AND, MATTHIOLI COMM, 
licet pauco ante tempore er caules, er folia , er futtus ediderint . Non tamen inficiari uelim,quod qua: uere 
guncur,copiofiore,quam par fit , humore redundantes, iUoty longe minus concotto eo , qui in autumnalibus fabe* 
tur , putredini er corruptioni non fint magis obnexu ,prx[ertimq-ji longo affer nentur tempore. Qua rea Dtofl 0 ' 
ride auimaduerfa , is faic iufsit stirpium radices effodiendas effe,ciim stirpes ipfe fo lijs exuuntur . Quod crtm uarb- 5 
anni temporibus eueniat pro natura diuerfarwn plantarum, curam impendere oportet , ut fuo tempore unaquxq; ra * 
dix integri fi fieri potefl,cum omnibus fuis adnatis eueUatur,a' iis in locis, atq; flub ea coeli confiitutione,quam maxi 
Radici' opti- me familiarem habent. Forro rddices abundi nutrita: fint oportet,ac omni putredine, er imbecillitate uacantes: nof 
maru not*. ita tamen,ut pr<e nimio alimento ex pingui folo, ubi mfcuntur , accepto,debitam er humoris copiam ,&■ corpulentia 
metam excedant,neq ; ut eiufdem alimenti inopia inanes,cr rugofe reddantur . Quod cum maximi perffexiffef Gdle * 
ms de iridis radicibus differens libro primo de antidotis:inuniuerfim ( inquit ) ex omni medicinarum genere illa: ri* 
dices inutiles habentur, qu.e inanes funt,<y rugofx. Atq; ilia: quidem deteriores funt mediocriter nutritis , er medio* 
erem magnitudinem nattis quae gravitudinis modum excedunt , er plus humoris in fe continent, quam illis ufu ueniat , 
Radices quo j {£c Q A [ am _ exterum ubi radices c terra fuerint excptx , primum quidem tandiu aqua clara elui debent, donec 
dandx ficcan omm undi q> tena,ucl li) no penitus abflerganturnnox deradi tu a fibrisjtum capillamentis omnibus, quibus uniuerfiM 
Noneftab re 
certis tempo 
ribus herbas 
colligere. 
di, ac confer fcre omnes comantur: poflremo ficcari eas conuenit omni adhibita cura. Quod fi fuerint quales fcemculi,apij,afl>arf 
uanda? fint. gi,rufci,pohpodij,rubix, intubi, O" confimilium,in umbra,ubi orientales uenti reffirent, diligenter ficccntur .At oW* 
nino cauendum est, ne fole f riantur: quippe quoniam potior earum pars ab eis prorfus euanefeeret , utpote raris & 
tenuibus, Verum enimuero fi ex cis fuerint,qu£ naturi crajfe funt , ueluti gentiana:, helenij , mandragora, bryotu £> 
er id genus ali<e,cr aer fit nubilus, ey hyemsjte in umbra fitu tabefiant, ac proinde marcefcantjn fole ac uento tuto 
ficcari pojfunt. Quod commodius fieri pot,fi fiuflatim diffett £ ita tenui funiculo traijciantur , ut partes non fe cort' 
tangant, aut cratibus impolita quotidie fepius manibus reuoluantur. Atqui curandum efl,ante quam ficccnturjit Ifl 
gnea matrix, qua omnibus fere radicibus includitur,ipfis in longum fcifsis, integra cximaturiquippe omnino inutH ,} 
efljnullamf uirn obtinet. et fi gentiana , cyclaminus,ariftolocbia rotunda, iris, bryonia , centaurium maius,nymphxA 
Radices qu i- a i l£ 'q. complures abfq; matrice fuaspra fe firant radices. Siccatis radicibus, quod plane conflet eas fine tabe, er tc * 
exkcat° C finc r edine per tempora adferuaripoffe,ijs reponantur in locis, ad qua folares radij non penetrent, neq; fumo pateat adi' 
ponenda:. tus,c~ qua neq ; uliginofa fint,neq; puluerulenta.Sit igitur locus eminens, erflecus, ad feptentnonem uergens , 
etiam ad meridionalem plagam,quando Jcilicet radices ipfa noti prorfus exiccata reconderentur:adhibita tamen cU' 
ra,ne eo tempore auftri humidiflimi flatus admittantur.ltx deniq; recondi,ac feruan poffunt tot annis, quot ab inani* 
t at c, teredine, & tabe uindicari ualeant.Nam et fi qua tenues funt,ut afari,phu,affaragi, rufci,cr id genus alia, am>° .j 
duntaxat percnnent:ucratrum tamen utrunq\,quanuis radicibus conflet tenuibusM trigefimum annum ufq; periti* { 
Veratru utrfi r at. Ceterum demetendi tempus,recondendi locus, perdurandi terminus non modo in radicibus obferuandus,)ed C? 
