»0 
LIB. SECVNDVM DIOSCORlDIS. -jpi 
ani putari deK 
oportere i r' ' ^ u, PPf commentitium eft quod praecipitur, certam utrimque menfuram praecidi 
Uino , fe]j * '' ; c " c l lluin uer ° cor pu s exempta interaneis clorum, difledeumque difeoquitur cum oleo, 
latc abp, ex '8’*°» & anetho. Aiuntijsqui uiperas efitent, pediculos procreari; quod planeaucri- 
c °nf.ut | J . n C r , Adl ] cu ' n t aliqui longam fenedtutem agere , qui eo cibo uefcuntur . Sal ex eis ad eadem 
ri Car . ln ;r 3 c dmefficaciorefl:. Vina autem uiperain fictile nouum demittitur : adiiciuntur falis, ca- 
0 ^lin:tur - ^ t ^ tarum ’ Angulatim quinque fextarij, mellis cyarhi fex, mox fidtilis operculum luto 
c 'em , L’ ^ * or nacibus inaifatur , donec fal in carbones redigatur, qui poftea tritus in pulucris fa- 
l ^ r irr^,- COil ^ !tur * Pl^unque, ut ori gratior fiat, immifceturipica, aut folium nardi, aut malaba- 
‘ J1 ucntum. 
1 A ^ p p 
Wden re R 1 D E m coeptum eft iteras viperas netneifei in Italia . Earum enim partus eas indicarunt : quando* 
Po|re„ p. Ccn:t0rHm ,ne dicorum quidam Viperas fummo { ludio indagantcs,ut Galeni morcfhoc etiam xuo legitimam 
*PJos p rcC Jre cam , inito conjilio cum his circunforaneis , qui ferpentibus alendis quxftum faftitant, Viperas 
>mTZl funtcon - fecuti , quae in capfulis conclufe catulos peperere ,quod proprium Viperarum jit animal 
C( Htcs V; ° UA > exterorum Jerpentium more . Nec tamen propterea illud uerum effe compertum eft, quod na* 
e £ lc t>n#s u ‘f cer a abrodant, occifa parente, ut libro de tbcriaca ad P ifonciti prodidit Galenus ( fi tamen is liber 
krii 'preCa X K ‘ c<(ti dri audoritate , er Plinius libro x.cap. lxi i. Qui Arifiotclis uerba per peram interpre* 
l^d e xper/,, !tUr> * L 1 U0 v, P cr£ bift oriam ipftun accepijje liquido conflat . Cuius fententiam non tantum explodit, 
Ut ° com P er ^ um eft ; fed er AriifotcUs ipfe:quandoquidem nufquam dixerit, uiperinos foetus parentis 
f >0 sfin Zu l ‘ U * tlm Erodere, fed quod qui tardius eduntur catuli (tardius enim ideo illi exciudiitur,quod Vipera fin* 
fdii , q lts diebus pant ) abrodunt membranam quandam, qua in matris utero obuoiuunlur , ut citius prodeant in 
Viperarum 
confid. 
Plinii lapfus. 
' i',1 7i . 
