Fuch.lapfut , 
Agarici uires 
«x Galeno „ 
Ex Mefiie > 
Nosiia*» 
Rhapontii 
cofideratio 
341 AND. MATTHIOLI COMM. 
Id . Cttcrum tametfi Plinius lib.xvi.cap.viu. omnes glandiferas arbores Agaricum ferre trudit ^ 
thnen fyluis,ac etiam in reliquis Italiae locis, quod equidem uiderim,foli tantum larici inndfcitur . ln ^.^ r i c e f 
<mgfgw' 1 Uim in Afl£ Galatia, tum in Cilicia fcnbit Diafeorides , nulla, eius mentione fa&a ,qu°d ^ c0 ,f 
fi ,ac glandiferis (ut Plinius inquit ) arboribus proucnit . Puchflus medicus atate noftra celebris m ‘ j t / 
pofitione medicamentorum , quem nuper aurium excudit , Agancum ex Sarmatia peri Uyriam 
dit , er ex 
nCulCUinCUrOTUll} } (jUzTIl /r«pCT aiil lHIU C 9 t-A. O*# /«(*<’«(* r ' S J n ([U0^ y ‘L 
^ CA Galatia er Cilicia Alexandriani , er ab AkxandndV enetias . eofirtoffe argumento ductus 
fcoriies aurior Jit agaricum nafci in Sarmatis regione , in Galatia Afes , er Cilicia . Verum iampri , ^,'cujT 
lis locis importari, utteftantur mercatores er phamacopcei . Equidem compertum habeo , omne fere a* ^ ^ 
Venetijs uenditur , partim deferri exTridcntints montibus, in quibus fiunt fylue laricibus refer U, 
ren£ agro, cralijs finitimis locis, partim ex Norico trariu 
( . Neque certe unquam filum ego Venetijs 
teUigere potui , quid agaricum aliunde conucberetur . Quare adducor , ut putem, Tuchfhm utrum a 
ti fimum, in hoc plane deceptum effit, . Agarici meminit Galenus Jiib quodamy aditis genere Ub, 
medicamentorum facultate , ubi fic inquit . Agarici radix , hoc ed, qua: trunco innaficitur, primo quia 
cisyfedpaulopcfifubamaraappdrctfzr 'acrimoniae quandant fpeciem temporis (pario inducit ,kun J r jj# 
ftior.is . eji er confidentia laxa . Ex quibus omnibus mamfeftum efil , fi quidem que fiuperioribus con fi n * 
fiunt , meminerimus , quod medicamentum hoc compofitum efl ex fiubfiantia aerea , er terrea d calidita e 
porro minimum habet fubftatitue aquee . Hdc ratione , er digerendi , er calfacicndi uim habet , er & ‘y ^i'/r ( 
cidendi, tum infarrius uificerum expurgandi . Proinde regio morbo laborantes fanat, eos utique , qui 1 j ( >' 
riu iecoris laborant . I uuat er morbo comitiaji obnoxio eadem facultate , tum rigores per circuitum tec 
crafiis , aut uifeofis humoribus natos fanat . I uuat er morfos a beflijs frigore ledentibus , aut cqmpun 
inaffeda parte impofetum , tum intro in corpus fumptumpondere drachme unius cum uino diluto. E) 
V 1"^ 
ricum dcijcit utranque bilem , ac etiam pituitam ipfam : craffos , lentosfputrefccntcsh- humores expej- 1 ^- 
pria facultas cd cerebrum yomniumfiifenfuum organa, ac mufculos expurgare: excrementa, qu£ It 1 , 
pariter erneruis inheferint, educere -.pulmonem, ac pedusd lentis , ac putrefeentibus humoribus gin^f f 
deinde uentriculum, iecur, liaicm,zr renes, cr mulieribus uterum mundare . Prxter bac foluU Agar‘ c 1 
tium omnium contumacem materiam . Quapropter non mirum uidetur , uoceffe Democritum agaris 
\nedidnam , cum ad omnes corporis partes confirmitatem habeat . Nrfin non imbecilles pofiidet uir e 5 i 
tum capitis , tum cerebri , tum eiufdem membranarum morbos : nempe diuturnum dolonm , comitiali 'fi! (fj. 
poplexiamjtertigines,maniam , atram bilem,zy cerebri inflammari enes . Efl etiam morborum omiuium ? ^ 
fuit obfirudio , medicina admodum fingu laris . quo fit ut regio morbo affedis, aqua inter cute laboraut' ^jc t 
uexatis leuamentum prodet . vrinam quoq; pellit, ac menfes commode ciet . co loris nitorem Agarti 1 u 
pori commendat .Ventris tineas tum necat, tum deijcit . Coxendicum doloribus conuenitg? diuturnas 
tit . Quod Gr£ci etyapuov , Latini quoq; Agaricum dicunt : Mauritani, Garichum ,feu Garicum • * 
co : Germani > canneti febuuam : Hi/fiani , Aganco : Galli, Agaric . j 
Rhaponticum 
Cap. II. 
fpk 
R h a , aliqui rheum , Latini rhaponticum uocant , prouenit in i js, quae fupra 
regionibus, ex quibus affertur . Radix nigra, centaurio magno fimilis,fed minor, & rL ' 
fa , aliquantum Ixuis , fine odore r Optimum habetur , quod teredines non fenfit , fi g u Sdiptfr 
mifla adftridtionc lentefcat , manducatumquc colorem reddat pallidum , aut ad crocum 
Id epotum facit ad inflationes, ftomachi imbecillitatem ;& omne genus dolores, ad c c0 pf^> 
pta , lienofos , hepaticos , tormina , renum , ueficae , & pedoris ujtia , aduerfus intenta p ^ 
uuluce mala, coxendicum dolores, fanguinis excreationcs, fufpiria, fingultus , dyfenterias^^^ui j 
xum affccf us > contra febrium circuitus , & uenenatorum morfus . Datur in fingulis 
dem, quo agaricum pondere, & cumeifdem liqucnbus: fi febri carcantinmulfo • fin ^ 0 Oi>^\p 
mulfa : fi tabem experiuntur, ex paffo : fi lienis exercet, in aceto mulfo : fi diffolutio cl 
eft, cum cibi tenax non cft, manditur, & fine forbitionc ulla deuoratur. Liuentia » lic . u js 
cum aceto illitum . Inflammationes omnes ueteres ex aqua oblitum difsipat . Summa ci 
gens, cum aliquanto calore. 
Rhaponticvm officitue Rheuponticum uocant . Quod nomen fibi afeiuiffe uidetur a E 
gionem quandam Ponto conterminam praterluente, in cuius fluminis ripis numerofum nafeitur- cu - nS 
Ammianus MarccUinus lib. x i i.fuarum hifloriarum,ubi fle feribit . Tanais, qui inter Caucajfds ^ tii c ‘p/ 
finuofos labitur circunfiexus,Afiamq j ab Europa diflerminans,in ftagnis Motoricis delitefcit • w \^ rU m ufiyd C 
amnis , in cuius fupercilijs uegetabilis qu£dam eiufdem nominis gignitur radix , ad multiplices me 
ficiens.Uc Ammianus. Legitimu paucis abhinc antiis ad nosaduebi coepit. Na multo antea P or * , cilo 10 ' 
maioris cetitaurij radix inmcdidtue ufumirrepferat . Qua etiam noftra xtate non defiunt, qui RW 
