S z AND, MATTHIOLI COMM. 
puftui pr<eter odoris gratiam,xcrinionixm cr amaroris tantillum relinquunt. Quibus conflat, quod excalfacere u& 
* leant tertii ordinis initio , cr ftccent in fine eius . Quamobrem languentem ex pituita uentriculum,uel etiam ex rf! 
roborant : pettus a lentis craflisq; humoribus expurgant , Lienem iuuant , flatus difcutiunt, er frigidis uteri affet 
Nomina. bus auxiliantur . Diu cum mailicbe manfe, pituitam a capite trahunt,®- cerebrum roborant . Quod 9 ‘v Gr£C‘ 
omnibus , aliquibus etiam dyfU vdfl'os dicitur : Latims,Vhu , zxfylueflris Nardus ; Arabibus , fk : Italis , Vate 
riana : Germanis , B aldrian ; H ifranis , herua beneditta : Gadis , Valeriane . 
Malabathrum Cap. XI. 
Malabathrvm arbitrantur aliqui e fle Indici nardi folium , falfi quadam odoris cognatione-’ 
permulta enim nardum olent, quemadmodum phu , afaruffl, niris . Secus autem res fe habet : nanq« e 
Malabathrum folium fui generis eft, quod Indicte gignunt paludes, lentis paluftris modo innatafl* 
aquis, line radice. Id colle&um ftatim linotranfuitur,& ficcatum reconditur. Tradunt ficcatis *' 
lliuo femore aquis, humum aridis fruticibus uri: quod ubi non eucncrit,ne amplius quidem rena- 
fci. Laudatur recens, ex candido nigricans, integrum, nec fragile, odore caput feriens , quod diu fr 
fuaui odore permaneat, & nardum fapore imitetur , nullo falis guftu. Infirmum uero, & minutii® 
contufum, pnefcrtimfi cariofum uirus olet , uitiofum eft . Eafdcm nardo fortitur uires:fed effici' 
cius omnia preftat. Vrinam uchemeatius ciet, ac ftomacho magisprodeft Malabathri uis. Lipp 1 " 
tudinibus , inflammationibusque tritum , & in uino feruefaftum commode illinitur . Subditum li n ' 
gute , oris halitum , & fuauitatcm commendat . Veftium quoque odorem interpofitum feruat , St v> { 
erofione tuetur . 
Malabathrvm, quodpteriq; folium Indicum uocant ,quihac itate uiderit, habeo neminem .Naflitur 0^ 
cooperatio. Diofcorides inquit ) in India palustribus tantum locis, aquis abfq\ radice innatans, lenticula; aquatico: modo. Sei n eC 
inde amplius ai nos aduehitur , quod firtxffe indigenarum culpa perierit in India, quemadmodum cr balflmum i n Sy* 
rix . Etenim Diofcoridesrefrrt , Malabathrum non renafci,nifr ficcatis &ftiUo flruore aquis fumus aridis fruticimf 
peruratur . Quod ciim iandiu forte non (ita natura fattum,uel potius fit ab indigenis omiffum ob eorum neghger.ti 
facile pottea euenire potuit, ut Malabathri genus omnino deperditum fit .~Phniuslib.xil.cap. XX vi. duorum m ef 
minit generum.quorum alterum arboris Cuiufdam Syriae <e folium ejje ait, his utrbis. Dat cr Malabathrum Syria /f* 
borem filio conuoluto, arido colore, ex quo exprimitur oleum ad unguenta . Fertilior efl eiufdem Aegyptus : laud d* ( 
tius tamen ex India uenit . I» paludibus ibi gigni tradunt lentis modo,odoratius croco,nigricans,fcabrumq;,quoda 0 1 
Jalis gudu . Minus probatur candidum.Celerrime frtum in uetufrate flntit.Sapor eius nardo flmilis efle debet fub W 
gua . Odor uero in uino fubflruefadi antecedit alios . hattenus Plinius . Qui tamen praeter Dio floridis flntenti^ 
praflantius Malabathrum duxit , quod falfum efl, non quod irifulfm.Cdtcrum non defunt,qui Indici filij loco,cafr £ 
odorat £ , uel cinnamomi filia fuppeditent , qu£ cj fl caryophylli exiftimat Brafauolus . Nonnulli pra-tcrea, qusd* vi 
Hermolai , arborum filia , ex Alexandria aduetta, qua lauri, uel arbuti frondes refirunt, in Malabathri ttfum uendicant . 
