pi AND, MATTHIOLI COMM. 
mi I miperi inue fla fuit k medicis, qui Mauritanos fecuti fandarax Arabicum nomen (Jic enim Arabes Iuniperi 
mi uocdnt ) in fando, rdchm conuerterunt . Quamobrem illud adnotandum effe uidetur , quod ubi Arabes , f An< ^ Y r' 
cham medicamentis inferendam effe prateipiunt , gurrni I uniperi immifeendum inteUigunt : ubi uero a Grxcis de) 
darachafit mentio, fbjUlis iUa rufa, er auripigmento fimilis, eft intelligenda . Non defunt tamen qui uelint wuflt 
norum Sandaracbam non ejfe gummi lunipcri,fed Bxyccdri.Quorum equidem indicio auftm facile fubfcribere .et 
nim pauci admodum funt,qui non putent oxy cedrum effe I uniperum maiorem : adeo ut pleriq; uutgarium illam ab e’ 
nefeiant distinguere . Tradit Plinius Itb. x 1 1 1 . cap. x i . plura gummi genera , ubi gummi luniperinum ad nihil <jf 
Gummi Iuni fe utile feribit . Cuius tamen frequens ufus in medicamentis contraria indicat . Quippe hocfyncero, er oleo e* 
peri uius. a n i femine prejfo ,fit uernix liquidus : cuius efr u fis ad illuftrandaspifluras, crad nitorem fini conciliandum • • ,i 
etiamnum ad ambufra, er prxeipuus ad dolores , er tumores hamorrheidim . Siccus uernixjhoc efr gummi I 
(ut author eft Serapio ) deftiilationes fu frendit , metifium profluuia fiftit ,/inus exiccat immitius, hauftus uero p‘ tu 
tam,qu£ uentriculo,cr intetiinis hxferit : tineas er extera uentris animalia necat. Neruorum refolutionibus , q u __ 
humores frigidi contraxerint, opitulatur. Capitis detiillationes fuffrtu difeutit . Idem exceptus fanguinis excreti 1 
nes fupprimit,c? hamorrhoidas fluentes illitus . Addito tum rofacco,tum myrtino fedis rimas coercet , er hiantti 
Sandaracha frigore manuum,pedumi$ fciffuris lUitufuccurrit . \nfummacal facit ,er frccat primo receffu . Titier 
alia pimii . cha ceraginofi mellis genus apud Plinium, qui de ea libro xi.cap.vn. ita feribit . p rater hxc conuehitur Eri"-' 
ce , quam alij fandaracham^lij aerinthum uocant . Hic erit apum, dum operantur, cibus , qui ftepe inuenitur inf dl j . 
rum inanitatibus fepofrtus , er frfr Amari faporis : gignitur rore uerno , haflenus Plinius . Cxterum oleum , quod e 
Juniperi materie (ut cbymiftx dicunt ) per defcenforium duobus aduerfrs flflilibus, tum pariter uitreis inftruM cn ^ )( 
elicitur , calidum orc contentum dentium dolores mirifice mulcet, fi tamen frigida defluxione afficiantur. F it eX b 
cis hoc longe pratiantius, odore perquam iucundo . luniperimeminit Gal. lib.vi.ftmplicium medicamento r«f| 
fre inquiens . Juniperus, calida, er frcca utrinq ; tertij ordinis . At fruflus ftmiliter quidem calidus eft,fed nonfr nl 
terficcus , ueriim in hoc primi fuerit ordinis . Arbor Graea uoce JpmHisdifla , Latina Juniperus appeMf r _ 
Mauritana, Arconas^iut Archcncas : Jtalica,Ginepro:Germanica , Vucnholter , er Krametbaum : H ifranicd * 
nebro : Gallica , Gencure . Pius autem gummi Graci uocant c-oimi apy.u8tio { ; Latini , Gummi iuniperi : $ 
ritani, Sandarax : Itali , Gomma di ginepro : Germani , Verus : Hifrani,Verniz ■ Galli , Vernix . 
Iuniperi ni 
res ex Gal. 
Nomina • 
Sabin* eotifi 
deratio , 
Selago Pli- 
V)-. 
Opiniones 
quorund a re- 
probata: • 
Sabina. 
Cap. LXXXVIII. 
Sabina duorum generum eft. Vna folijs cupr c ‘ i 
fimilis, fpinis horridior , grauiter olens, acris, & (cta c ° s ‘ 
arboreftcoafta:breuitatis,qu;Efefe magis in latitudin^ 
fundit . huius foliis nonnulli pro fuffitu utuntur . Al tcr 
tamarici folio fimilis eft . Vtriufque folia nomas fidi' 1 ’-’ 
colleiftiones illitu mitigant , quin & cum meile illita. 11 
gritias, fordesque repurgant , & carbunculos rumpu nt | 
cumuino pota fanguinem per urinam eliciunt : partui, 
pofita extrahunt, & fuffitu idem praeftaut. Vnguentis c 
facientibus immifeentur , & priuatim gleucino. 
Sabina planta eft in Jtalia uulgaris notitia; , itia fr^‘ c f’ 
qua a Diofcoridc primo generi aftignatur, folijs cuprejfo fi ’’ 11 1 > 
frinofior . ueriim cius filia non adeo plene uirent, ut Cuprcf 1 ’ , ^ 
in cacumine aculeata confriciuntur . Quod tamen fepe i>nP cfi M 
negotium exhibet : fiefuidem aliquando uidi pro fabina affutii T ^ 
dam herbam dodrantalem , quas quibufdam in montibus plurtif 
fcitur, folio tamaricis, licet nec odore, nec fapore fabinam rc r.„, 
Hanc fepius exiftimaui effe Selaginem a Plinio lib. xx 1 1 1 1 • C .L 
xi . commemoratam . Nanq; inibi felaginem ejfc afjimauit >r * 
n£ ftmilem . olim felaginem contra omnem perniciem habof , 
prodidere Druid£ Gallorum, er contra omnia oculorum 
fttam prodejfe . At tanta extitit tunc temporis fupcrftitionu ^ 
gorumq; uanitas , ueluti er hoc £uo apud plerasq ; gentium • , f 
uifttur , ut ij nunquam ad felaginem legedam accederent , 
Dijsfacra ftcijfent.Quin & eam inualidam omnino cenfeb a’' 1 ’ 
dextra manu;er nudis pedibus legeretur . C£terionnon 
qui plantam hanc, cuius hic imaginem damus, negent ligitim ^ 
binam effe ,hoc,ni fallor , argumento , quod h£c baccas p r °i cY ^ 
quarum infua Bio fcorides non meminit . Vnde fattum eft, ut quidam putauerint^am maiorem iuniperwn effe > d ^ 
ro thuiun,quam Thcophr.iftus memorix prod idit lib. er cap.v. dehitioria plantarum . Verum utriq\jneoiudi cl ’ f 
errore ucr fantur : illi quidem, quod h£c plan ta nec frlio, nec flore , neq;fru(lu , non materie , non odore , tieq',1 L 
re, non exteris deniq-, notis iuniperum referat : hi uero , quod thtiia , ut eft auttor Tbeophraftus * nafcatur a P i,d etl jS 
