Cinnamomi 
penuria unde 
fac . 
Opinio quo 
zundam falia. 
Cinnamomi 
differetis ex 
Tbeoph. 
}6 
AND. MATTHIOLI C O M M. 
ttamomi ffiecies , quas mihi conquifieram , periere . Nunc itaq; cim imperatori nojbro Seuero theriacint compoti t* 
rem , ex Cinnamomo Adriam tempore repefito , quod optimum uifum ejl elegi , de quo etiam utile quiddam lettw 1 
fubdere,cum pofiim , id facere non grauabor . Superfunt adhuc ibi multa uafia lignea , qu<e omnia habent plurium si* 
dicumyUel piurium ramorum, uel ut quijpiam dicere uelit,Cinnamomorum differentias : nullum tamen ueluti truncfS, 
in ramos plures diuifus attollitur ,fed ueratri utriusq ; figuram pr<e fe firt, atq; etiam magis damafonij uocati,quod e 
Creta ad nos adfirtur . Quxuis autem Cinnamomi fyccies ab una radice,ceu frutex quiddam paruus confurgit>etiU tf 
titep b<ec fcx,iUa [empte uirgulta,uel paulo plura,pauciordue,tion xquali tamen omnia longitudine fiunt: uerum qu° 
maximum ejl,pcdis Romani dimidium non excedit . Vniuerfia autem Cinnamomi natura [imilis efi quodammodo opt* 
mx cafii£ . Uattenus di Cinnamomo Galenus . Cuius uerba hic recenfere libuit, ut omnibus palam fit , quod cum fu 0 i : 
ijs tam magnis Imperator ibus, qui totifire orbi imperabant, tanta effiet Cinnamomi penuria, admirari non debeam u*’ 
fifie nobis penitus incognitum,rarifiimum % reddiderit. Sed potius id mirum fuerit, quod cum hac £tate cafi£ plus'* 
mum affer atur,qu£ jit Theophraftus , er Tlinius inquiunt, naficitur iuxta cinnamomi campos , fied mmontibus ,C' n * 
namomi tamen nihil importetur . Quare non dee fi fufifiicio , quin omnefirc Cinnamomi genus deperierit in Arabi J’ 
quemadmodum er balfiamum m ludxa.Quandoquiem fcripfierit Tlinius lib. xji. cap. x i x . combufias iam e ff e r^ 
rimas Cinnamomi fy luas, his uerbis ■ Cinnamomi pretia fuere quondam in libras denariorum mille . Sedpofiea att" 
id parte dimidia eft, incenfis (ut firunt ) fyluis ira barbarorum . 1 d acciderit ne ob iniquitatem prxpotentium/l" r 
te,non fatis conflat . Auftros ibi tam ardenter flare , ut £ftatibus fyluas accendant , inuenimus apud auttores . OlF 
fit , ut facile credi pofiit a Tlinij £Uo id , quod Cinnamomi reliquum erat,panter uel barbarorum bellojiel igneis r 
tibus deperijffe . Nam fi aliter res fe haberet , qui cafiiam ad nos defirunt,cum molto plus lucri ex cinnamomo, qui ]fl }l 
ex cafiia fe confecuturos ficiant,C innamomum etiam una cum cafiia ueherent . H £c autem dixifife uolui, non ut hac & 
re certi aliquid , explorat habeam, cim tantum coietturis agam ,fed ut dlijs ulterius explorandi latius pateat itet’ 
C£terim Strabo non modo cumThcophrafto , Tnoficonde,Galeno,Tlinioq- cinnamomum in Arabia nafici fer ibit, jfr 
etiam in India , ea fcilicet parte , qu£ ad auftrtm uergit . quippe cim hac Arabi£, er Acthiopix fole perfimilisft’ 
ea omnid(ut ipfeait ) gignit aromata , nempe cinnamomum , cafsiam , c r alia, perinde ac ill£ . Veruntamen cur " £C 
inde ad nos afferantur , an quod etiam ibi perierit, an aliam ob caufam, ij manififlius referant, qui hoc tempore libuj* 
nicis eo ad aromata conquirenda quotidie nauigant . Sed uidetur Galenus fiatis perplexe de Cinnamomo fcriptitajj 1 ' 
quippe primum arcam Romam delatam prodidit e barbarorumregione longitudine cubitorum quatuor cum dimidi Oi 
in qua integra cinnamomi arbor erat . quibus.omnino denotat Cinnamomum cfific arborem . Deinde uero unamqu-iufi 
Cinnamomi frecinn fer ibit, ab una radice , ceu frutex quidam paruus confurgere,adeo ut maiora eius uirgulta dif? , 
dium Romanum pedem non excedant . quibus procul dubio fatetur,Cinnamomum e fifie in paruorum fruticum genet 1, ’ 
