54 
Olei confide 
ratio» 
Olei ufu* a- 
pud veteres • 
Ole? faculta- 
tes ex Gai» 
©Icam fylue 
ftre. 
Nomin»» 
AND. MATTHIOU C O M M. 
* 
Strigmentum . Cap. XXXI. 
Strigmenta a balneis calfaciunt, molliunt, difcutiunt: ad fedis rimas, & condylomata illinuH' 
tur . Illa vero , quas ex palaeftris puluerem libi adfciuerunt , in fordis fpeciem rcdadh , articulorum 
nodos impolita adiuuantiifchiadicis in fotus, aut malagmatis locum, calida commode fufflciuntur- 
Dcrafse gymnafiorum parietibus , fimulacrisque fordes, calfaciunt : tubercula, quae aegre ad codcionci* 
producuntur , difsipant : defquamatis , & ulceribus antiquis profunt . 
Mvlto quidem artificio ueteres utebantur ad componendum multifariam oleum, ut ex Biofcoride fatis fi* ,i 
perq- conflat . Quod tamen hac tempefiate d nobis fieri non folet : quanuisfbrtajfe apud Grecos eiufmodi parant 
olei confuetudo minime exoleuerit. Quippe id tantum in communi omnium ufu apud nos habetur, quod e maturis 
uis exprimitur : tametfi quidam, quod er g uftatu iucundius , er fanitati conducibilius fibi oleum comparare uelirt’ 
id ab immaturis oliuis exprimant ,quas eo tempore legunt , cum ipfic iam plene flaue tantillum fubrubefcere cccp e * 
rint . Ceterum non mirum efi ,ji ueteres er illud candidum reddere, er multis parare modis curabant : fiquid^ 
non modo in ciborum condimentis oleo frequenter u tebantur ; fed etiam ut agiliores , promptiores , ac expeditio f ei 
cuaderent ad obeunda corporis munera , frequentius fibi totum corpus oleo perungebat . Qua de caufa er balnei 
frequentabant, er thermas . nanq; olei contracta fordes , ut corpora fiepius perluerentur , maxime expetebat . ob‘* 
tant autem id muneris f 'erui in balneis, qui non modo corpus totum intrantibus abluebant ;fed cr ipfum quibufdafi rl 
gilibus abradebant ad hoc opus apti fimis, quas alij ex auro, nonnulli ex argento ; quidam ex firro, aliqui ex ebeno > j( 
ac etiam ex protelaris lapidibus fibi comparabant, deniq ; pro nobilitate, er facultate eorum, qui ad balneas confit 
bant . Quapropter dum fe in ipfis balneis abradere, fudoremq; emanantem detergere curabant , olei firigmenta, of° 
fe prius perunxerant,in balnei aquam decidebant : quomhic meminit Biofcorides. F uit preterea in magno, ac prt* 
cipuo ufu apud ueteres oleum ad perungendos athletas, qui in theatris palefire nudi Inflabantur, non folim ut c 3 '' 1 * 
corpora agiliora, expeditioracp in certamine redderentur, fed ut etiam ij difficilius fefe manibus comprehenderent * 
Cum autem ibi puluis ob pedum frequentiorem motum concitaretur, athieie ipfi oleo affatim perutifli, ili ii in fefiy 
lc contrahebant ; ac multo magis cum in terram alter alterum confiernebat . Quare balneum ingrefii, ffrigilibusff 
C.bra fi coenofa Augmenta relinquebat, quibus artuum affeflibus diofcorides mederi tradidit. Sed cum plurimi athl ( 
te oleo copiose perunfli inter lu flandum palefire parietibus, ac fiatuis lapideis fefefepius affricarent, contxfla l°* 
ce clei pinguedinem contrahebant . quo facile fiebat, ut adueniente puluere ccenofum quoddam ungue parietibus W ,t 
herefeeret : de quo etiam Biofcorides differuit. Olei facultates fu fius profecutus e& Galenus lib.vi.de fimpli c ^ 
