Vrinx medi 
cinas cotepli 
Galenus. 
ChryfoCol 
lafaftitia]. 
Vana de lyn- 
curio opinio. 
Encelij opi- 
nio uana . 
Saliti* uirei 
ex Galeno. 
Nomina . 
xjz . AND. MATTHIOLI COMM. 
cuxnuis D iofcorides complurium urinarum uircs defcripferit, ut quas uarijs , acdiuerfis morbis utiles g 
uerit ; Galenus tamen urinarum medicamenta paruipendiffe uidetur . Quippe qui crediderit ( quentadmo u 
f 'inguinibus differens inquit ) cum parata reperiantur ualentiora medicamentarie experimento comproba,!^ 
cipue morbis congruentia , quibus urinam conjirre nonnulli autumant, earum medicinas ad curiofos fupei f ^ 
fbettare magis , quam ad peritos medicos, qui h<ec naufeoft, incertaq- remedia nunquam probatis , exper«*|r^, 
nunt . Quod autem puerorum urina £gre flirantibus conflrat(ut Diofcorides auftor eft)minimc prob^ y 
cum loco citato inquit . Vrinam pueri orthopnot£ uocat£ gratia ebibere neceffarium non eft , cumfint & ^ ^ 
camenta,qtt£ huic medeantur dffettui. Quin cum bibiffet quidam, affettu liberatus non est, ut non eximium q J ( 
ter alia pofideat . CbryfocolU conftcicd£ rationem,quam fi en ex puerorum urina prodidit Diojcoriae^^ 
Jeplafiarij , er aurifices uulgo Bonace nominant , duobus in locis [criptam reliquit Galenus hb. lX-fimp 11 
dicamentorum, ubi de ea fleciatim egit, er lib.x. eorundem de urinis differens . Et quanuis ( ut libro quinti 
legitima, probataq; chryfocoUa fifiitia habeatur y fit tamen artificio ex pueri urina in ardentifiimisfohs ca ^ ( / 
reo mortario yitqy etiam pifiillo <ereo tandiu circumada, donec mellis fliflituiinUfflquatur.Vr£firtur,<fl* L „ J 
do parata Jit, ad contumacia ulcera fananda, exedentiaq- coercenda . Illud proflito nanum, ac fabuloju» 1 
fific deprehenditur ( ut hic Diofcorides fcribit,er nos eum fecuti fuperion libro in fuccini metione ofteiidtw 
urina lyncis, fimulac excernitur, duretur, coeatue in lapidem iUum,qucm Lyncurium uocant . Q uippe j/ 
fuccini genera ab omnibus fide dignis audoribus recenfeatur, quod fuce proprietate natura; pennas adfed * 
admodum e r c£tera fuccini genera paleas, flflucas,ac kuifiima quatq; alliciunt . Quantum uero a ^S ,tv ’ ,0 fj c( ,s,f 
uulgxris ille lapillus dijferat,qui officinis lapis lyncis appellatur, o~ cuius eft ufus apudfeplajurios, O' 
fimplicimn medicamentorum [dentiam negliguntfl dijudicent, quifimplicium hiftorias, er facultates °P tl ' ^ 9 l ' 
Quandoquidem i s,quem pro fabulo fo lapide lyncis uenditant impoflorcsjyncuriionfiiccini genus kaudf!t,,pf' 
nec alius duiuis lapis ei uiribus reftondens,nec fi quidem urinam cieat, er renum,ueftc£q ; calculos connM .J 
, n ■ 7 » ' in re medica bonorum^ 1 
ncsaiioaHwwo ‘ *' , 
plaliariorum er medicorum uulgus opinatur: qui parum Diofcoridis^liorumq } in re medica bonorum au y 
miliaritatcm curant . Cateriim hinc fatis conflare arbitror, Chriftopborum Encelium(pace uiriahoq .J 
l 
/ 
xerim ) plane haUucinari , quod lib. m.cap.xxvii.dere metallica , poetarum flrtajfe , er aliorum f 
fabulis addiftus magis , quam ueris probatifiimorum duriorum tcflimonijs , probare contendat , lyncio 
