Viperae uino 
<kieftantur . 
Viperaruue- 
jn at 10, Secatu 
paftilli . 
19 % 
AND. MATTHIOLI COMM. 
deformis . Confrudo igitur iUi tugurio proxime uicum in iugo collis propter fontem . illic hominem collocant^ j 
fum illi quotidie ciborum firentes , quatuni uidui fuppeteret . Ceterum ad canis exortum,cim forte me !j or ^ S ^J 
procul inde metentibus tiinum effet allatum infidili fani' quam fragrans, is quidem, qui attuUrat,depofrto.jfr 0 r * 
mejfores ,abijt . Verum ubi eius bibendi adueniffet tempus ,fublato jidili adolefcens , ut pro more impleto cr f2 
competente aqua uinum temperaret , in cratera uinum effudit , c r una excidit uipera mortua . Qua re atcoim 
fores ,tierit i ne quod, fr ebibiffent, inde fibi malum eueniret ,fuam quidem fit im aquae potione Jedare malfr ' ^ 
Caterum cum illinc dificederent,quafi pr<e humanitate ac mifericordia, homini illi elephanti obnoxio uinum 
tur , rati expedire illi potius mori, quam uiuere in ea miferu . At ille, ubi ex hoc bibiffet, admirabili qu 0< ^ ,nC , ot tir 
nitati reflitutus efl . Nam tuber ofum illud omne cutis totius non aliter, quam animalium a te fis moli itie mt>< cU P ^ f 
rum malacoftrac^n , tegmen decidit . Quantumautem reliquum erat, molle admodum apparuit, inftar cutis ^ 
1 em 
ruM a 
rum , er locuftarum ( carabos Graeci uocant ) ubi extima tefra exciderit . Alterum quoq ; ciufmodi non < 
fu in Myfia Afrae, non procul ab urbe noflra accidit . Vir quidam elephanto laborans pro fidus efl ad aquae u- ^ 
durum fronte nafcentium ufum ,frerans inde nonnihil fe commodi adepturum . Erat illi fcortum antilU > *‘ !t>e :$} 
la fane firmofa, compluribus amatoribus ambita . Vrofidis igitur iUis, cum aquis uteretur , in sedibus, qtubu 5 1 1 ^ 
erat locus fqualidus,er uiperarum plenus, forte fortuna ex illis una in urceum uini incidit negligentius pcft tul ![‘ fr 
tindafr esi . Ac fcortum quidem in lucro id reputans quod fors eueniffet , hero id uini propinat . CateruM 1 c ’, 
ebibi ffet,ad eum modum,quo ille, qui degebat in tugurio, perfanatus efl , hac Galenus . Qui et fi alia e iiip e rlS C ^ 
rimenta ibidem fcnpferit , unde frmiliter alij incolumes euafere , ut eius firmior redderetur ratio , quod fcili ce u 
rarum cfu elephantiaci fanentur ; attamen breuitati confulentes , ea hoc loco filentio inuoluenda duximus • fi 1 
enimuero nil mirum alicui fuerit , Viperas ambas, quarum meminit Galenus ,fe tam facile immerfrffe uino ; / , 5 j (I i' 
illis natura comparatum ef , ut uino fummepere dei edentur . Quamobrem narrat Arifloteles lib.vui- C(l ?‘ j[tl 
de hijloria animalium, quod ideo uiperas aliqui uino cum frdilibus ad fepes difrofrto ucnantur , quia uini ‘ nc0, [jfrfr 
fiunt : ebria; enim capiuntur , ld quod etiam dixit Diofcorides in fexti libri prafationede uenenis , ueneits 
gens . Quinetiam uiperse ( ut ad Fifonem fer ibit Galenus ) buprejles,cr cantharides deuorant . Item 
ftimonio hb.\ 1 1 1 . cap. xxix.de hifloria animalium ,fcorpium deuorari a uipera certum efl : cb idq ; ( ll! ^ fr 
audor ) eorum venenatorum morfius grauiores fiunt , qu£ alijs animalibus ucnenatis uefcuntur: quod 
ciunt uipera . theriacen ingrediuntur : at non omnes , nec omni tempore captse probantur . Tromde & 
/>w/\ /4 T. -i - . „ r. .'i ! .i j .'i. 1 ' ' f* ' V 
Oro primo de antidotis rem hanc fciti cr aperti declarauit ,fic inquiens - Viperas non ut aliqui faciunt , V* r 
dia > neque fatim , ubi cauernas egrefre fuerint, uenari conuenit ; afiate frquidem earum caro jitim excitat tr i / 1 
ab egre frit frigida ef,ficca, er extenuata . Optimum itaque tempus efl, quod ijs medium intercedit, quod 
