Meiuiresex 
Galeno. 
Nomina . 
Cyperi gene 
ra,& confide 
ratio . 
Curcuma cy 
peri genus. 
Leftio Sera- 
pionis depra 
nata. 
22 AND. MATTHIOLI COMM. 
ab Athamante Aeoli filio inuentim fit ,uel quod praftanti fimum in Athamante Vhthiotidis proueniat . Memjjt 
Mei Galanus lib. v 1 1 .fimplicium medicamentorum, his uerbis . Mei radices perutiles fmt,calid<e tertio ordine, Ift* 
c£ fecundo : proinde urinam , menfesft, ciere uolcntes hoc utuntur pharmaco . Sed fi plufculum fumatur , cap‘ tl 
dolorem monet , utpotc cum plufculum fit calidum , quam fecum . quippe quod em caliditas humiditatem erudio r 
etiamnuni , cr fUtucfiorem ad caput de firat, atque ita ipfum afficiat ladatq ; . MmW ita G racis uocatum. Lati » 1 
Meum dicitur : Arabibus , Mu : Italis , Meo ; Germanis, B aer uurtz >fu Hertz uurtz : H ijpanis , P inillo . 
Cyperus 
Cap. IIII. 
C Y P e R v s , quem aliqui eryfceptrum , ut afpal*' ,i 
thum appellant, folia fert porraceis proxima, fedlo**' 
giora,& exiliora : caulem odorati iunci cubitalem, ** ut 
maiorem, angulofum: in cuius cacumine minuta foti 
cum femine exoriuntur: radices, quarum in mediem* 
eft ufus,cohxrentes inter fe , oleis oblongis fimiles, a** c 
rotunda;, nigro colore, fuaui odore, amaro guftu. I * 1 
lacunolis,paluftribus,& cultis enafeitur. Optima eft g*'*' 
uifsima,denfa, fratftu contumax , plena, &afpera,odof* s 
cum quadam acrimonia iucundi: qualis eft Cicilia, Sj' 
riaca, & quxa Cycladibus infulis petitur. Huic calm 3 ,, 
uis ineft . V enarum fpiracula laxat : urinam ciet : ad C»j' 
culos, aquamque fubter cutem utilifsime bibitur : **“' 
uerfus fcorpionum i thus remedio eft : perfritftionibu* 
uulux & pnEclufionibusfotu prodeft : pellit mcnfes.Co * 1 
tra ulcera oris etiam fi depafcant , uorentque , farina eiu J 
efficax eft. Malagmatis calefacientibus , & unguento' 
rumfpiftamcntis beneadijei folct. Aliud Cyperi ge * 1 * 15 
tradunt in India nafei > gingiberis effigie : quod mandi*' 
catum croci uim reddit, guftu amaro fentitur , & illitu * 11 
prafentem pfilothri uim exhibet. 
, 'I 
Tametsi unum tantum Cyperi genus memori* proti' 
derit Diofcorides, cuius radices inter fc coharentcs oblongas f 
ferunt oleas,aut omnino rotunda funt-,uifttur tamen Cyperus 
pluribus Itali £ locis, qui radicibus coftat logis, geniculatis 
nto cejpite uagantibus,colore in purpuram nigricante . N afcti l [ 
hoc Cyperi genus laudat ifl imum prope Timaui fontes circunft 
tibus paluftribus locis in Iapidi a finibus, galanga uocatafut p^ 
16 ante diximus ) per f mile , non tantum facie ,fcd etiam odoft ' 
Commendatur etiamnuni odore is,qui in H etruria prouenit , radicibus firc filipendul £ amulis . fed non ob id iUifr ( ^ 
ritprafirendus , quem Syria mittit, quandoquidem hic longe odoratior cfl ,crfubamarus . Cyperi meminit plinti 
itb. XXI. cap. XVIII. ubi de iuncis cgit,fic inquiens. Quidam etiamnuni unum genus faciunt iunci trianguli,cypf' 
ronuocant.Et paulo inferius: Cyperos , ait, iuncus cfl , ut diximus , angulofus, iuxtaterram candidus } cacw»‘ !>s 
niger , pinguisq ; : filia ima porraceis exiliora , in cacumine minuta , inter qua eft femen : radix oliua nigra finiti > 
quam , cum oblonga eft , cyperida uocant , magni in medicina ufus . R epcrittir Cyperus quandoque etiam quadrf 1 * 
gularicaule . unde non mirum ,fi quadratum iuncum eum uocauerit Cornelius Celfus lib. 1 1 1, cap. xx i .At vi°'' 
fcorides in hac facultate praclarifiimus , utranque differentiam colligens , nec triangulum , nec quadrangulum O* 
perum dixit ,fcd angulofum . Optimus defirtur ad nos ex Syria ,er Alexandria Aegypti , in cuius defittu Italici 
fupponunt officina . Non defiunt , qui differentiam ponant inter Cy perum , er Cy pirum Tlinitim fecuti , qui lib » 0 ’ 
er capite citatis , Cy pirum gladiolum e (fe affirmat , Cyperum uero angulofum odoratum iuncum . Sunt tamen ^ 
fcoridis interpretes , qui utroque uocabulo pro eodem indifferenter utantur , eo quod( ut refte Hermolaus ddnotft 
tiit ) penultimam Cyperi quandoque diphthongo longam , quandoque uocali breuem Graci feribant . Eft apud ?ti 
nium crcypirus arbor ocy fime crefcens,cr pfeudocy pirus frutex , ut lib. x v ii. cap. xui, ipfe feriptum reti 
quit . C at er um id Cyperi genus , gingiberis effigie , quod India mittit,eam efie radicem peritiores medici put 
quam officina Mauritanos fecuta Curcumam uocant . Nempe pra fe firt hac notas fane omnes , quas Indico Cyp * 
ro reddidit 'Diofcorides . quandoquidem gingiberifimilis eft,eius odorem firme redolet, guftu fubamarefcit,cr > ndl1 * 
fit croci modo inficit . Quibus iUud etiam accedit, quod depilat orijs medicamentis quibufdam immifeetur . VerU» td '' 
men [ciendum eft, hanc non effeCurcumamd Serapionis interprete pro chelidonio deftriptam : ipfe enimnil “ti l * 
pro curcuma intettigit,qudm Diofcoridis chelidonium . quo fit, ut non defit fufpicio error is,uel interpretis, uelf c) l * 
ptoris , cim curcuma neque Mauritanum , neque Gracum fit uocabulum : Aphri enim chelidonium Kauroch ^ 
pellant, unde palam eft , Curcuma pro Jfauroch in Serapione deprauate legi . Quo facium eft , ut priores t^ 
medici , tum ftplafiarij , qui nunquam bax f%rpendcrunt,fucrint haUucmti . quippe cim cos laterct 3 cumnam p^ 11 * 
