Dracunculo- 
rum confide- 
racio . 
Dracunculi 
fpecies ex Pii 
nio. 
Dracunculi 
uires ex Gat. 
522, 
AND. M ATTHIOLI COMM. 
rium doloribus infudere: quinetiam folia, utpote qua: adftringant, uulneribus recentibus imp . 
re , & coda in uino pernionibus . Qui folia manibus affricuerit , aut radicem exemerit , P°* ca 
feriri inficiantur . 
Dracunculus minor. 
Cap. C L X I . 
Dracvncvlvs minor folio conftat hederaceo , magno , candidis notis infigni : caub 
bicubitali, ucrficolore, maculis refperfo purpureis, ita ut anguem plane referat , baculi crafstf 11 ^ 
fruftus fummo caule recematira cohxret, colore primum herbaceo, & cum ematuruit, crocc 0, ^ f . 
rn> c ‘» a 
ftu feruens, mordaxque, radice aliquantulum rotunda , bulbofa , aro non abfirmli , tenui obdu 
tice. Nafcitur infepibus umbrofis. Seminis fuccuscum oleo inftillatus, aurium dolorem 
naribus etiam cx lana impofitus, polypum abfumit: carcinomata illitu lirtrit : triginta eius g- c0 y 
in pofca bibantur, abortus inferunt. Odoremaiunt, poftea quam flaccidi flores emarcucrup 1 ’ 
ceptus adhuc teneros enecare. Radix excalfacit: orthopnoeis, ruptis, uulfsis, tufis, deftilri 110 ^^ 
auxiliatur : humores pectoris excrcatu faciles reddit , fiuc cocta , toftaq; cum meile, aut per ielc ^ ( , 
fiuc farina eius cx meile delingatur . urinam pellit , uenerem excitat , cum uino pota : phageda^s j [; 
rum , & qu.T cacoethe uocantur , trita cum meile , & bryonia alba expurgat, & ad cicatricem P e ‘ 
collyria ex ipfa ad fiflulas,& eijciendos partusfieri folent . qui radice iuamanus perfricuciu' 1 ^^ 
peris feriri negantur, illita ex aceto uitiligines emaculat. Folia recentibus uulneribus linam^^o- 
vice, conucmenter imponuntur : decofta in uino pernionibus appof uilfe prodelt . Cafeus t° pu e- 
lutus, a putredine defenditur . Succus radicis ad nubeculas, albugines, & oculorum caligi 11 ^. ^$6 
nit. RadiX cccta, crudaue, ad fanorum ufus,pro olere recipitur . InGymnefijs infulis, q uS 
vocantur, coctam radicem cum meile multo , in conuiuijs placentarum loco offerunt . Radix * 
eftoditur , lotaque fruflatim conciditur , & lino traiecfca , ficcatur in umbra , & ita reconditur • 
.. I. . I, 
pitibus adnotata reperiatur: attamen cum altera ab altera parum difiidere uideatur,cumq ■ etiam GaleM { ’ ^ 
Dicet in uetuftis quibufda Diofcoridis codicibus maior is, minor is'% Dracunculi hiftoria ffeciatm 1 mC 
uVrAf/r L ^ ... j;P: ~ r?. <L»rt1l5s l ' -m/. 