Ruel.Sc Buf. Hermolaus ,Auellius,pxritcrq; Brafauolus eos fleutus, nuUa (quod equidem fliam ) aUttoritate , Nigritarum 
opinio. bulum e jfe arbitrantur . Verum cmadkuc eorum ,quiTembulihifroriam,cr notas feribant, inuencrim proflito fl** 
minem , quanuis de eo Auicenna breuiterflripflrit ; idcirco illa potius afferam arborum filia effl nobis penitus i 
gnita , quam horum flquar opinionem . Nullo itaq; modo hac ad ufum ueniunt admittenda . fiquidem cim eorum 1 * ^ 
ctdtatcs nos lateant , non efl cur ea comprobare ualeamus . Sed ubi Malabathro opus fit, cafliam odoratam,uel iw 1 * 
cam nardum fuppotiendam putamus, Galenum flenti • qui ita decreuit tum in fuccidstneisjttm etid lib. vu.er vfr * 
Tuchfii opi- flmplicium medicamentorum . QuanquamFuchfrustn libro, quem de compofrtione medicamentorum nouifimfr 1 
sio cxploia . > j um ed pependit, quee Auream Alexandrinam conficiunt, Malabathri loco Atrattylim flatuit fubif ciendam, 
lenum(ut inquit )in libello de fubftitutis medicamentis fleutus . Sed certe non fatis pofjum mirari Fucbfium, utrum fr 
lioqui dottrina cr iudicio clarumjn hac reiut mihi quidem uidetur)manififla,mims rette flnflffe . Nam ut oniiW’ 
in libro illo de medicamentis, qu<e inter fl commutari poffunt, qui tamen liber Galeno adferiptus cenfltur , me nufl 
quam legijfl , quod atrattylis Malabathri uicem fuppleatfld cafiia odorata , cr nardi frica ; efl D iofcorides hoc l°* 
co , efl Galenus locis ante citatis in flmplicium cenfu : qui uno quafl ore fatentur , eandem uim habere malabathri^’ 
quam nardum . Quorum equidem duttoritati grauifliir.£ longe fatius adigendum exiflimo,quxm ut temere firtflr ,p 
fit atrattylis in malabathri locum fubflituenda , pr£firtim cum nobis non defit copia nardi , cr cafli£ odoratiCJt?** 
ttylis autem uera hattenus,mea opinione , deflderetur , ut libro tertio fuo loco latius oflendemus . Quod et fi con( c * 
damus , hanc aliquibus compertam effl, tamen quis audebit ea uti pro malabathro ? etenim nullus , quod fliam , 
ttylim odore commendauit : at malabathrum Diofcorides non folum odoratum facit, fid etiam idipfum t'vrnf J ^ 
hoc efl , in odoris bonitate permanere affirmat . Excalfacit Malabathrum ( utauttor efl Auicenna) fieextq ) of * 
Nomina * dine fecundo. M<o,*C&9pov , kai ?ua?,ov fle Gr£ce, Latini autem Malabathrum,^ Folium appellatur • W* 
lice , Malabathro , f olio lndiano . 
mento 
Cafsia. Cap. XII. 
CASSIA, cuius complura funt genera , iuxta odoriferam Arabiam gignitur , crafsi corticis ^ 
ito : folijs piperis . Eligenda eft fulucfcens,pulchri coloris , corallij cernula , perquam angufta» ^° n 
