Hederx facul 
taces . 
omina. 
Chelidonii 
maioris con- 
nictatio. 
336 AND. MATTHIOLI COMM. 
«miiii , alii etiam folijs : rurfus frudum tantum candidum ferentium , alia maiufculum , denfunt , crliclu 1 : 
circumadum frudum profert , quam corymbiam quidam uocarunt , Atbenienfcs acharnicm riguam M,na J^ e //x i/ 
alia minorem,fparfioremq ; , modo nigr£ . Habet nigra differentias,fcd non hunc in modum confpiciias • St 
ferentijs maximis difcernitur : etenim folijs plurimum dijtat,cum paruitatc , tum quod angulata , concinnioi 
cum hedera rotundiora,fimplicioraq ; habeat . Diftant etiam internodiorum longitudine , atq ; etiam ft erllt * ^ cf c* 
itiam frudum quadam non ferant : quod non in hederam transfigurentur , ut quidam uolunt : at uerofi onu> cS . ^ 
fcant , ut alijs placet itatis certe,di\pofitionis'cp,non generis erit difcrimen, quemadmodum pyri ad pyr-f ! ' ^ /r» 
mcn eius quoq; folium multum ab hedera diftat,ueri<m id rarum, c r in paucis euenit, ut uetuflate permutetur » (it 
populo alba,zr crotone . Ergo helicis plura genera, fed qu£ conjfediora/ummacp occurrant , triafunt . f 
qu£ plurima efl : fecunda candida : tertia uerficolor , quam Thraciam quidam appellant . Et harum quttq, f. 
cr longitudine. Herbacea uero crafiiorajbreuioraq j. Ac hedera, ut feme proferre incepit , germen fitbllWt ^ 
* iit . Efl quidem uniuerfa hedera radice numerofa , denfa ,flexuofa , furculofa , craffa , nec nimis alta ,f ci 
nigra&r inter candidas ,qu£ affierrimajmmitifiimaq ; habetur . quamobrem eius amplexus arbores omnes 1"/^ Jt 
mnes enim necat, cr exiccat, ablato alimento . Cr affatur hac maiorem in modum , atq; arborefeit intuitum? 
ipfit hederce arbor fiat . Attamen ex maiore parte femper fuper aliud uitam degere folet, atq; (ut ita $ ‘ 
Xicaulis cft,ita profua natura, uel quiddam eiufmodi idico gerit . Nam e germinibus radiculas afiiduc 
tit , quibus arboribus,murisq ; obrepit, qua fi de induftria d natura exhibitis : atq ; itahumorem auferens, ex * 
are facit. Et fi inferius fuccidatur,nihilo nunus uiucre,durareq ; potefl . Habet uel aliud difcrimen no ntedioe 
diu : nam alius dulcis, alius uehementer amarusjtam in candida , quam in nigra . Indicium, quod alium <t utS ^ f 
alium minime attingunt. Hedera ita fe habet. Haftenus Theophraflus de heder£ generibus . Hedera (ut a 
Galenus lib.vi i. fimpl medie. fex contrarijs compofila efl facultatibus : habet enim quiddam adftritig e! ’ 1 ff 
tia, quam terrenam, cr frigidam effe oflendimus : habetq ; etiam nonnihil acris,quam calidam effe uel gi‘r JI n <fi( cl '’ 
bat . Nec deefi tertia : aqueam nanq; fubjlantiam quandam tepidam obtinet^erte fi uiridisfit. Siquidem H yfiff 
hac prima exhalet neceffe eft, mdnetq ; qua terrea efl ,cr frigida, adflringens , er ea qua calidi , CT acrtS \ £(( u l j!i ’ ( 
ra,qu£ ita Catinis, Gr£cis xnaSt nominatur : Mauritanis, Cujfus : Italis, Hedera : Germanis, Manear 
Ephuu : Hi/panis, E dera , E ra, Gadis , Lierre . 
CHELIDONIVM MAIVS 
f 
t Non ab re quidem fufficandum efl ( ut doftifi^ 
ii» 0 ' 
tit 
Ndrcellusjhuic loco in Diofcoridc mendum fubeffe, & 
tpuOpa , hoc cft, rubra , ut habent uulgdti codices , l e & e 
fed Mvno ripa. , id efi, eocinniora . Nam prxter ^ ' v 1 1 
huic lectioni ddflipuldturTheophra{lus,qui li . 1 1 * • S ' 
de plantarum hiftoria eo nomine heder£ helicis fili* 
Chelidonium maius . 
Cap. Cl^\/ 
ab 1 ' 
Chuidonivm maius , caule eft g raC ’|-’ fl 01 ' 
tali , aut altiore , agnatis foliofis : foliis ranuO cU 
lioribus tamen , !k colore caifiis : flore uiols^l ’ ^ 
dum fingula folia prodeunte. Ineo fuccus ct ° ’ 0 \c^' 
dax , acris , & aliquantulum fubamarus , g raUl , 3 c$\ 
Kadix fuperne Angularis, inferne in multa cr ° t 
lamenta fibratur . Siliqua , ceu corniculati p a P 3 rC fl )} 
nuis, in meta; figuram longa : in qua femen P ;1 P‘'. pfU^ 
c9 v 
ius recluditur . Succus in tereo uafe , cum nl a , 
ule>; . Ji' 
, 0^ 
decoftus, oculis claritatem adfert. Folijs 5 ca ^ 
fuccus exprimitur ineunte atftate, & ficcatus m ^ / 
geritur in paftillos . Radix cum anifo , & a JP url t 
ta , medetur regio morbo., & ulceribus qu* c 0 ^ 
pofitacumuino, aut manducata, dentium x ^ ^ 
j*. dat. Hoc nomen fibiuideturuendicafle, q u ° 
hirundinum exoriatur, Scdifcefluemorccl^ 1 ^^^ 
narrant , hirundines matres excxcatis pullis 1 3 
i ba , uifum reftituere . p 
Chelidonivm, quod nudus 
inHetrurid Cdidonia dicitur. At imperiti, pr#l i 
