:oo 
AND. MATTHIOU COMM. 
Ocimum. 
Cap. CXXXV. 
O c i M v M uulgo cognitum . Id copiofiore cibo oculorum aciem hebetat , aluum tn° 
tummouet, urinam fa pellit D , lac euocat : segre tamen conficitur . Illitum cum pomne pol rati 1 , ■ - r 
rofaceo , pulmonum inflammationibus auxilio efl: . Draconis marini , & fcorpionis kj j- |S 'fi nr( . eX i C' 
rofaceo, pulmonum innammationiDus auxuiucu, — ‘i n-M^ribnes c» fc 
deft : & cum uino Chio , oculorum doloribus . Succus uilus caliginem abitergit : tlertui-t j^hiifr 
cat. Semen potum conucnit atram bilem gignentibus, difficili urina:, infiatisquc . nmitu.s 
fubindemouetfternutamenta. quod idem herba efficit. Sed oculos premi ncceilum e > lL1 ‘ fij ; n |bl c 
Z"' " I _ ^ L J. AJ.M Ji.i.. z» n r, /n 4- t Illiti /i A A lltn PTH IVI d 11 fi 11 Cflt 11 11 5 
lUDinaciiiuutt uuuuuuiuiui . ^uuuiuw».»v* w « v.»,wv . --i - . &in 
tamentum urget. Sunt qui in cibis abdicandum cenfeant: quandoquidem manducatui j _ oU I 
pofitum uermiculos creat . Aphri autem adijeiunt , fi feriantur a fcorpione , qui o cimum e 
lo conflidar! dolore. 
Ocimi conG- 
deiatio . 
O c i MVM quemadmodum oaoraripimum ,ua a- ommvui nuupiiiwn^i. . ~~j 
ftneflrx , perrardqup ccenacula , ac uiridaria, qu£ Ocimo non redoleant . ut pote quod frequens fer at u r> eri ^ 
in f ■lilinis uafis . 1« Italia hoc xuo Ocimi tria habentur genera . Quorum primum folijs affurgit anu 
... • is>nrn'r rv/iRic rifr i /fi \fteiln ihfiu c. si ciuoruYii cRi erit wlum Facile uocarunt Arabts 
mvm quemadmodum odoratifimum , ita er omnibus notifimum efb . N aitq; perrara: funt 
...L u/im t/Hinf* rtunrJ frtdliens CcratUTyC/ ’ i. 
•dm* 
■atf 
Ion} 1 
d * 
in f 'lilinis uafis . In Italia hoc xuo Ocimi tria habentur genera . Quorum primum jmip .f -^tt i fi 
maioribus ,latis, longisce craf.is, citria: malo fimilibus, d quorum effigie ipjum facile uocarunt Arabes ■■ 
tralum, quo modo ipfum Mefues nominat . Secundum filijs exit, ac ramulis,dido longe minoribus. Ter n ' cii 
Hjs condiet minutis atq ; angufiis,fitq; exteris odore fragrantius,Itahs uulgo appellatur Bafilico genti e • tyj 
nium meminit Serapio , uocauitq ; medium hic d Diofcoride iefcriptum,Ocimum non garyqphyUatum.ga ^ fl((( 
gett 
Monaehotu 
iaCUnua. 
n meminit Serapio , uocauitq . ; medium hic a Dtojcorlde dejcrtptum,ucinium non garyopoyuat «»*■ e> - 
tum uero , quod exteris tum minutius, tum odorat ius habetur . Demum illud Citratum d filiorum fimi u u 
pauit,quod citri filijs cernulum ejfe diximus , ut facile omnibus perjfiicuum effe poteft,qui Serapionis mom ^rf> 
legerint de Ocimo differentis . Idcirco uideant quxfo patres iUi reuerendi , qui in Mefuem commenta, i 
quo iure , quaue ratione in elettuario de gemmis fe iaftent Ocimum garyophyliatum hac tempejlate p> 1 .^usf 1 ' 
niffe,cum hoc Serapioni filijs exeat paruis,cr caule quadrangulari: monachis uero filijs meliffophy o n e qtM el . 
ambitum fcrratis,cr caule minime angulofo . Qua in re eos, pacefua , aperte hallucinatos putauerim • ^00 fi 
credendum arbitror , quod de alio ocimi genere intellexerit Mefues , quam de tertio illo genere in aelu 
.... . j...: nAnvic U-.* ov.iiih i innor hYidbet.tiulli dubium efl.cmin in roborandis CO . 1 1 . >,il 
Brafauolilap 
Ius. 
