a8o 
Afparagoru 
vites ex Cial. 
Ex Plinio, & 
Auicenna. 
Nomina. 
AND. MATTHIOLI COMM. 
emolliunt , urinam cient . Radicis dccoftum co!,t ^ c o> 
n,x difficultatem , regium morbum , renum v f tl3, aUt£ ifl' 
xcndicum cruciatus , in potu proficit : cum vino ^ 
phalangiorum morfibus auxiliatur. Si decocc ^ 
fuper dente contineatur, tiua uuiuu **■-- — „ 
potum ad eadem valet . Canes , ut aiunt, fi dcco 
knnh. pmAnnnhm* A pmm nnuTl DrOQ 
...... •*— j 1 fll . 
arietis cornibus contufis, atque defofsis. quot»»^ 
tum equidem fcntio , plane a ucritate abhorret • j £l v 
lis autem afparagus , multis ramis fruticat , fohj* . ^ 
li , longis, numerofis: radice rotunda , grano 1 
giam habente. Huius teneri cauliculi triti in 010 -flil' 
renum dolores fedant . Affus autem, codtusuejur*^ p 
licidium , difficultatcmque , ac dyfenterias mffiS 3 _ . pt 
dix cum uino , aut aceto cofta, luxatos artus mu L 
cocta cum ficis, aut ciceribus, fumpta, regium 1 ffr 
fanat : coxendicis cruciatus , ftranguriamque $ 
gata radix, aut hauftum cius decodtum, coiicep 1 ( 
nit , & fterilitatem adfert . 
tam fartui , quam (fonte nafce> lte ' 
j CZ .lt*nnc ll htO V 1 ,tZ 
f 
ftomacho utiles funi, urinam cient , er parunt pnebent nutrimenti 
Asparagi 
lia notifiimi jiint . Meminit horum Galenus libro ■ - • ^ 
cium medicam, fle inquietis . Afparagus petra us > iiil 
thinus abfier genii uim habet , idq- citra manifvflum 
tem , aut frigiditatem. . Hinc renes , ac iecur infarci u • 
maxime berbx ip/ius radices femen . Qjtine?^ jff' 
hores fanat jiccitatis nomine, quam uel maxime dert eS 
Et lib.xi. de aliment. facultatibus : lnfuper(i n f t ‘ t , Jtf 1 j* 
gorum alius regius in hortis nafcens , alius tMios id e l " 
appellatur , ceu alius ab ijs , qui a bryonia oritur . 0 1 * M 
>ent nutrimenti. Si tamen ij probe concoduantur^ff^ F 
leniter mviiiuni . u uiw yc/ufiuv* yptw&t av apwu,5 negutic , oactenus r IIMUS ♦ ^ 
morio; prodidit Auicenna Feti ultima libri quarti , Ajfaragi in cibis fuaui odore corpus totum comitiet'.: ' fi» 1 ' 
urinam foetidam trahunt . Grxcis dand^yot , Latinis Afparagus nominatur : Mauritanis , Halio* > I 
m : Italis , Afparago : Germanis , Spargen : Hifpanis , B ffaragos : Gallis , E fparge . yr 
t Licet iit Grxcis non plane confiet , hic altilis , uel fatiui afparagi mentionem fieri ; tamen non uid e °’ Lt 
hac ad fylueftrem quoq ; refirri pofiint , ut aliqui referenda cenfent . Cum enim hunc notum efficunto* 
feorides non aliam , ut [olet , eius fubicciffct deferiptionem . Quo fit, ut hxc potius ad fatiutm refcreW “ 
uel f altem mendum fubeffe fu (picemur. 
Plantago . 
Cap. CXIX. 
. . O - - - - r . 0 , tt° ] 
Dvo Plantaginis genera. Minor folia habet anguftiora, minora, molliora, teuior*’. iI)t e ; ^ 
ra: cauliculo angulofo , in terram inclinato ; floribus pallidis: femine fummis caulibus 
Altera maior , laetior , uirentiorque , latis conftans folijs , oleracei generis : cuius caulis cu ^ 
dinem petit, angulofus, fubruber, a medio aduerticem tenui femine circundatus : radi cl 1 ( 
teneris, hirfutis, candidis, digitum crafsitudine arquantibus . Nafcitur in lacunofis,feP ibl,S > lllll |‘/ 
humidis. M ulto utilior magna efi: . Vira habent folia exiccatoriam , conftrinpcntem • q u ‘ lf e r o^\, 
- " • ■ ■ ..... & .... /untffiV* 
r 
malignis ulceribus ,& fluxioni opportunis, atque elephanticis , fordidisque illita prolun • 
fanguinis , vlcera qua: ferpunt , epinydtidas , carbunculos , nomasque cohibent : uetera 11 f 
qualia cicatrice obducunt : chironia fiinant : finus conglutinant: morfibus canis , arnbui i iC frtP^ 
flammationibus, panis,parotidibus,ftrumis,xgiIopijs,illitacumfaleprofunt . Codum c . 1 ' .jj* 
fale olus , d\fentcricis , coeliacisquc , fumptum fubuenit. Datur & in locum bet.x cum 1L ^ 
dtum.& ad aquam intcrcutem, cui leucophlegmatia nomen efl: , datur & herba decocta c0 \ 
epulas, fic ut inedia antecedat, comitialibus, & fufpiriofis data proficit. Foliorum f l,cC 
fubinde oris ulcera, purgat : cum cimolia, aut cerula igni facro medetur : fiftulis infufus P^. 0 r j 3 , g 1 
tudinibus,& aurium doloribus idem fuccus inftillatur. additur quoque in oculorum cC f ^ c o$ 1 m' 
uis cruore fuffufis, & fanguinis reieftionibus , potu confert : clyfterc dyfcntericis infund^ 11 ^ 1^^ 
bem datur in potu : aduerfus ftrangulati ones vulux , in ucllere fubijcitur , etiam fi u u | ua „ 
ret . Semen ex vino potum alui fluxiones^ fanguinis ex creationes fiftit . Decodla radi-j c0 ilu 110 
' v l 
