7 o and. matth io l i c omm. 
tamen in eo pirum, usi nihil amaroris fentiatur,cim % c£terisfrre omnibus tum notis, tu qualitatibus fit expers,^* 
ei D iofcorides tribuit ; c/i potius opinandum f alitium id,cr adulterinum effe,qum legitimum . Hinc facium efi, * 
quidam recentwres fimplicium indagatores , cum nobis perfuaicre uellent , Bdellium in officinis reperirulicet no 4 
uedum ex Saraca filicis Arabia: duitate , unde aduehi confueuerat,fomniauerint,comunem myrrham legitimum c j 
Bdellii uulga bdellium, ut eorum fententiam refellentes, inprxcedenti commentario fcripfimus . Huius , quo pafiim utimur, 
iis genera u quidem habentur genera . Siquidem aliquod quandoque uidi nigrum , refinofum, odore foetido laferi quadanten 
• proximo : aliud traslucidum , utpote taurinum glutinum , fed ficcum , amaroris expers , nuUoq; odore pradiM^ 
quoddam uero adeo uulgari myrrh £ perfimihyit ab ea uix dignofci poffet . Qua: omnia genera tametfi illegitima ce ' 
Bdellii hoft, feantur ; officinis tamen tanquam legitima , cr preflantifUma in medicamentis pafiim temere ufurpantur . 
«Plinio, ' lium [criptis tradidit Plinius lib. xu.cap. ix.hisuerbis. Vicina eftBaftriana, in qua bdellium nominatifiimu*' 
Arbor nigra efi, magnitudine ole£, folio roboris, fruftu caprifici natura . Gummialij brochon appellant, alijn uti* 
fhran, alii maldacon . Nigrum uero, cr in offas conuolutum hadrobolon . Effe autem debet translucidum ,fimil e c 
ree, odoratum,cr cum fricatur pingue,guflu amarum citra acorem . In facris uino perfufum odoratius . Nafcitu? & 
in Arabia, India#, cr Mediale Babylone . Aliqui peraticum uocant ex Media adueftum ifaciliushoc , cr 
dellii uirei fi us ^mariusq; . At Indicum bumidius,cr gummofum . Adulteratur amygdala nuce . hac Plinius . Bdellij faettu* 
« Galeno . ^ prodidit Galenus lib. v t .fimplicium medicamentorum, fic inquiens. Bdellium quod Scythicum nominant, quoir 
ne cr atrius eft,cr refinofum magis , emollientis admodum , cr efficacis uirtutis eil . At alterum, nempe Arabii’ 
quod dilucidius eft , magis deficcat, quam emolliat . Igitur recens,cr humidum efi, cr contufum facile moUefcit . ^ 
omnia, ad quee Scythicum,idoneum . At quod antiquius efi , cr admodum gufiu amarum , cr acre , cr ficcum , ab e * 
rum,qu£ indurata moUiunt, mediocritate excidit, vtuntur autem quiddam idis,cr potifiimiim Arabico,cr ad Z u ,. f 
ris ramices, cr hernias aquofas ,faliua matutina, ieiunaff; fubigentes,ut emplafiri confiftentiam accipiat . Porro b 
rabicum cr calculos renum in potu fumptum frangere apparet , tum urinas ciere , cr crudorum flatuum difourfr 
pr£terealaterum dolores, errupturas perfanare .luttenus Galenus. Cxteruminuenio Serapionem duobus 
, , tibus Bdellij meminijfe : quorum alterum appellauit Iudaicum,quod nimirum efi ipfum Diofcoridis bdcllm::alte ^ 
rQ Serapioni ttero cuiufdam piant £ palnue fimi lis frudum effe tradidit. Hoc Neapoli frequenti (limum uidimus,ijsq : in officinis [ 4 - 
palm? genus cepimus jtbi facchari arundines e Sicilia petitas uenundantur . Nam cum iUic effem cum B ernardo Clefio Cardo v 
li , cr Principe Tridentino,qni apud Cafarem Carolum v. inuiftifiimum Imperatorem agebat,multarum uidendaO* ^ 
rerum,qux ad medicam materiam ffett.tnt, fuit mihi facultas . Hoc igitur palm£ genus (ut ab incolis accepi ) eX 
cilia cum folijs palmeis, ac radice defortur cubitali, uel paulo ampliori longitudine. Vocantur h£ plant£ Near , 