ribus exteris Jit longe aptius , acq-, etiam prxnantiui ijuvu — -,(cr“ l ;> 
Scribit Brafauolus fuo defimplicium examine Komx primum excufo libro , tantam de ocimi uiribusi’ -pfio*' 
Cr Diofcoridem effe controuerfiam , ut alterum ipforum erraffe dicendum fit . Quippe ex Aphris tradfi ^ y fi 
des, quod fi d fcorpione feriantur ,qui ocimum ederint, nullo dolore afficiuntur . Contra uero ?linius,q^ l fi^r 
cap. xx.fi eo die,inquit. feriatur quiffiiam d fcorpione,quo ederit ocimum, feruari non poffe . Qudinre 
patiens deprehenditur Brafauolus : quandoquidem fi eo loco Tlinium de Ocimo differentem , patienter} , 
cognouijjet utiq-, quam re fle Plinius ipfe hanc dirimat controuerfiam, ijsq ; reffiondeat,qui ocimum acciij *> 
quit . Ocimum quoq ; Ch ryfippus acriter increpuit, inutile effe dicens flomacho,urinx,cr oculorum clar^J^i* 
-L fJrrr <*r let hdroos . c? iccinoris uitia . Ideo fi capras idafbernan , hominibus auoq:ft&f u „ 
Ocimi dege- 
neratio . 
aceto. Item oculorum epiphoris, impofitum ex uino ijtomcho quoq; epe mut.nxt ruin»,.c. a 
tet, Plinium eorum placitis refi-agari,qui tam acriter ocimum damnarunt. Degenerat quandoque , ^ J( ps * j 
pyllum,ut auftor efl Theophraflus libro v. cap. v n i . de plantarum cdufis,ubific inquit . Ocimum al1 fjpeiifif j 
r.i; .vHnfiin ffaum pft.trjnftt in ffrbvllmn.ni/ia uthementer liceatur • Fo/io nano: minus, odoreci;U- ■ 1 
pylium, Ut dUCiortjt incvyina/ius uptv v. tap. v 1 1 1. ywmai um — , u.>r,t 
cofoli expofito fitum eft,tranfit in ferpyUum,quia uehementer ficcattir . Polio nanq; minus, odorefi M ‘" ; piit* 
ditur . Quippe cum alimenti quoq; minus habeant , qux ficca funt . Sed huiufntodi mutationes ita etiem y 
ut aliquid fimilitudinis faciant, non ut omnino ffieciem exprimant alienam . haflenus Theophraflus • 
cenna libro de uiribus cordis d Diofcoride diffentire uidetur . Nam ocimum, feribit ,fanguinem turl>l yid^Ll ■' 
.i. rtiHprihiahiiiniriitac.tiu-r e(l in inCn-tiarit inflationem inuenis . N eC ait i^t j 
Ocimi uires 
ex GaL 
cennaiwru ut huiuu, .v /j- . ...... a _ 
cholicum generat , quoniam fuperfiua httmiditas, qux efl in ipfo,parit inflationem in uenis . N cc a J( jtf 
fijfe Gdtenus,qui libro v x i i.fimplicium medicamentorum de ocimo itaferiptum reliquit. Ocimum e-Q ^ ^ 
dine cal facientium : habet autem recrementitiam humilitatem : proinde nec commodum efl,qu od in f°J Ml btf> j 
fi tl. J J: J ..... — fl- Thm, Lhrn i » A*«1imentorimT* CUl . tlH" , 
mj ‘mutam numiaitatcm : promae nec commoaum ex,qu ^ ^ 
Cxterum firis iUitumM digerendum, cr concoquendum utile efl . Item libro ii.de alimentorum fi c1 ^ p 
inquit . o cimo etiam plerique ut obfonio utuntur, ex oleo, cr garo efitantes . Vitio fi autem eflfucci ■ ^ fC , 
Ocimi ab ocy 
mo diSeren- 
mquit .Ocimo etiampierique uvoojomu uminui , ca. vtcv^gaiu vi- . , s oig>‘ c 
ob hoc quidam dicentes, fi tritum fiftili notio inditum operiaturfielerime intra paucos dies fcorpi°t' e5 bJ^ 
fertim ubi quis quotidie ollam ad folem calficerit . Sed hoc fane d uero abefl . Id porro uerc de eo ^ 
rfij 
; dodfu 
tia. 
jzi iiu* uvi quis cjuotiaic ouarnau juicjneuij v Ad 00' 
praui fucci ,Jlomacho noxium , cr concoflu difficile . Sed iUud in Ocimo non ignorandum puto , 
y ab ocimo per i maxime differre deprehenditur probatifiimorum audorum teflimonio.Siquidem apu ^0P 
muni erat pabuli genus diclum ucl quod cito proueniret : uel primum inter extera pabuli genera c e , j c r 
y ab ocimo per i maxime differre deprehenditur probatijiimorum auctorum rejrnwwc>.o f */««« r er^utf 
mum erat pabuli genus diclum ucl quod cito proueniret : uel primum inter extera pabuli genera e * ((er ph c1 jp 
tiel quod tumentis citaret aluum, fic appellatum ehcvsab Grxca uoce,qux L atinis ualet cito . oa,nt ‘ n q e fif 
illa odorata,de quafuprd difiutauimusfic nominatu ab uerbo Grxco,quod redolere figr.ificat- f e cet e >[ [jj 
tiel qnoa luiucmi, t/rarec atuumfic appeuanim ay.vcao urxea uoce,qute xinnuwu» 
illa odorata,de quafuprd dijputauimus,fic nominatu ab ffy uerbo Grxco,quod redolere fignificdt- 
te per z>qudm per cfcnbcdu effit. Cxterum ocy mi* antiquis quibufdd boum pabulu erat ex fe fla uv 
i** 
/ 
