!N LIB. PRIMVM DIOSCORIDIS. 12? 
ftwo^ftecdrfe’ 
% ric «nt, minor °r UeSetlori Edetur, cuius extim£ partes maiore ambitu fe diffundunt ; intime uero , que pariter ni* 
•n trinfelusq. ™ ^ ° rbe C0Hc Eduntur . Tertium, quod proprie 'fandum appellant, caudice ceteris exiliore uifitur, 
hoc lo t & extr ‘"f ecus albicans , cuius materies lineis admodum exilibus in longum adis perplexe difiinguitur: 
dote , ic p Qi f! c<cteris > er acrius , er odoratius . Ceterum credendum non efi eiufmodi ligna, et fi colore, magnitu * 
txi Jiimant u™ dl f CYe P mt > idcirco diuerfarum ej]e plantarum, diuerjorumfi generum, ut quidam fortaffe 
nit > quam qu6dh U ° d ”° C Um intUS ’ eXtU c^dicetMlud uero interiore fui parte nigricet, non aliunde proue* 
Qu *ucm , ° CBM 2 W > l ^ u d uero minus adoleuerit, uel confenuerit . Quippe eo fane nigrius cernitur lignum 
i bu>n apparet U ° ** m f uriWem xt atemperuenerit arbor , 'a qua decifum fuerit : er per confequens tanto magis ab 
' /*>* itn i n m0 r ^' mto mm adoleuerit iUa, quemadmodum conffi icitur in noftris nonnullis Italie arboribus, er pre* 
der e , ic ™ 1 mce * & arut gyri . Ycruntamen iHud cuique perfuafum fit , etatem uni plus , quam alteri uirium ad* 
critts , q. 4m / e * , dc re ucrba f aduri , dicamus , cum illud , quod plane omni ex parte albicat , odoratius , a * 
^rorc admo^ ,ab ff tttr 1 cumc p eius decodumcrafiius, er ceterorum decodo pinguius fit , er acrimonia , er 
* n (ituc?cund Ul>l r n. um » ut ‘Pf a me docuit experientia , nil mirum effe crediderim , fi in eo , utpote iuniore , uis 
• 1 P Y£ fiantior , ac brobterea blus in fe fucci contineat : ciuin rstevic uirihug nrettet . P.irt- hmhtw 
»6 
Wuevetand ri ’ V nocuit experientia , nu mirum ejje crediderim , Jl in eo , utpote iuniore , uis 
putant >* c pr°ptercd plus in fe fucci contineat: 1 um er ceteris utribus prefiet . Ea f propter 
c ‘%:o(Ja 5° *' ,0C ■* m U ^ U P er P etU0 fire, quibus ob Gallicam luem ulcera emerferint depafcentia, contuma * 
hs denique T* Cmo ^ f int » * c putrilagine confumpta , er tumores in offeam pene duritiem occaUuerint : er qui* 
" ior e *tite urticulorm cruciatus , diuturnus $ capitis dolor inheferit, cocj; magis, quo patiens iu* 
^idetnhoc ' ’ y tl0r, ^ rnatur ‘ i robuflior . Huic illud [ucccdere exifiimamus , quod medium obtinet locum : fi* 
<bl id niinu & a* ttUS c & e ° * qUod nigrius ’ ac crd ^ ius imenitur : neq-, iUud quidem ab re , quandoquh 
qui Mu*. ¥ £Me c ° n fi aum * er mmre humoris copia redundat. Quocirca commodi fime hoc utipoterunt, 
It 
W natura U J' r ‘ ~ 1 — " HwvifH W* i/uc H(i puiei mu, 
n °ndum ael,cutl0res J lint ’ er temperamento imbecilliores, atque etiam ij,in quorum artus huiufce luis furor 
c nf itl coeperit. P ofiremo illud minus ceteris prefiat, uinbusque infirmius habetur, quod nigrius, 
tHei nt] ' ^ anno fi us reperitur . Nanq-, quelibet confeiiefcens planta ( quemadmodum etiam eundis animalibus 
tr Un C0nt ‘nu6 exarefatjwmidof priuatur . Cuius rei certifimum ed argumentum , quod in annofarum arborum 
Wter mi ° r a PP dredt nigredo,quam in alijs uel iunioribus , uel etate tenellis : nigredo enim ficcitatis indicium efi, 
hil 0 1 de P erditi cdons inmi » er humidi naturalis : id quod tam in piant is, quam in animalibus locum habet. Ni* 