Vnde certe neficiuerimego cxplicare,quid frbi hacin hi&oria uoluerit Galenus ; prxfertimfr cum tam tenui ipfium f* { 
mento effie tradiderit , ut ueratri, uel dama fi onif radicibus comparauerit . Sed illud etiam mirum mihi uidetur, quod t* 
cafiia ( ut ipfie ait ) C innamomum oriatur., ffieftcnturfr nonnunquam cafiix arbores integr£ , in quibus aliqua cim & 
momi uirgulta e caft£ ramis prodeant, cion tamen cinn<tmomum,c ? cafiia diuerfe inter fe fint plantx . Nifi firtifif 
inter utranque tanta fit generis cognatio , ut aliquando inuenta fint cafiia uirgulta tanta odoris fiaporisq ; fragra 'tfa 
ut omni ex parte cinnamomum referrent , et fi legit ima fuerit cafiia . P rxterea non defiunt, qui putauerinthac 
ni auttoritate freti , cafsiam c? cinnamomum** una, er eadem arbore prouenire, qu£ dum pumila fit, cinnamomi 
edat , dum uero adoleuerit, cafsiam . Sed ciim dicat Galenus , cafsiam mutari in cinnamomum , non autem cinnamo '"fi 
in cafsiam, cadit eorum fiententia . Quibus etiam refragatur Theophrastus lib. i x . de plantarum hifioria cap.v ■ t 
cafiiam , er cinnamomum oflendit diuerfas effie plantas : licet de earum firma , er proceritate nihil certi explorat' f 
affirmet . Quandoquidem initio capitisnon exfuafrcd aliorum fiententia ficribit, cinnamomum er cafiiam frutices filfi 
magnitudine amerin£ : deinde uero alios etiam fecutus auttores , cinnamomum fruticofum facit . Cxterum cumfi c1 K 
bat Strabo Arabas cinnamomo , er cafiia uti ad ignem parandum , exterorum lignorum loco, uidentur hx piant £ ^ 
effie adeo pumil£,ut quidam ficribunt.Quod de cafisia facile dici potefi. fiquidem Venetijscafsix Canneti £ uocatfi F 
ftulx uifiuntur tanu crafisitudinis,lbgitudinisq h ut facile quifq\ iudicare pofsit eas e ramis ,feu uirgultis no fanc K 
uibus fuiffc decerptas . C innamomi deniq\ fex genera effie produntur 4 D ioficonde , er Galeno : fied is nullibi ( q u °. 
fciuerim ) prxterqudm in libro de theriaca ad Vifionem, quem tamen librum ffiurium putamus, ea per genera defi^F 
pfit ,firtaffie ( ut fiolet ) Oioficoridifie remittens , qui etiam tantum 4 locis , ubi nafcuntur , plus mitiusuc prxftartj. 
huic, quam illi reddidit . At Theophraftus citato nuper loco longe aliter cinnamomi differentias haberi ait fi’ 1 * j 
uerbis . Cinnamomum decerptum in quinas partes dificerni narrant , er effie prxcipux bonitatis , quod germini 
proximum fuerit , idfi ad palmi longitudinem exdi , aut paulo maius . Secundum ,quod fequitur , quod etiam 
ce fur a efi . Tertium deinde , er quartum notatur . Vltimum uero , quod deterrimum , proximumque radici : ho c f, 
nim minimum corticis habet, in quo fumma gratia eft , non in ligno . qua dc caufia prxfirri cacumina foleiit , <f u ° 
corticis plurimum habeant . Quidam fic aiunt . Alij uero C innamomum fruticofum enarrant , eiusq; genera A"°’ 
alterum nigrum, alterum candidum . H xc Theophraftus . Veruntamen cum nec is hac in hifioria aliquid confiant* 
affirmant er q; ficribdt , Imperatorem , Regemue quempiam defiderarem , qui humanam rempublicam miferatus > f 
plorandi Cinnamomi gratia in Arabiam, er I ndiam mitteret , magnantmosq; illos imitaretur lmperatores,qui ipF 1 ^ 
Galeni xuo ex ijfidem regionibus fiibi Cinnamomum comparabant . Id enim Cxfar nofter Carolusquintus,fi $' B et> 
opt. max. Chnfiianam remp. pacatam redderet, commode confequi pofifiet . uel firtaffe commodius Rex Lufifid" uS ’ ^ 
qui in orientalem Indiam fiepe ad aromata conquirenda fuas liburnicas mittit , quo in itinere uniuerfas filicis 
ii£ oras explorare pofifiet : quemadmodum cruniuerfam I nii<c partem, qux ad aufirumfifiettat , ubi inquit strti 
Cinnamof 
