12 , 
and. matthioli comm. 
t Anici , er qtt* uuigd biftorta dicitur. Foliorum flmilitudine inter fe certuit rufcusjiippoglojfumjdurus AleXdnM 
iit.Afrletii imaginem probent muris auricula altera, er altera lonchitis : flcuti femperuiui minoris tertia aiuga fr 6 * 
cies,ariftolochia clmatitis.Salicis fronde prouenit lyjimachiafcrtula Campante ligufticii . Silybus,thamalco albuSt 
carduuSyilba frinafcfcfrlijs imitantur. Ex bis igitur facile quifq; herbarum gemanitatem,cognationem,frmilitudi * 
Foliorum in ne>ncj; perdifcere poterii . qua omnia in dignofcendis ftirpibus non paruam adfrrunt utilitatem . G eterum pianti* 
coloribus de rum 'omnium (vita non modicam in coloribus differentiam habent, tdmetfr folia ipfa coloribus adeo perfricuts,uti fio ' 
Icrimen . 
res haud quanqium PAcndeant . Niger fune color in nuUis reperitur herbis, neque arboribus . quanuis nonnulla atro 
. ■ J r r rr r-, . i. , • ; * ..1 :ir t... I; A, t C. t uio* 
Caulium in 
plancis diffe- 
rentis . 
raque , qua incana funt,fubalbicant,ut crithamo,< 
periclymeno , corniculato papaueri ,Jlachy , metithaftro, altbaa , polio, uerbafco, utriq ; lychnidi , V mandragora 
mari ; qua omnibus fu perne candicant , quemadmodum inferne rofmarino coronario , bechio , olc£, populo, artettll * 
fl£ , c r alijs multis . Rubent punic£ malo amygdalo, lentifco, terebintho, rhoi,cyclamino, botry,con , androfemO’ 
afcyro ,lonchiti , ofyri , blito ,amaranto,phyco marino ,fe fame, irioni,atriplici , alypo , Celtico nardo , er cuidi* 1 
bet£ generi • Folia , qu£ lanugine pubent , infunt diftamno , uerbafco, lychnidi , gnaphalio, dcanthio, alth££ , triett* 
thaflro . A (fera funt fymphyto alteri, marrubio, fico,falui£ , baUot£ , er hormino . Aculeis horrent frlia buglofii • 
echij, urtic£,eryngij,rufci, lycij , atraftylis ,fonchi, chanueleonis utriufque , dipfaci : quinetiam cardui omne geniti’ 
Humi iacent panacis frlia , cor onopi , anchufe ,mandragor£, utriufque anagaUidis,cynoglofri , glauci, catanin cfi 
fecundi generis. Reptant etiam humi lithofpermi, graminis , onofmatis , catus tefliculi , albity chanueleonis . In uttt* 
tterfum planta omnes , qit£ caule er floribus orbantur , frlia per terram frargunt . Acuta frlia , ut qu£ olfaftu ni* ' 
res feriant , data funt atio , c£pis, nafturtio utrique tam aquatico, quam terrejlrifinapi, eruc£ , lepidio , gingidio > 
T:ydropiperi,eryfimo, clematidi fecunda, thlafri ,ferpyllo , thynio , thymbr£ ,fifymbrio , pulegio , calamintha , dt* 
{lamno,dracunculo,aro, flammula , origano . qua omnia non modo o\fa(lu,fed magis etiam gttflu acrimoniam pv £ * 
bent . At amaritudinem pofiident chondrylla,cichomm, gentiana , ruta, abfrnthium , aphaca , abrotonum , fcandi X ; 
aloe ,fantonicum ,feriphum , chamadrys , marrubium , fcordium , glaucium , cbamelad , empetrum , er qu£ unlg 0 
gratia Dei deieftori £ facultatis herba dicitur . Odorata frlia funt afaro, fio , frfymbrio, mentha, menthas} ro , d* 
lamintha , pulegio , faluue , ladano , byffopo , fampfucbo , origano , thymo , fcrphyllo, fatur eia , fymphyto petr#°> 
rofmarino ,hgu)ilco , Hachy, malabathro. Nec infuauemefflant odorem chamadrys , baccaris ,artemifiamin° r ’ 
herba illa , quam aliqui fclarcam , nonnulli herbam fantti I oannis , er pkrique matrifaluiam nuncupant . Ner j 
funt flirpium frlia,qu£ ab alijs tum plantis, tum liquoribus odorem emendicajjc uideiitur , ut fcordium ab allio , trifi * ! 