■,(f 
*■ .. .. t ^ - ..... p — l/l/i»* 
Serapio , qui infimpliciu materia Diofcoridem ad unguem fecuti funt, eius fi, dicta bona fide re tulerunt ( pt»'' 5 
Dracunculi meminerint ; non ab re credidere recentiorum nonnulli, horum alterum ex alterius aufloris tfr cl 
dijficr alicuius curio/itate hichiftorio Diofcoridis accreuiffe . Q namobrem ego quoq; cogor eifdent 
tiombus Aliquatenus incorum irefententiam . quanquam ingenue fateri pojfum , me utruna; Dracuncul^Jjifi 
ti,ac Vcneiijs uidiffc .Alteru quidem,qui maior efl,ari,fiuc rumicis fblijs,fibi inuicem implicitis : caule bicl f ^ c 
culi craf.itudine,uerficotorejMculis in purpuram nigricantibus refperfo Adeo ut angui fimilis uiieatur-f 11 * „1/ 
ro,qui cr minor, cr omnibus unlgaris eftfilijs hederaceis Albis, quibufdam maculis confperfis : caule A c 
ri jtmihbus . Quippe quod longam exfeudginam emittat externa parte herbaceam, interna uero nigric an tl P., cS W 
infidam, <i cuius medio corniculum profilit purpurafcens,a quo demum racemofum oritur femen (ut D‘°r t j S ,s f 
quit ) cinereo primum colore, permaturitatem uero aureorufifcent . Quinetiam in exteris totius pla" t£ 1,0 n ’ ( fi fl f 1 
ioris Dracunculi hiftoria nihil fire dffirre condicitur. Quapropter et fi proditio recentiorum fententi <e " ^ 
refragari, quod rationibus fatis euidentibus nitatur, cr Aodifi imorum cotlfenfu confirmetur ; cum tam c,l rf 
rem cr minorem Dracunculum uiderim, non prorfus alienum effe mecunt quandoq; cogitata, fi quis fujfi cC 
funt dracunculi genera,a Diofcoridefuiffe duplici etiam hiftoria reprofentata . Hanc quoq; iUi fuffii^ 0 ^ j ll nld (,ll ' J 
ituor enumerat Dracunculi fpecies Muxxm i.cap. xVt-rf n^cf 1 
‘o>r. 
potent Tlinius,qut non tantum duasfed quatitor < - „ , 
Id autem quod Groci Dracontion uocant, triplici effigie mihi demonftratitm eft,filijs beto,non fine thyrj '°’^ s _ 
pureo . hoc eftjmile aro . Alij radice longa, ueluti jignata,articulofa<^ monftrauere, tribus omnino c<tu '^^s, f 11 . 
tia demonfirat 10 fuit filio maiore,qudm cornus,radice arundinacea, totidem ( ut affirmabant )gcnicu^ n . ^itM 
haberet annos, totidem# effe filia . Quarti uero generis meminit ipfe in fcquentibuslib.xxv.cap ■ 1 
dem Lufitania prouwcia cognoui in agro hofpitis mtper ibi repertum dracunculum appellatum , caule p°_ ‘ S 1 " 
fitudine, ucrficoloribus uiperarum maculis , quemfirebant contra omnium morfus effe remedium ■ f' 
priori uolumineeiufdem nominis diximus :fed huic alia figura . Aliudq; miraculum exeuntis e terra ad p rI ^ (0 
tium uef nationes bipedali firc ahitudine,rurfusq • cum ijfdem in terram fc condentis : nec omnino occulta °, a 0 rift ( 
ret ferpens. hxc Plinius. Huc etiam accedatTheophraftiaudoritas, qui libro v 1 1 .cap.x 1 .de 
eundum dracunculi genus inter ari genera confiituitjns uerbis Dracunculi autem radix ( funt enim q «' S e ^ s f/ 
dam ari dracunculum appellent, quod eius caulis varietatem habeat quondam) cibo inepta penitus eft>& ,nt 1triC 0 
tum commoda. Ex his igitur, zrVlinij uerbis perfpicuum omnibus fieri puto, plura ejje Dracontif,fi lte V^tcf ^ 
ner a, ut etiam Venetijs oculata fide coproban poteft in horto clarifiimi medici Maphei d Mapheo, ubi p r - 
duo uirent xftate Dracunculi genera . Dracunculus , ut Galenus teftatum reliquit lib. v i.fipk clU>,: ! ' r0 ifli e c t 
torum,quiddam Aro pcrjhnilc obtinet, tum filijs,tu radice . exterum illo tum acrius eft,tum amarius - l ' 
faftorium magis, cr tenuioribus partibus.Habet etiam leuem quandam adftrittioncm,qux (fitandoquid^-^.^ _ f P’ 
ilis duabus qualitatibus, acrifcilicet,z ? amara, coniunfta eft, medicamentum fadum eft utiq ; maxime cJJ 
radix uifcera omnia expurgat craffos potifimum,ZT lentos fuccos extenuanstoptimumqs remedium eft c 
ulcerum > quo Mtutond n nuncupant . hoc Galenus . C oterm de Dracunculo differens Mefites inter f* ’ 