. , 7,'icro Je ij.iy.fi iyfhx eV v ut ani , oi mpipptywvreu 7 ?itcuoi . iftan <N yjJ eVb- 
^ ef penti(,^ n * ttc ' T<i ' ' 7 ‘* TH F-iz )!v.tpa xa9’ iv- xIkth J't vhila si clxoaiv. id efl . Viperae 
f c 'K»i e q Us f* ni mal edituum intra fe primum oua pepererit . Otium hoc unius coloris, cr molli cutx conte(lmn,ut pi* 
. ^in b fa f fuperne gignitur , nec duro cortice continetur ,ficut nec pifeium quidem . P arit paruas uiperuras 
Pw . s t(f£ °, u °lutas,qux tertia dic rumpuntur . Euenit\interdum,ut qui in utero funt,abrofis membranis prorum* 
J e| ^eifcp? f ^ebusfingulis parit,pluresqj pant, quam uiginti . hac Arifloteles . Cuius fententiam(ut dictum efl) 
f kr a , air ^ ' nt ps,ubi ei dicendum fuerat, quod ultima uiperuU adhuc in matris utero degentes ,fua abrodunt inuo 
h+Ati-S+le Horrinii 1 a., 
'ir^nt t ^^dicant , quiq ; falso ex diui Pauli profapia fe originem duxiffe gloriantur , Viperam Maraffo uulgo 
o]l en ^ i imiorem cum }ped at oribus ineant gratum f api fime uiperinos dentes, longos, acuminatos, atq; tnor= 
,f °q Ufyji^^onditos ( ut Plinius inquit libro xr. cap. xxxvi.) gingiuis , atque membranula quadam circun * 
! kr:e,l ° referta . Quin cr uiperarum nuper editos foetus oftendunt , quos Viperae fuis alunt in capfulisi 
™ ^'nau ^unt : nec tamen tUi matris uifccra fcidunt . Cxterum quod Vipera: primum intra fe oua pariant , mox 
^ fcrif n<mt 5 Theophraftus quoque auftor eft libro v 1 1 . cap. x r 1 1 1 . contra eos,quifecus fentiunt . Vipc- 
fWkri^^icenna libro quarto,ubi de uencnis agit ) caput habent prefjumjatumq ■ , ubi ceruician\ieRitur,qu£ 
V e Hellet r \ ls tenuis e ft ncc corpore admodum funt longo , utpote nec cauda . Ad hac Galenus , cum feriptis tra* 
cP ( r* faJ: ui>Us notis mares Vipera d foeminis diftent , eo libro , qui de theriaca ad Pifonem inferibiturfie inquitl 
Cr perquam agiles , cerutce elata : oculis fubrubaitibus, inuerecundis, atque intuitus 
Jt,HS 3 mari, quem etiam excedunt uniuerfa corporis mole , earumq; excernens meatus fuum 
(Yccc inu t n 4Ut obtine tfituw . Mari duo tantum infunt canini dentes ; famina uero plurcs . Proinde igitur Nican* 
Viperaru fa- 
cies , & lexu* 
difennien . 
^ riKixalponea 
^ c nli a„;j tyi^ms 
Hoc eft foluta oratione . 
yUide r \ ' w ^ t «e » 1 nuo juuiia u/uiiuut* • 
cf n f u per a Jl‘[‘ < < 3y * canini dentes duo colore notantur, uenenumeruil antes : at plure sfemper f canina infunt.il* 
In/J' tepentes * r ' m 5 ^ftftelem memoria mandaffe lib. vi 1 1, cap. xv.de hiftoria animalium, quod licet hyeme 
‘oco 
di. 
fi 
n °n re<q c ' fabeant terra ; uiperx tamen fub faxis condantur . Ex quo palam eft , p Unium hoc etiani 
viperam folam terra con * 
r ocmina 
rci^^ctrio 1 ' cxi ffe A riftotclein : quippe quod tradiderit lib. viri. cap. xxx ix. Viperam folam terre 
*« 5 ef ‘ n coitu aut f ax °rum cattis .illud item reticuit Arifloteles, quod Plinius poetas fecutus retulit, focmina 
di t '' nc y efram ** ' c<t P ut abrodere uoluptatis dulcedine . Sed ut tam Viperis utres fuas, ac facultates reddamus fbic 
l f ^ e nus , ^f. £ 'i s Hbro. x i . /Impliciam medie, tum libris de antidotis pluribus poftsritatis memorix prodi * 
ijr^ etn pe o le 0 r !^ er<trum i^tur carnes palam uidere eft excalfacientes, cr deftccantes,ubi condiuntur ceu anguil* 
q Ubi liceri L, j nt:lbo > P°rro, c r aqua, feruato nimirum modo . Quod autem totum corpus per cutim purget , 
ihp** 0fn ° quid" . CX 'i* ’ ^ U<C e £° ‘ kue,us etidmnum in Afia noftrafum expertus : qux ftngulatim deinceps nar* 
cfus confnctuj* 1 ‘ norbo 3 c l uan dephanta cognominant j laborans ahquousq ; cum foda! ibus conuerfabatur,donec. 
l ' lc coll n<rfatmeq i quidam noftmn morbi inficerentur contagione : illeim graueolens erat ,ac 
dejvrmis , 
Plinii lapfus 
Viperina; car 
nis uires et 
Galeno. 