, lium 'a ruta , er bitumine , cytifus ab eruca , apiajlrum d citreo malo , chamapytis d pino , xanthium i r. frumo : 
• denique hydropiper a pipere mutuatur odorem . Grauiter olent abfrnthium , abrot ornrn , feriphum , ballato; , p 0 * 
lium , ebulus , botrys , anflolochia , cannabis , anagiris , galiopfrs , cicuta , mandragoras , apocynttm , glaucium ■ 
N on parum quoque diferiminis in plantarum tum caulibus , tum dolonibus reperitur . quandoquidem cx eis qttf* 
dam frngtilarem ,frmpliccmcj; caulem profrrunt : albe numerofos cauliculos edunt , quibufdam crafri caules infunt • 
alijs tenues afiurgunt : alijs inanes , er uacui eriguntur ,frftuUrum, er arundinum infrar : alijs pleni confrietur. Mt •' 
quibufdam item longus profrlit caulis , quibufdam uero breuior : nonnulli caules geniculis fcatentjlij enodes t xeui :t > 
alij Ixuore , alij fcabntid , alij duritia ,alij lentore notantur. Nec de funt, qui lanugine uejliantur , er qui fr inis > & 
aculeis rigeant . Quibufdam plantis teretes funt , nonnullis quadranguli, er aliquibus firiati . Alij denique fur fr^ ^ 
eriguntur, alii j per terram ferpunt, ac repunt . Difrident prxterea inter fc ftirpwm caules colore , reftitudinc,& 
curuitate : tanta fuit naturx in plantis frrmandis uarictas , atque folertia . Flttres igitur caules ab una tantum 
dice exiliunt glafio fyluef}ri,ptanmc£ , plantagini , muris auricula , telephio , arifrolochia utrique , ruta fyluefi rl j 
byperico , elatina , phoenici , trago ,folano fommfrro , er manico , minori fedo , chamaciffo,glauci , cfyri , titby » ,A ' 
io paralio , crheliofcopio , thymelaa ,heliotropio magno . Ramofo,ac pariter fur culo fo caule fruticant (alui*’ 
fatureid , thymum maius , origanum , hyffopum , abfrnthium , abrotonum , ruta ,frocchas , ocimum , amaracum , ^ 
phy tum petraum : er ut fummatim rem comple(tar,omnes detiiq ; planta, qua fuffrutices appellantur . Cra jfum ^ 
lem mittunt dracunculus,chamaleo niger, cenanthe,heknium,fymphytum alterum, hyofcyamus, perfonata,feduA ^ 
ius . Contra proditur tenuis ornithogalo,thlafri,polemonia,ramnculo,limonio,anemona,liguflico,panaci Ajcle? 10 ’ 
peucedano^rtemifra,phyUo,cynocramba,buphtalmo^ilifmati,betonica,echio,eupatorio, plantagini, chelidonio , 
iorijmri auricula, ariftolochia utriq-, ,fenpbo,tragongano, mentha fifymbno , lyfrmachia , ruta fylueftri , delp 
mo,melanthio,dgrefti cumino,aparina,chamedry, fcoriio , teucrio , tnfrliofrypcricofi der it i fecunda, elatina > P e ' ! ' 
,taphyUo,ueneris umbilico, chamadaphna,tithymalo heliofcopio,thymelaa,alypo . Inanes in uniuerfum ,ac fjloi°r 
caules habent frumenta , legumina,cr olera . Varticulatim uero cauis emicant colliculis phtt , apium montanum, f° n ' 
chus,ueratrumalbum,gentiana,equifetum narciffus,ricinus,cicuta,lathyris,hieracium maius ,fymphitum fecundi 1 " 1 ’ 
frina alba, cape,p 0 rrum,hippofelmm,thapfra,frrula omne genus, omnesif planta frrulacea,qualis cicuta , p* ni * 
ces , laferpitum/fcfcli p eloponnefe,cy qua guttatim ftiUant fagapenum, galbanum, er ammoniacum . GeniculA ll " 
culmum gerunt cerealia omnia : quin er ebulus, fambucus,phu, cyclaminus fecundus, gentiana , panaces AfcUpi"" 1 1 
folycnemon, crategonum, polygonum , equifetum,firula, cicuta , meon,odoratus iuncus , pityufa , arundinum 0, " !>C 
genus. hydropiper Jigutticum,xyphium,cr omneS deniq\ planta,qua focniculaceo caule ajfurgunt , ut elaphobofr 11 " 1 ’ ^ 
anethum, fcfdi Mafrihenfe, pyrethrum ,frondylium , peucedanum . Laui conflant caule dracunculus , haflula reg 1 "’^ 
typha,nympbca, fideritis tertium genus thryf inthemum , aconitum bcotionum,gentiana,acanthus,aloe, iberis, W 
. * cyntW 
