2 
and. matthioli comm. 
fis .Torro differt a pinguedine adeps crafiiti£ : acpropterea animdntibus totam naturam terrofioretn 
ddeps prouenit,ucluthumidioribus pinguedo . Proinde pinguedo celeriter ab igne liquefcit,necf mie,u ' 
rit, rurfum concrefcit , cogiturite - Af adeps nec facile funditur, liqucfcitue ,zr fu jus celerrime coit, ac frfl | 
t«r, multocj; apparet pinguedine durior . Sus enim bene nutritus, pa/lusue multam habet pinguedinem 0 . ; 
temperamenti bumiditatem . At boues , zr capr<e , er quacunq; id genus cornigera , ob ficcitatem : 
generant . At tu fi uotes,oleofam ,<y pinguem inanimalibus fubftantiam omnem adipem appellato, ut p k 1 
Sed zr pinguedinem appellare totum hoc genus tibi licet. Non tamen licet tibi citra mendacium adipem cap 
ruidiorem ejfe dicere , quam fuum . Nam hic omnium firme aliorum efl humidifmus , ac proinde aftionej ^ , 
oleo uim pojudcns , quanquam oleo magis tum emolliat , tum concoquat : ac proinde cataplafmatis, quot a t ^ 
nas accommodantur, commi fieri filet. Qui uero mordicationes perpetiuntur aut in redo inufiino,aut tn c° 
tius caprinum adipem, quam fmllum inijamus : non quod acrimonias plusobtundat( nam ex natura fuajui , (jf 
dit magis , ac proinde mifcetur medicamentis ulcera curantibus , cuiufmodi efl, quod uocant parygrum)Jf 1 ^ 
prinus ob crafiitiem citius concrefcat ,fuitlus autem iv.flar olei defluat : proinde ipfum potius dyfentericis ' > 
prinus ob crajuttm Citius concrtjicu yjuinu* uniLmfi.jiar wctucjwcu < 
mofis inijeimus, quando morfum eorum mitigare con filium cjl . Torro ob tenuitatempartium nonnuUa aer 
gi'j retundunt , ubi nimirum in alio mordicatorum corporum , quod molefium efl , hx ferit . Nam quod cra)f 
partium, minus; magis autem quod fubtilium partium efl , tota corpora penetrat , zr omnibus ipfum fa ni ^ J 
cantibus permifeetur . H ac ratione adeps anferinus , qu£ in alto corporum mordicant , magis obtundit :Jw ' tji 
.... • »• n tr’ i. ft* ’ . j 7.' C. ... t-, /.v /tC 1*^ ■ mi 
fitillo efl, tanto Juperetura leonino. Itaque III mcuiu ivnjijicnt, ma uv uu HjUCincuiiaiiieiH"' ■ ( 
generi, zr ijs fcilicet,qu£ fcirrhofis medentur ,zrqs, qu£ phlegmonas concoquunt .cuiufmodi efl tetrap 1 ^,/, ^ 
rsfin/i- uirr.rr aiibe conflans . Nam Hue in hoc taurinumfiue uitulinum , liue hl r °‘ , ‘ff 
cantibus permifeetur . H ac ratione adeps anferinus , qu£ in alto corporum mordicant , magis ootunau -j ^ iv 
calidior efl. Horum tamen in medio efl gallinaceorum adeps , ac gallinarum . Torro calidior femper, ac, 
maflulorum animalium , zr horum ipforum exe florum minus tum calidus,tumficcus . Quippe mas cajlra ji » 
femper generis fxmin£ aflimilatur . Hoc autem fermonis caput commune efl , cuius memini) fe oportet:?? 0 jjjd 
temperatura femper exi flere differentias eius,qu£ in illis efl, pinguedinis , aut adipis, aut quacunque modo^ r.^ 
libebit totum hoc genus corporis in animdntibus oleofl, er pinguis. Igitur cimfus omnibus prope quadruf ^ 
malibus in caliditate , ac ficcitate inferior fit ; proinde pinguedinem quoque minus habet calidam , magtsq ; ' ( ,u ),' 
O mnis igitur pinguedinis facultas efl hume flator ia, zr excalfafloria humanorum corporum . Huius enim ^ r 
perpetuo oportet in principijs huius operis didi. At difflrenti£,qu£ funt c u tufq; fingulatim,in maioris, / 
tione funt . Nam pinguedo fuis, ut ad nos quidem , largius humedare pote&Jed non £que excalfacere, «f M 
rum pinguedinis fuum talis efl caliditds,qualisfledatur in nobis . Torro taurorum adeps fuido multo cd ‘ ; 
ficdor ■ Rurfum id zr hic memoria repetentibus nobis, marem focmina effe tum calidiorem , tum ficciore?‘ v^/f' f 
