IN iIB. PS.IMVM DIOSCOR1DIS. 
2 S 
i n 
^ ifiiur,quia Gange fiuuio ad Syraff enem extenditur . Ab furdum enim effit credere , Nar dum dd nos non 
• r< e * > c«m in Syria nufquamproueniat , cimq ; multa Indite aromata , nulla dijlantia; habita ratione , per 
t[ ° U{tnas ( ut uocant ) in Alexandriam Aegypti conferantur : cum quibus nec temere credendum eft , quin Nardunt 
m conuehant mercatores ; prafertim cum certo fciarn , NardumVenetias ex Alexandria afferri ; nec eam alibi ; 
dum ln na ^ C ‘ ’ J - >lo f cor ldis testimonio fatis aperte monflretur ; etfl 'Plinius contra feribat nafei in Syria Nar= 
r >P r£te r eam quam India mittit Syriacam Dio fcoridi appellatam . Caterum Manardus Perranenfis , officina* Minardi opi 
ri* n * r , dm nec ^ n ^ cdm > nec Syriacam ejfe cenfet . In cuius fententiam non equidem pedibus eo , et/i mediae mate- nio reproba- 
fuerit indagator . quippe quoniam Venetijs pluribus in locisNardi ingentem copiam uidi , leuis,co ta ‘ 
* o 5 P cr quam odorata: , cy perum redolentis ,fiaux ,fubamar£ , er manfe non modo linguam exiccantis ,fed odo * 
^ non iniucundum per os afrergentis , nuUisq ; deficientibus notis , quibus optima nardus ex Diofcoridis fen 
inde* e *^ or<tr i P ote ft • Se d plerunq; accidit , dum per Indicum , er Arabicum mare in Alexandriam defertur , er 
futi 5 ut a f clto (ibi maris humore ( id nanq-, facile fit , quod Nardus fit ficcifiima ) uel fitum contrahat , uel 
(r \j U j re ( Ciit •' Uf, de poflea amiffa fuaueolentia , grauiter oleat . Q uo fit , ut hac in re Manardum longe haUucinatum 
fftur lm *' re ^ c P er P en d‘[f ct » <l u£ Nardi pars fit /fica , atq; in emporijs , ubi numerofa , prafiantifimaq; ui * 
,■ 5 a ffuratius ipfam expeniiffet ,'twn equidem uereor , quin aliter de ea fcripfiffet . Verum enimuero cim plane 
ffrib' 5 ^ U * mr ^ ft ,ca e ff ct » Cr incorruptam Nardum minime nouiffet lib . v i . epift . 1 1 1 . 
utii lt * Calenum de nardi /fica , qu.c antidotis admifeetur , loquentem , radicem quidem , non fricam intelligere . Et 
co ain J ^quit , qua nobis affertur , legitima effet : fcd quod ea ipfa non fit, cognofcitur, quod nulla odoris fuauitate 
pietur. PtUb.v i 1 1 , epift.i. inquit . Galenus lib. i . de antidotis in theriaca compof itione Nardi radicem 
mnnorfo admifeet , eo quod uinbus ipfa pr£ flant ior fit : fricam uero pdruipendit,cr pro nihilo habet. Quod fane 
» Manardum hanc Galeni fententiam perperam accepiffe, atque etiam Nardi hifioriam ignoraffe. quando* 
em nardi radix nil aliud eft , quam ) fica , ut ipfemet tejlatur Galenus eodem de antidotis libro ,fic inquiens . I» 
A-ndromachus adijeere nardum Indicam : ea uero ejl , quam fricam uocant , non quod frica fit , radix etenim ejl ; 
■ y 1 u °d fric£ formam referat . Quibus palam efl , idem ejfe nardi fricam , er nardi radicem ,ut etwnnum declarat 
ie m Galenus lib .ix.de compofitione medicamentorum f '.eundum locos in Philonis antidotum feribens ; dum inquit, 
tyn Cr nardi ipfiusdrachmamunamconijciendam cenfet , quam falfi nominis radicem dixit , quandoquidem frica 
^di nominatur . Quapropter idan hb.vi ii.fimp.medic.de Nardo caput fatturus, illud infcripfit Nardi frica , 
Potcqu.-c pars fit in totaftirpe pnefiantior , minime quidem ignorans , fe radicem nardi deferibere . Nam fi fenfif 
} Q 'fricamd radice differre, eam plqnejilentiopfjeterijffet tanquam inutilem , cr capiti nomen indidiffet aut gene- 
Nardo , aut a radice tantum ,uti utribus praftantiorc . In hoc , ac longe maiori uerfatur errore p ri ( auo jj ef 
ex f( Uo ^ tiS • fiquid&n fuo defimplicium examine N ardi fricam non modo non effe radicem cenf :t , fed nullius ufus ea ra auo ‘ 