... . . uulgo cefaglioni .quarum quoidam duntaxat germiculum comedunt , tenerrimum , fapiium , crori gratir 
eehhoms eo _ Includitur hoc mille quibufdam inuolucris , tanquam totius plant£ corculum . Hoc quidem tuberibus,CT c fr t 
duis,carduorumq ; echinatis capitibus (carcioffo,cr archichiochi Itali uulgo uocant ) pr£frrunt . quadoquidem for 
eundis meofis pro bettarijs cum pipere, cr fde folenniter affumunt, tum quod gufiui is cibus admodum arrideat , 111 
etiam quod uenerem conciliet. Porro illa uulgaris Cefaglioni appellatio (quantum conijcere poffumus) a Mauris* 
accepta efi : fiquidem S erapiofic inquit . C efilio efi cor ifiius palm£,cr natura eius eSt, ficut natura palmerij . &N 
nus infupcrlib. vi 1 1, fimplicium medie, depalma differ ens, eius medullam encephalos appellari tradidit. Ex qu°r 
ducor, ut fufricer, inde Arabes Gr£ca uoce corrupta fuum Cefilionis nomen accepiffr . Quod B^aamx Gr* c \ ' 
Bdellium [militer Latini uocant : Mauritani , Molocbil,Molochal, MochoUaut Mochel : Itali , Bdellio : Hifr^ ’ 
BedcUio. , _ (fli) 
t Licet Saracenic£ arboris lettio admitti pofiit , quod Saraca , unde Saraceni dicli funt ,urbs fit in Arabia ; 
tamen improbanda uidetur ledio Arabic£ arboris . Quod non folurn Plinius feribat bdellium in Arabia nafci,CT 
Unus alterum bdellii genus Arabicu faciat ; fed etiam quod Oribafius lib. x i - legat d dvfvov iVhfcV/ww ' 
lac efi : lacryma efi arboris Arabic£ . tA 
t Hoclocoinuulgatis Gr£cis codicibus ficlegitur ivShs exrit Luuiclji 0V0#, hoc efi, fi ^ , 
uerbo reddamus : odoratum in fuffotu ,fimile ungui . Eadem uerba ex Diofcoride reforunt inter Gr£cos A 
Oribafius. C£terum in ijs uerbis illud dubiam fententiam facit, quod non facile colligi pofiit , quid per Syvyj fo te , 
gat Diofcoridcs . nam cum h£c uox homonyma fit , cr plura fignificet, cui potifiimum rei conueniat^tudor no " 1 
plicauit.ut hinc uel aliquid deeffe fufiicandumfit, uel hac uoce diuinandum de nota illa bdellij optimi magis fit t 
aliquid certi fiatuendu.Auget difficultatem,qu 6 d interpretes omnes,uiri dodifiimi,ucrba iUa in diuerfum fr n f u> ti, f c (’ 
bant.Alij enim probatu bdellium uplunt bene odoratumejfe femperfed tncenfum fieri ungui fimile,ut Manardusl t 
fuarum epift.odauo : alij dum incenditur, odore malunt ungui afiimilari,ut Hermolaus, quoru tamen utrunq; c°"' ^ 
de odorato ungue inteUexijfe.His adfiipulari uidetur Serapio inter Arabas,qui bdellij deferiptione Diofcoridi# 
ptam ferens, uerba iUa interpretatur in hunc fonfumteum incenditur, bonufrirat odorem, odonunguis odorati 
Sunt porro qui bdellium fuffttu odoratum faciunt jmgutfimilc,ut Ruelhus . qui certe ea fimplici uerboru Hl° rU 11 
Jionc non minus ambiguu reliquit iUius not£ frnfum,qudm in Gr£co reperiatur.MarccUus autem diuerfam ab atfo e . 
dis frntentia protulit, nam ita uertit iUa uerba ; cum incenditur, odoratum, cr humano ungui colore [imile.H£ c f\ 
Marcelli interpretatio plura habet, quam in Gr£cis codictb. legatur, ea fortaffi ratione ab eo addita,ut nulla r c ‘‘‘L 
effot ambiguitas : quanquam in hoc a Manardo redarguitur. Mihi quidc battenus placuit Serapionis interpreta 1 
fubfcribere,ut patet in principio huius commentationis. Nunc uero quid mihi fentiedum fit, fore incertus fit, 
tur enim uerba iUa Diofcoridis ita diftinfta ejfe,ut duas bdellij optimi notas faciant:quarum altera c&jtt odorant ^ 
ckm fuffitur : altera, ut fit ungui fimile , Sed relinquitur dubitatio ,an unguis odoratus, aut humanus [U wteW^ 
fideratio . 
{{«mina • 