autem caftratum afimilari fmnin£,uclut quicquid iuuenilis efl £tatis . E t inter iuuenilia flemina mare hu» tl 
cr minus calida . Sic zr adeps uitulinus , taurino minus tum calidus efl , tum flccus : zr h£dorum , quai» p/ 
fed er caprarum minus, quam hircorum . Et rurfum taurorum minus, quam leonum : nam horum adeps oW* 1 " 1 [jf 
pe quadrupedum adipe potentius digerit . nam zr ipforum calidi fimus efl,zr maxime tenuium partium • 3% 
fum medicamentis ad ulcera, cr phlegmonas conueiuentibus comnufceas , non modo nihil adiuuens ; ueru' 1 ■ , r f’ 
feris, nimirum addita maiori, quam conueniat acrimonia . Ihuetemis tamen tumoribus atque fcirrhi in 
ratis, tum neruorum curtaturis ( dyniixAs Gr£ci uocant ) zr tnfumma qu£ cunque flirrhofa funt , ijs aptfp^ 
in quibus fane inefpcacifiimus apparet fuillus . Taurinus autem ab utroq ; ex £quo diflat,ut quanto calidi^ J c / 
fuillo efl , tanto fuperetur d leonino . Itaque Unquam in medio conflflens, merito utrique medie amentoru^^ 
fi 
l 
aiiatur ,inpuensjcr fvcmim5,Z7Ui oicuiiki qmuu, 1 «. U ^jL. jvi/ih^v.u • 
c eris, fi> flor ibus, zr mefloribus , cr omnibus carnem duram habentibus ,flue ob naturalem temperiem, p ut ‘f ( 
ne, ac forma uit£ , conueniens effeceris . Ceterum adeps omnis dum inueterafeit ,fe ipfo zr calidior , O 
citur , ac proinde quoque magis di flu florius . Veritm id omnibus firc inueterafeentibus accidit, qu£ 
re’non anticipent . Nam uinum , mei, acetum, frumentum , butyrum, lana fuccida , oleum omnefliue lenti) 0 m 
cicinum, fine raphaninum, flue ipfum quod ex oliuis conficitur , uetuftate zr calidiora, cr tenuioris effert' 
tu* , ac proinde gustantibus apparent acriora, zr ad induratos, £greq; folubiles afflttus omnes adhibent' ^ 
tius digerentia . Atq; ego fane guflantibus acriora uiieri dixi . At quidam , quibus ftudium efl nominum J>& ^ ( 
corrumpere, non acria ,fed adftnngentia uocant idgenus omnia , adufque piper : tanquam interfit nihil , ^ 
an acre dixeris . Etfl denuo iUos roges de galla , myrtis , me ff ilis , mali pttnici putaminibus , quxfidia u°° . j pif 
er omphacio,cr h£c dicunt adflringcre : tametfi aduerfi fimum ex iUisfcnfum percipiamus ei^ui in no 1 
re , pyrethro , napy , euphorbia , cepa , allio , zr adarce . Igitur fi quemadmodum aflrittionisuocabulum , qn' 
affc<Tu,quem guftu percipimus,communiter efferunt, fi ipfos quoq; affettus unam habere naturam exiit m' 
uis aliud potius habendi funt, quam homines, ut qui foli proprios fenfus obtineant . Atfiomphacajrhoi,g x ^^ ( fl ] ^ 
flittm, hypociflida contrahere , conftringereq ; noflram fateantur fubflantiam .-fecernere uero , mo 
trare, ptper,napy, pyrenthrum, improprie adflrmgentta nuncupant , qu£ mordicant , zr excalfaciunt ( ^ 
cogno flendis ipfls medicamentis non peccant . Verim fi oportet comeclantem dicere , an in uocabulis ,a ^ ^ 
hallucinentur,cquidcm in uocabulis potius falfos uirosiUos dixerim,zr maxime quibus Gr£ca lingua "'J jjjit/f (l 
tis efl D io floridis Anazarbcnfls . qui proflito multa bene dixit eortttn, qu£ de materia medica memor'- 0 P ^ ^ 
terum fignifleata Gr£canicarum uocum non fatis pernouit . Hic ergo cum ait magis effe adflriitoriuin a t ^ p 
num fuillo : fi quidem acrior em fignificare uelit ,per magis adflriitoriuin, accipimus flrmonem ceu ut 
quod uocant, ex cera , refina, picc,zr adipe conflans . Nam flue in hoc taurinumfiue uitulinum ,jiue bi?° 
caprinum ,flue fuiUum indideris femper puri mouendo aptum, zr concoilorium medicamen effeceris. 
addatur , in pueris, zr fceminis, zr ut breuiter dicam, omnibus, quibus caro efl mollior , competit . Sin tau ^ f jt : . 
