim inuenta triquetra filia injm,qu£ uctuftiora iam fatia quadantenus rotundantur & 
fymbrij aquatici filium cion primum erwnpuyotundum eft,cum nero adoleuit , in eruca: modum Liciniatur . L cp0°' 
er nafturtio filia primo exortu circmata,ac circunquaquc apij ftre modo laciniata emergunt: at cion pube fiunt ft? 
longa oleae eis ftmilia euadunt. Qno etiam modo hortuife noftrum uulgo petrofcUnpm uocatum cum fuis ludere cet * 
fumus . Lathyris amygdalinis filijs caulem ueftit,qu£ in cacumine ita prioris firma: obliuifcunturM in ariftolochi f ’ 
aut hedera ? filia degenerati ■ N olidius acanthis folio latiuc£ longiore uirefeit entc£ incifuris diuifo:at fenior efff 
t his quadam ana totum caulem filia promit tam crebra, acuta, implicita,ienfa,ac minuta , ut mcatwti ffecic q^ n ''. ( 
dam refirant. Sunt cr alia: nonnuUx, qu£ has foliorum mutationes per tempora odiendum, quarum nomina breiutd 1 1 
confidentes nunc pratereundacenfemus . At jieri quidem nequit, uthuiufcemodi ftirpium uariatio nes cx libris, 1 ' 
quibus ftgur£ expreffic^itque etiam coloribus exornat£ habentur, omnes obferuari pafitnt. quandoquidem planta' lf' 
fie apptehe ex tot uarijsfr unam nobis duntaxat imaginem repretfentant . Huc etiam illud accedit, quod ca,qux pifi** 
r£ artificio fiunt, etfi ex optimi artificis penicillo emergant.nunquam tamen naturalium rerum lineamenta ad ut _ 
reftne,ac exprimere queunt,quanuis etiam naturam exaflifitmc imitentur . Eadem ratione putauerim ex cuiusl^ e 
■ut 
grauifiimi au for is ccmmentarifs,qui stirpium hift oriam continent,ncminem abfolutam carum notionem unquam ad 1 ' 
p turum effe,qit£ maxime medicis requiritur. quippe quod ij fuis fimplicium monumentis,acfioliorum,caulium,& ^ 
liquarunt partium hiftoriis,non nifi unam lineamentorum, ac fimilitudinum enarrationem tradiderint. C\u.£ tam 0 ’ 1 
vera fint, nullum tamen prabent mutationis exemplum,ut fe pe ac fepeius plantis compluribus Hariis totius anni d <r ' 
riculis tum infoliis,tuni in caulibus , reliquis fr particulis euetiirc comperimus. Quo fit,ut hac uariandi feries 
alio patio addifei pofiit, quam longa oculorum exercitatione, dum aetate tota platx ipfefolo educaU uirefcunt. c i 
terum ubi feriptores in fuis hifionis ftirpium notas explicant, illi quidem ftre ftmperfimilitudiiubus utuntur, ac» p ' 
exempli gratia,xyridcm,gladioIumfr indi fimilem reddentes : Meon prxterea anetho , cyperim poiro, afarinn 
r£,phu fmyrnio, cr hoc ilii,cr iUud huic ffpifime comparantes , Vnde fieri non poteffquin aliquis, non prius p&ff 
tfis una cum dotii fimis ac exercitatifiimis pr£ceptoribus plantis quibuslibet, cum quibus alix iniiffe tumfimili ^ 
nem,tum etiam cognationem narrant alitiores ; cr non habita hoc modo earum ratione, pofiit unquam ex f olis lft rl 
cum ftirpium imaginibus aicl fine as edtiis,in fummum er perfidum herbarium euadere. Quamobrem etfi ftirp 111 " 
imagines, qua magno tum pitiorum,tum typographorumfiudio libris excuduntur, inficientium oculos blande ^ 
i 'ff* ' ^ f O I ' ^ / 1 
dum detineant, atq; illas prius a nobis cognitas in memoriam reuocent-,, magni tamen eas efft emolumenti iis non 0’ 
diderim, quiuifu cr praccptoris auxilio numerofam earundem partem non acceperint prius: quanquam fortafftl t 
cits uuhgus cxidimct. Adhibeant igitur curam ii, quibus inanimo eft rei herbari£ peritia adipi fci,ut in primis 
■ol 