fit’ 
machus ipfe jignificauit, quo tempore cr qui Baccho facra faciunt , uiperas dilacerare folent, uere quidem f” 1 ^/ 
nondum tamen .eflate inchoata . Vel fi uer ad magnam fui partem hyemale fuerit , circa principium a fatis, v 0 " ( fr 
to tempore poft pleUdum ortum . Viperas autem , qua; pregnantes funt , reijcere oportet : aliarum uero 
caudam abfeindere , nam prx ter quam quod ha particula uiruletitiores effie uideantur , etiam dura , cr p^”’ ‘fr 1 ' 
habent . Sufficit autem in magnis uiperis , id , quod utrnque amputatur , quatuor digitos aquare . Totum 
quum corpus, inteflinis exemptis, pelleq ; detrada, aquis primo abluendum, atque in uas fidile conijeiendum 
inde aqua pura fuperinfufa , uiridiq ■, anetho ( tunc enim uiget ) olla prunas , ut coquatur fubijce re conuenit ; “ c $ 
da ligna , qua , quod fumum non emittant , Ammva uocant ; uel quod melius adime ef , uitum farmenti ■ S1 ' <$ 
tem-fi quidem fuo tempore uiperas ceperis', tantillum immittere oportet :fin afateiam incipiente , nihil • ?°\ * 
feritandum c{l,ne illa capiantur, qua in maritimis locis, quaue in aliqua falfa aquarii lacuna degunt : antid oi ^ 
r 
qua ex huiufrnodi uiperis confrda fuerit, fitim excitabit. Cum igitur Vipera probe coda fuerint ^ac f q ulS [ 
re uellet , eas ex aqua eximere oportet , deinde carnes ita dfrinis auellere , ut nihil ex frinisfmul auferat»*' 
exquifte contritis, panis ex puri fima farina optimef confdi,qui pracipuc c 7 bene fermentatus fit,cr fifr’ 
fiub clibano codus,modicum quiddam admifccre . Nonnulli tamen in commifcendo panem Viperis hanc m e, f j/ 
uandam praecipiunt, ut panis pondus uiperinarum carnium dimidio minus ft : alij ne tertiam partem exedf , ^ 
Ego uero quandoq; quartam, quandoq-, er quintam panis impofui . Ceterum nifi probe codtts fuerit, p er ‘ c j. ^ 
ne aliquid aciditatis medicamentum contrahat . At fatius cft, panem hunc ita codum per ahquoc dies loco m (i t* 
ciori prius extccaffie . Verum cum uipcras,cr panem conmxeris,diligenterq ; adc6fiubegens,ut nulla ! <'P cr 'jjc‘ 
nis particula non contufia remanferit,pajliUos ex ea majfa confcito,qui tenues fint : tum crafii cum dtffi cU , / 
* 
0 
ficere fricant, cr carnem putrere , er panem acceficere flnunt . Quamobrem panem quoq-, ante fecatum terC, } c 0*1' 
e Jhor non, quemadmodum ante nos qui Ce fari tberiacam faciebant, uiperarum ture maceratum : id qn° ^ l V: s fr0* 
diu fcci ,frd mihi poftea melius effe uifum efl , panem antea contritum uiperarum carnibus exade mwM” 1 ' M ci 
ficere -.citius nanque pa filii fccantur, qui fecum panem, non madidum acceperint . Sit autem cella > > n f** fipl ^ 
ficc&bis, infuperiori domus parte, ad meridient conuerfa , uel [altem ad feptentrionem nor, refricat, ut frl‘ s 1 ‘‘ f) (jfr 
ta pene die .idmittat . tali enim i u loco commode fccefcent . Statim ubi fuerint confirmati, ea parte coll° Ci w ^ fr* 
friares raiij peruenire non pofiint . Frequenter autem ipfios conuerterc opus erit,ut a: qualiter utraque <** P 
ceficant . quod facere f quis omiferit ,fuptnor quidem pars celeriter arefeet ; infrior autem humida di 
tiebitfpcrtculumcj; rrit nv marce frant .Fodeauero quam exiccati fuerint, maneant adhuc aliquot diebus fr' 
la longius > quam prius dfriis radijs , frpelj; demo convertantur . Sufficient autem ad h.ec omnia quindc c ' • ^ f (i t 
fummum : pof quod tempus donec tberiacam conficere uolueris, recondi debznt in uafe i lanneo , aut utcTl ° friod 111 
tureo . vitrum Jiquidein , er aurum nullam fraudem admittit : famium autem plumbi mifiura adulteratu? • “ 0 