inc 0f T en f ec f us J aui ^nteranimaduertendum efi , quod Guaiacum albicanti prorfus colore preditum , recens , 
lt ^ c£tcr ‘ s cxi busfit , citius dc facilius exarefeit, er ob humoris redundantiam uelocius 
mto 7 5 Q&n ob caufamfatius quandoq-fbret uetujliore recenter cefo uti, quam iuniore,quod 
k Perre*T -7 v ^ Am ^ m ' Slint ^ rcccntiorum nonnulli, de quoru numero unus efi Alphon* 
l Uod 't >lJu? Ul dC gUmcl dec ° a ° ele S<* ns ddmodum opufculum edidit, qui tantum Guaiacum iUud prefirunt , 
<?«e rsi J Z^vu^ * UtlS mcdl£ de f um P ttm fuerit . Quorum opinio non plane refiUenda indetur : nam quicun 
item j-jjm. f rt . 1 l f 5 expenderit rationibus , ramos antiquioris a caudice mediocris etatis parum differre cognofcet : 
riu. 0S vUlus d c4u di ce i uni nr it riufhhp ... n...- . r . ...n ' j ■ • ^ » 
^fubamar mcrm ^oficans, rimis carens , denfum , ponderofum , minime canofwn , odoratum , gujtui , cracre 
kudndam ce C C ‘ cter .‘ im quoniam nofira etate eque cortices, atq ; lignum in ufum ueniunt , eandem in ijs ratiom 
n^dium attulimus ^ T- nm mdl0Ye s, preflantioresq ; fint , dignofei pofint , quam nos in eligendo optimo ligno ii 
kportdtur g/ J’ Ut ' d ‘ cet *® 1 ’ eligantur , er probatifimi habeantur, qui d prefiantiori caudice detrudi fuerint 
re pertis rr r { !? cm Um ex occidentalibus , quam orientalibus Indijs : nam er H iffani e fuis regionibus nouitei 
Yl Y ubr 0 lf. U l , m ex Cdic ut j T aprobana , er laua infulis , er MJiiritdni , Aegyptij , Arabes , ac Terfe d ma= 
Y * nt • At cu,m °h Um cdr0MMs f ut dunt ) Guaiacum ad nos conuehunt : quin er ex Aethiopia , ut quidam nar = 
Wi pUgj co °’ nntbus compertum fit , ea in medicamentorum genere longe magis cetera precellere , que ex orien-. 
6 nia , u e i Al ™f°J Untltr > ob id omnino cenfendum fuerit, H iffimeum uiribus effeimbeciUm,qudm quod ex Lufita = 
^fraxini pro “■ kportdtur . Guaiaci planta ( ut ij referunt , qui eam infyluis fe uidiffe t edantur 
Pkntag inistemlj 1 d j Cm > er ^hominis mediocris habitus crafiitudinem plerunq; affurgit . Folufirt quaddntenu ; 
Mducit : c 0rt ‘ d dur t 5 ac brcud • flores eius produntur lutei : frudus uero iuglandis magnitudine, qui cfu aluun 
tur , procul dubio r ■ j n *£ eY > iuuenibus uero fubrutilus. P orro fi Guaiaci uires^tc qualitates rede perpendam 
‘ks admodum cai!] Ul ° co>1 fi :t hit , ea prefiare poffe , que in arcenda GaUica lue requiruntur : nam cum id cx pa: 
kfefi fitiis uiribus ej S « C tcnutbt(s confiflat , itemq ; ficcis , habeatqfibi refine plurimum admifium, nimirum etian 
l^mfudor an ciere C jfi c ' tc!tcY eXi ccarc, attenuare , liquefacere , atq; expurgare , que humores injecerint: quin- 
■t : quidem incomi a f cedit et ‘ am , quod parte rcfino[a,quam pofihdet, contagioni, atq- putredini mirifice rejl 
«o ln ^ rrt ccepit , necnon eF° * P e fiem comitari folent ■ Ceterum eo tempore, quo primum in Italiam Guaiacun 
^ififium necis pericul*” 1 mdt ‘ s P°& annis, non fine fummo timore dabatur potandum . Etenim ferebatur ili 
> quique non Lrlt lm r f Unere > qui redam exquifiti uidus rationem per panis, cruue pafife modicum no> 
2 1 P rjtitijjet in curatione ad quadragefintum diem ufque in tenebris inclufus , ita ut ne aeris qui 
Guaiacium li 
gnum praelta 
cius. 
Guaiaci cor- 
ticis ele&io. 
Guaiaci plan 
ta. 
Guaiaci facul 
taces . 