mcdic.f acuit, fic inquiens. Oleum, quodex oliuis cdficitur, quod Jane proprijfiimo nomine oleum appeUamus.cuittfi 
r-odi fit temperature, fuperioribus libris definitum efl . quippe humeflatorium effe , cr moderate calidum oftenfi* 
Pius. Eiufmodi efhquod efi dtdcif.imum,fitq- polifiimum ex oliuis, quas Greci ^vrirasuocant,nos drupas. C£ te * 
rum quod omotnbes,cr omphacinum nuncupant, id quantu in fe habet adfiriflioms, tantum etiam illi inefi fiigiditf* 
tis. P orre oleum uelus,quod quidem ex dulci inueterato efficitur, calidius cfi,c? nugis di ficu [forium. Quod U er ° 
ex immaturo jd dum reliquum quippixm feruauerit adfiriflionis, mi fi e permanet facultatis : ubi nero iUam prorfi^ 
abiecerit, reliquo fit fimile.Quinetia quictinq; in pre parando germina inijriuntjj cripfi omphacino fimile oieiitfr 
ciunt . Ceterum rogandum non efi , quo paflo fit preparatum,fed gu flandum efi potitis : ac fi prefirat adfiriflio $ 
quippiam,eatenus et ia frigidum effe ex i fumandum, ceu illud, quod ab Iberia portatur, quod Spanu,id efi H ifpani^l p 
nominant . Quod fi nequaqua gufiantibus adflr ingere appareat, fed adxmufiim uidedtur dulce, id modice effe cali ^ 
putandum. Torro fi tenue quoq; cernaturftale efi,quod purii efi,quodq, intuenti translucidum uidetur) ac modie Uff 
eius lati fime per cutem extenfumfibi maneat continuu, celeriter^ d cute combibatur, id utiq; pro optimo duceni Jf* 
<fc olei uirtute quam maxime poUere,quale efi Sabinum. Porro quod oleu lotum maxime expers fit mordacitatis>r 
prd pofitum efi. Ceterum quo poti finium modo id probi fime lauesfin fequeti tradam opere,quod inferibetur de 
dicaminum copofitione,ubi er de Sicyonio,?? fi quod eius generis preterea oleum efi, agetur . nunc fimplicia p r °* 
fiquor,adijciamcj; er de alijs olei fiecicbus femonent. Iam quod exagrefli oliua oleum exprimitur, non fimpl^ 
temperaturam obtinet ;fed extergit, fimulcp adftringit. Squalidifiimum id efi ex omni olei genere, er poji I/trW 1 
quoq ; : deinceps iUisefl Hiffanum. Pingit i fimum efi Libycum,et Cilicium : fimul autem pingue, er tenue Sabinnf' 
In medio comprehcforum omnium funt tum id,quod per Cyclades infulas nafcitur,tum quod per Grecixm, Afiaftfi' p 
Porro oleum pingue efiimatu rjudicatu r q- t uifeofitate : tenue uerofi perluceat, fi purum fit ,fi plurimum d mi ^ 
eius portione inungatur, fi facile d cute combibatur. Ex diflis cognofcerc iam liceat er de alijs olei generibus , <fff 
equiuocc ipfis dicuntur unguentis,puta rofaceo, melino liliaceo,?? qttecunq ; id genus floribus,fruflibus, geruli" 1 * 
tus, fvlijs in oleo maceratis conficiuntur. Piorum quodq; ubi und cum aromatibus prepar an tur, unguentum effici tur ’ 
Tro cuiusq-, inie florum natura oleum uariari contingit . Ex ijs ergo,que in toto hoc opere de quoque inijciertdoT tll,t 
generatim dif ~.es,figiUatm quoq; confiflum ex ijfdcm oleum cognofcer e dabitur. Quod Greci thtuov ,tatim ^ 
\eum dicunt . id Arabibus Coit ,feu Zait nominatur : Italis,Olio : Germanis, Oel : Hijfanis,Azcytc : Gallis, HW 1 ' 
Elasomeli . Cap. XXXII. 
c • r (* 
In PAlMVRis syris , quod elsomeli uocant , ex quodam caudice manat , oleum meile era» 
fius,fapore dulci. Bilem, cruditatesque detrahit, fextario cum una aquas hemina dato. Sedquif 1101 " 
pfcr«> 