na lyncis coalefcere^atq; ex maris urina fuluum fieri, ex fcemiiue uero urina album . Hanc autem epitU 01 .,j (P 
eo comprobare uidetur, quod aliquando in uefica apri,itemq-, fuis domeftici lapillos inuenerit . Ex qu° Pyjiii' 1 j 
git,miram non effe, quod lyncis quoque urina in lapillos concrefcat.Scd quam leuis er infirma fit 
ut comprobet quod contendit , quamq; uana fit opinio htee, eorum fit indicium , qui magnis laboribus pf, 
fummaque diligentia rerum fimplicium peritiam funt affecuti . Atque hattenus de urinis , er lyncuri 0 ' s jc 
wodo, ut etiam de Saliuaaliquid in medium afferamus. Itaqy cim eius non meminerit his libris D ioft 0 ^!^, 
nonnullis humani corporis morbis opitulari, ea de eius uiribus , er facultatibus hic reflram , qu£ a Galfl 1 
flmplic. medie, memoriae produnturhis utrbis . Sielon ,ftue fialon , flue ptyelon appellare libet , uo^ , 
Verum id [ciendum cflyUim eius e fle differentem, tum inanimalium jfieciebus ,tumin eorum unoquoft 
£groto , ieiuno autfltibundo,aut cibo potuque fltmpto . Etenim ut urina , er bilis , crfudor :flc eti*’’ 1 ^ 
pto quidem cibo imbecilla eft : udlidd er acris eorum, qui ingenti aut inedia, autflti premuntur . Inm ei, .j/i^ 
eft eorum , qui probe concoxere quidem, nondum tamen cibum potumue inge flerunt . Hdc ergoftliu * i 
rorum lichenas curant, paruum uidelicet digitum rigantes ,dc deinde cutem affetlam confricantes ■ 
fubinde, tanto fcilicct interuaUo , dum faliu£ uires in lichene perdurent , ac nondum fint extintta . St , ^ ^ 
mndentes ruftici non pauci furunculis imponunt . Nam celeriter cos er digerit , er concoquit : 
aqua,ncn £quc prode flet . Ex quo liquet, faliuam ipfam auxilij robur adftrrc . Atqy corporibus molli u 1 
-rum,panem, non triticum imponunt ore commanfum . Porro omnia fle commanfa digerunt , er fugm^ ' 
incantationem jeje ottenjurum , qu£jcorpios interpeeret : ubi mam jemel dixijjet,injcorpium ex^- _ m 
eam obmurmurans iterum fcorpium confluit : ac ubi tertio dixiffet , atq : expuiffet , mortuus eflfcorP 111 
e g 0 abfqy incantatione a fola faliua morientem uidi fcorpium, id fi celeriter pajfiim d faliua ff urien } l ^(jri^y f ' 
tium : tarde autem ab illis, qui cibo,potuq ,• fuerant miplcti : inalijs autem proportione . Q«o<i 0 ° 
tinis, Vrina, er Lotium nominatur : Arabibus, B aul : Italis, orina . Quod uero ritxov , > & 
ce , Saliua Latine , pariter er Italice vocatur : Arabice , Bufach , B ezach ,z?Lhab. 
Mei. Cap. LXXV. ct 
ttO ) ^ $ 
Principem locum obtinet mei , quod Attica» regionis eft : pra»cipue ex Hyw e 0 ' 
cladibus infulis, & e Sicilia, cognomine hyblseum. Magis probatur dulcius & acre , ° ^ s 
flauum , nec humeftum , graue , & minime fluxum , quod ob fequacem lentitiam n 0 ° cr j t , 
pitur j traciumquc refilit in digitos. Mcl abftergendi uim habet:ora uenarum a P 1 
euocat.qua ratione in fordida ulcera , finusque , commodifsimc infunditur. D^co . y 
pofitum j abfcedentem carnem glutinat : medetur impetigini coftum cum liquid° 3 ^ [i* 
tum ; item aurium fonitui , & dolori cum fofsili fale trito , tepidum inftillatur : lendes j 
