2^0 
AND, MATTHIOLI COMM, 
QO f 
Lartis confi- Lac eft benigni alimenti fitperflutm in foeminarum mammillis ex bina f. anguinis coftione progeni tW - ^)r 
deratio . autem id tribus diuerfis effentijs : nimirum cafeofa , butyrofa , ac ferofa , qux abinuicent feparat. x , uT ^ ^ /ii* 1 ' 
eiuuntur temperiem. Sed a iaftc primum rem exorfus,de eo tantum facultates differam, cuiushac itvipejta i 
bis, quam in medicamentis efi ufus. Tale autem eft butnanuni,c.iprinuni,ouillum,bubulum,bubalinum,et ^ 
quanuis ueteres ufi fuerint tum camelino , tum etiam equino ; cum tamen in Italia, ac in alijs contermini 
quod fciam , eorum nullus /it ufus , hac tanquam fuperuacanea omnino reticenda cenfemus . TrxceUit igu [ 
aum, quod temperatum fle in omnibus fuis partibus . Hoc fequitur caprinum , et fi aliquanto ficcius fit . ^ |(* j 
eft ouittum , minusq-, ferofum . Bubulum deinde , ac bubalinum,prxter id quod admodum jit craffum , ^ f 
pinguius habetur . Quamobrem lib.x. fimplicium medicamentorum dicebat Galenus . Miror autem </«° A 
ft orides ex ouiUo,cr caprino butyrum confici referat. Ego nanq-, ex bubulo fieri noni, ac proinde nuncup 
tyrum exiftimo. hxc Galenus . Torro aftninumficut lac omne feri exuberantia fuperatfic exteris pi^,'^' 1 ' 1 
Lartis proba 
tio . 
Trobacur in uniuerfumlac colore, odore, faporeje fubftantia . O b id igitur pr<e fertur quod colore 
uifttur, peUucidum, ac clarum, non uiride,non luteum, no nigrujiec aliquo liuorc fuffufum : odore fuaiti 
nime graui,aut uirofo tfapore quidc dulci,non amar o,acri, acido, aut falfo : fubftantia media inter cra$M u ftft c f 
ita ut eius gutta ungui inftiUatd non defluat, fed in fua ffihxruli permaneat . Quod aute tale ■ fuerit ,oittNH ^ 
ftant i fimum erit, er in cibis optimum. Contra pe fimum prxbet alimentum, ucntriculum, ac totum corp»^/’ 
quod contrarias notas habuerit , quod fi ex morbofis animalibus cmulfum fuerit,ucl etidmum ab ijs, qu £ r L j ftif ci f 
uenenofasfi plantas depafcuntur . Quocirca memor ix prodidit Galenus lib.ut .de f acuit. alimeiitorU »’ ’ ^ / j 
prx, aut alterius cuiujfum animalis fcammoniam,aut tithymalum depafti,lac cibiloco quis fumpferit , 0,1,1 fj 
Lartis facul- )tli fluet . Optimum datur utiliter xtate confiftentibus,fenibus non naturaliter fi-igidis , biliofis, eJ ^ c f 
tues . ilis, et deniq; ubi uentriculus excrementis uacct . N ocet lac potum contra ftbrietibus, capitis dolore Atf ,■ 
micis,refolutis,conuulfis,ftuxione tentatis,calculo opprefis , pituitofis,adokfcentibus,obftru&is ,G~‘i s 
qui la(le,zr edulijs latte p iratis, conias c r prandia claudunt : tanto fi maior inde fequitur noxa, quato fif ,p f r eC t< 
fumptum exiitcrit . Ea fi propter citato loco inquit Galenus . Lac, quod feri plurimum habet, etianfiJ^^Mf,, 
re, nullum prorfus periculum adftrt. Quod uero huiufcemodi humiditatis exiguum liabet,cafeofx aut em c 'ff , ^ 
multum, omnibus qui ipfo frequentius utuntur , eftpericulofum . Cxtcritm ut lac , quod bibendum 
prxterea adfint oportetjac nimirum recenter fit mulfum : aliquid meUis,facchari,aut falis admiftumfi [ ’’ 1 
Lartis biben 
di ratio . 
Lartis coagu 
lati vires. 
culo concrefcat : tantum fi ex eo fumatur, quantum concoquere ualeat uentriculus. A cibis etiam omni™ , 
poftqudm affumptumfuent,abftinendum eft, quouftfi d uentriculo ftcejferit, minime fi exercitio utettdu e ' 
niam lac detes inficit ( etfi Diofcorides contrariu de afhnno fcripferit ) eo ftatim ebibito, uino^ut 
luere oportet . Quod autem immifto coagulo concreuit,quanquam ucrno,ac xftiuo t empore, men fis P 
expetatur ; tamen anguftiam parit,uentriculum opprimit, caput uaporibus replet,xgre concoquitur > 
gnitfuccum . Quamobrem fi quandoq-, in cibum ueniat, primum omnium ingeratur : fiquidem ultimo 
fieri adfolet ) aut ftatim put re fcit,autfub fident em cibum fecum ad ima incottum trahit . Lac omne, f 
tim,cerebru auget, corpus impinguat, fiecam er afieram tufiim lenit, uencrem roborat, urine ardori J 
foluta corpora reficit, probi multi fi eft ahmentifonam facit aluum, facile in fanguinem uertitur , car n oS gl^ f ! y 
{lus dilata t,& exteris alimentis maius adftrt nutrimentum . Quod, autem lac primiparx canis perutifi ^ fh ■ 
Butyri vires 
ex Galeno. 
re faciat, potum uero emortuos educat fcetus,ut nonnullis proditum effc fer ibit biofeoridesyeprobat Ll 
fimp. medie. Butyrum prxtcreatut loco citato feribit Galenus ) facultatis eft concoquentis , paulum ^ i 
digerendi potentix, in medijs nimirum corporibus fecundum duritiem , ac mollitiem . Corporum etcnli \j c oH c 
tum tumores prxter naturam hoc nequit medicamen digerere ; at qux in moUibus funt pbIegmonx> eiS ^ 