c Jf ,ntdl: >fic inquiens .Venetijs fricam>cauUm,zr radicememcs ,quanuis cr ipfi adulterent. lubco autem radi- 
^ /aiilern anere , quoniam hac apud antiquos auCtorcs , ut Diofcoridcm , cr Galenum magis in ufu medico 
fc e) . 1 f <4m frica : quippe filia abljcit Diofcorides ;qd nos tamen frica non deftrtur ,fed radix . H £c ille . Sed me* 
nard ^ ^ Mntum ex ^ l0 fr°ridis fer iptts percipere potui , nunquam battenus Jum confecutus , quod ipfe ex omnibus 
t tuhn^ irtl ^ US P r£ firat , quam frica . Qjaod autem crediderit ipfc fricam in Nardo uiribus magis pra flare, 
Uard ^ e ‘ us P* rte s;q“ddqi cim de Nardo fer ibit , tantum de frica inteUigat , aperte offendit, cion inquit . Ex 
Hs na melior eff recens, er leuisjafgdm gerens cotium , era. Q uippe leuitas, ac com£ magnitudo , nui 
/‘cor , pi £ter quam fric£ competunt ; pr£fertimq- cum ipfa non uacet c£teris notis, quas illj tribuit Dio* 
qu j ' Ai 1,£c nu ttifitnc incompertum exifttmo fbiofeoridem huiufce libri initio in probandis tantum radicibus, 
l* ° iore c °mniendantur , operam impendere , nempe iridis , acori, mei, nardi, phtiAfari,cr huiufmodi (tirpiumge* 
Ut er 5 7 dUtm ln e ff e rendis caulibus , floribus , filijs , ac fricis, que caulium fummitatibus innafeantur . Quo fit, 
t£ itT iten Iiceat >Krafauolum ignoraffe fricam ipfam effe nardi radicem : quin potius pro certo credidiffe in plan 
flanti mril CUcumine >non in radice oriri fricam,qu£ tamen Galeno teffe radix eft,cr c£teris nardi partibus pra 
fr ic£ ° r ' H u f n d°quidm fi aliter res fi haberet, commoda longe plura radicibus ex more redderet Diofcorides,quam 
tu S ' 5 ^ pnterea Galenus plus laudauerit Nardi caules, quam fricam ( ut afferit Brafauolus ) nufquam comper 
tXanu l '° ' < ^‘ eteYuni quanta fententi£ inconfiantu Nardi hiflorfam idem defcripferit , ex fuo pofferiori fimplicium 
ror. 
bj S 'J ne>ln 1 li0 ultimam manum impofuiffe fatetur , facile conijcitur,dum fenem fecum colloquentem infiruit, his uer 
Jt tus U iu ‘f tur 111 bis montibus nardum qu£ras,fed Venetijs fricam, eaulem,cr radicem emes . At fui ipfius flat ini obii 
lc cr e /j Urnon m,, ltis pofl lineis , cum inquit . Aliud uero funt fricarer flos, qu£ ad nos non afferuntur.Ex quo faci 
P°tius f Crm ^P( Hmnon modo Nardi hifloriam confiidiffe,atquc etia,quoipelus eff,conupiffe ;fed etidmffbi ipfi,uel 
primum nanque ait Venetijs fricam, caulem , cr radicem reperiri : mox fricam ad nos ad-- 
Xjj ■ ’ Se d ante hos hac in re Plinium quoque grauiter haUucinatum inuenio : quippe qui libro er capite Plinij lapfus* 
duniitd } V l ^ lU * longe difiideat a Diofcoridc cr Galeno, quin cr a c£teris mater i£ medic£ au flor ibus, 
dol et , t J a ‘ ‘ ' N f rdu >n frutex eff graui, creraffa radice ,fed breui, ac nigra, fiagiliq-, quanuis pingui , fitum re* 
Nardi fbj L '' 1 °c°r C ’ 7 e ro fapore: filio par uo, denfoq *• Cacumina in ariflas fe frargunt : ideo gemina dote 
laus /rn 1S ir C l ru f clvbra nt . li£c Plinius . C u ius do flrinamfrcuti , non modo Yerrarienfes iUi,fed Hermo* R ue i.&H«r- 
flcini s jd U J lUS l ‘ l PM Uo que pariter aberrarunt. fiquidemRueUius (ut puto) nuUaalia de cauft afferit, fe in of* molai error. 
‘ rdUmt j l< liffe , cu i inerant dotes omnes iUi a Plinio reddit£, quam ut Plinianam tueretur leflionem . Quod 
tanicnfdir rr ‘i - J ““-ranc aoces omnes tuia rumu / ~ , M cr«»r tc muixm . 
tl %ac f ! C arbUr<tmr • Ego enim tametfi Nardi quam plurimum in Venetis officinis diligenter examinaue * 
1 e S erim j diud tanten, quam fricam uidere mihi non licuit • Quapropter nutum meniri Nardum exiftimo , 
c quod 