que triginta (n c£lcrls tu m flirpnmutum ctid animalium partibus,ut inhirci fangumejupi iocinore, inteflino,ac etiam flercor* > 
edurat amus. p u { m ne,apri mfica, anguium fenetta,alijsq • cbfimlibus ■ Affumdtur igitur hac omnia eo demum anni tepor*’ 
quo magis fuisturibus funt pr<cdita,nuUo plane modo neglefla temporum ratione, quibus fingula decerpi pasluW' 
Neq; enim damnandi funt, qui inquibusfdam plantis colligendis quada decreta tempora, nonnullosq; errantium fli*” 
rum afhettus obferuant : quippe quod apud graues auctores feriptum inuenerint,peoma radices contra comitiat 
non effle euellcndas, ni fi decrefeente luna. Qua quidm opinio non prorfus reprobanda uidel ur,nec ad ineptias im' Jli 
tationum,aliarumq j uanitatum,quas fluit e(ut Galenus inquit )prodidit Tamphilus, comparanda. Nam cum inflrio r* 
terreftria a fuperionbus ccch/hbus gubernentur , er regantur, feri maxime potefl, ut luna,ut qu£ exteris erranti * , 
bus fideribus efl nobis magis p roximajmotu fl ucloaf ima, maximam cum plantis omnibus,ac rebus quibufuis alifl 
beat rationem, tum cian augetur, tum etiam cum minuitur fingulis menfbus. Quamobrem non temere d Galeno p r °' 
ditum efl,alyffum herbam tantum /irio ardentead canum', rabioforum morfus effe eucllendam , ficuti etiam fluuiatil* 1 
cancros ad idem peridoneos. Qua etiam tempore captamus fcorpionesjtquc anchufa radice conflat [anguineo fu** 0 
madente. Quemadmodum syfiirpes , quibus facultas excalfaciens inflt, perpetuo in locis calidis, ac ficcis demet ef ‘ 
conuenit. Quocirca Hippocrates ad Cratemnfcribens : Adnitere (inquit) quantumpotes,uc nobis montanas W&fl 
me ,&* in altis collibus nafcentes herbas d radicibus refeces : quandoquidem hx firmiores, atque acriores funt fl' 
qux aquo floribus nafcuntur locis: idq; , quod in montibus terra fit denfior , er aer tenuior. nam quod attrahunt, fl 1 ' 
gidius efl . Quinetiam dabis operam, ut flores ex his herbis etidmmm decerpas, qu.e circa flagitantes aquas, p^* 
des ,fluuios ,er fintes prodeunt, quas fime debiles ,er exolatas, ac dulcis fucci effe fcio . Ha: Hippocrates • . p 
Hcrbx fmilitcr,atquc radices, legendx funt,fccand£,ac afieruand.-cjns tamen demptis,qu£ tum in medicina ‘ Ur’ 
^ ^ tum in cibis, tum etiam in obfonioru condimentis quotidie uirentes ufurpantur, ueluti lattuca, intubus tam domejH^’ 
d^ficcadaiq; qudmagreflis(dchoriumappcllant)portulaca,bugloffm, beta , atriplex, blitum,bafsica,uiola nigra, malua , 
fint. linozcflis,ocimum^pwmj:yofcyamusfledum,plantago,ajj>aragus,acanthtis,cr alix complures. Atq; non foltM r*r^ 
gerantibus herbis, uerm etiam excalfacientibus recentibus utimuriplerunq; enim ex calida pote flate prxditis U‘ r,<> 
des ficcis pr£ponimus,pr£fertim ubi minus calefacere fit opus tfiquidcm humor in uirentibus exuberans earuXd c f 
lorifcam facultatem J m( i p arum demulce t.Cuius quidem clafsis habentur amaracus,cruca,naflurtium,mcntkaAl l! [ 
Piant* , qua? tbium,thymusflatureia,ruta,calamintha,fifymbrium,pulegium, abrotonum , er id genus permulta, Sunt pr*tere* & 
lautioribus ali£ tt U£ dcmctiri expetunt, cian primum floribus ornantur, ut centaurium minus, ui^a purpurea, origanumfyW^ 
ornat*. tum P etr£Um > pulegium, ferpyUum , amaracus , polium,tyhmus , chamxdrys , chamxpitys , anthemis , chryff^ , \ i' 
mum,fi<xchdsJ:yJfopumfumaria,ali£q- c onfimiles, piant £, quas ne longior, quam par fit,cjfc uidear,ex induftria p r f 
tcreo. Hatc igitur omnia ferena coeli conflitutione , non nubibus, non imbribus infflis iit primis colligantur 
XJi ? 0 
Herbx quo 
pacto legen* 
* 
