IN UB. TERTIVM DIOSCORIDIS. J55 
kr!uni[j‘‘ t ^ tt ‘ ifl u uenettum reliqmnt : quo etiam inloco nigrum turatrum uuSa deietlomuipoBet . c*= 
quoj j P r <eter dida me maxime ad credendum inducit , Carlinam caulem fundentem effe chamaleonent nigrum , 
" * ntlX omn, bus in uniuerfum notis nigrum Cbamaleonem rejirat. Quandoquidem filijs conflat fcolymo mi 
^ 0y ibus tenu ^ or ^ Hlsc k^f u ^ ru ^ r * P cr medium excurrente cofla;caule item dodrantali,craflitudinc digitali fubrubro: 
tks Hiucr ninibclld fy ino fo > nerficoloribus : radice cra[fa,exterius nigra,denfa, er aliquando corrofa,qua fi-atta in- 
fus florit lt 1,1 ^ lU cert * delineatione ha planta: ita adamuflim conueniunt , ut nemo , tiifl flnflbus er ingenio obtu* 
<ttm c 3 Cir fnam,qu£ caulem mittit,Cbamaleonem nigrum effe non uideat,& perjpicue inteUigat. Id quod equi * 
1 ' l *f e ntc/it° r 0t> dihgentiorcm inquifltione fadusjhoc tempore ajferere no dubitaui, licet alias aliter fenferim . Hac fi 
' l‘ n 's c h ‘ a P erniailere decrcui , donec aliquis rei herbaria: diligent ifiimus atque er dodifiimus indagator alios a Car 
alijs „ u *^'ones ostendat in Italia,qui reduts fuis notis Diofcoridis biftoria rcprafentent : tunc enim in hoc , ut iit 
flan4 Q 1)1 ’ ’ n ° n & rdtM bor mutare fenteittiam . Explodendi funt Arabica: fattionis fcriptorcsjut qui non fine dete * 
^racorum uocabulorum uicinitate decepti , Chamdeam , quam fua lingua Mezerion appellant , cum 
<iTo rern° ne COn fi {> idant . N am Auicenna de Mezerio diflerens libro er tractatu z . cap.4.64. circa finem , fuum 
Ue n enil f r odidit ijs uerbis . Mezerion bibitur cum uino ad morfum uermium uenenoforum , er eft proprie nigrum , 
C- po, ^tiflrm . Et quando mifcetur cum fauic,cr coniungitur cum aqua , er’ oleo, interficit mures , er canes , 
k°ij( ;b £c Me ■ In quibus duplici notatur errore : primo quod Mezerio eas tribuerit uires , quas albo Choma* 
t *dit Diofcorides : deinde quod nigrum , non utiq; album ea proflare crediderit contra Diofcoridis fenten * 
j ^ cinuilt: utriusq-, Cbamdcoms Thophraftus hb. ix. cap.xi 11.de plantarum biftoria, ubi fic habet . cha* 
* dilidi >UltUs cdn Mdusdter niger .Vires autem radicum inter fe diftant , er ipftc etiam radices jflecic differunt . 
K'!"» Cdn< hda eft , er dulcis,cr crajfa,cr grauiter olens . Vtilis traditur ad fluxiones , cum confeda orbicu- 
° ru P^ani decoCta eft , iunco transfixa in ferian ■ Valet er ad interaneorum animalia lata , cimi paffa uua 
^^ulimenfuraeuitio bibitur auftero . Occidit cr canes, cr flues: canes in farina hordeacea fubatia cum 
Ho ? e ° •’ f lu ‘S cum braflicO . Et fi hominem ogrefcentcm experiri uolueris, an uiuirc pofit,lauandum ea radice 
11,0 /?)?! ,y. » Hac enim fi to le rati ent,moritu rum nequaquam existimant . Nafcitur aque omnibus locis, filio fcoly* 
brfiMerm ampliori, er terrae proximo : capite magno, acanofimili, unde quidam acatium eum uocarunt . N i* 
X e ° Con fiat adfimili, praterqudm quod minori , leuiorifi . Tota autem herba umbraculi jfleciem reproflentat ; 
er nigra extrinfecusfubfiaua intrinfecus nititur . Loca gelida fliumiduq; amat . Lepram , er uitiligi* 
J a Wo ! tritcl cum aceto , er ramentis illita : necnon er canes occidere potefl . hadenus Theophraftus . Illud in * 
° ^ijir l ^ no f xll ^ um c fl > uifleum flcilicct,quod Ixiam appellant , in Chamoleonis albi radice nafcens , uenetmm effle 
tamen modica tantum quantitate fumptum fomno lentos ttigilantes reddat . Quamabrem Cretenfes 
H «i •J u<tru) >i lucubrationum gratia,ne fotnimm ineant in opere, ex eo tantillum , aut modicum a cotna nullo incon * 
^%d r ^ Unt • Huius plerisq ; locis meminit Elinitis ,crdcco nuflquam non intellexit , ubi contra fumptum uifleum 
protulit . XceyMhiavxdiKBt fic Grascc, Latini uero. Chamieleon albus appellatur, Mauri = 
,,lc ' a/T 70 " ^ cMe fl u Chamalium : Italis, Carlina , er Chamelone bianco : Uijflanis, Cardo pinto : Gallis, Car* 
f dnt a,q u £yjtfxauxtav ixixtts Gr^cis .Chamieleon niger Latinis uocatur : Arabibus , Chcmeleon mela* 
s ^hamclconc nero : Germanis, Eber irntz • Hifiams , Cardo pinto ; Gallis , Chardonctte 
*<Ui 
Crocodilium. 
Cap. 
X. 
,.^iq c 0 D 1 li vm chamaeleontis nigri figuram habet . Nafciturinfyluofis, radicelonga , Ic- 
i ata > odore } utnafturtii , acuto . FcrucFafta in aqua , & pota radix 3 fanguinem co- 
nares pellit, datur lienolis, eos cuidentcradiuuans. Semen ei rotundum ineft, duplex uti 
X>dfi 
uapte m qrmam cict » 
a y ^ 
^ CQ^ 9 «i uelint , Carlinam uulgo uocatam , eam inquam , qua caulem profirt , legitimum effle C rocodilium . 
nX» e))l °PMio mthi quidem nuUo modo fatisfacere potefl . Siquidem(ut pracedenti capite retulimus)Carhna,qua 
d' l - ( zni 4 ded omnibus in uniuerfum notis chanueleontem nigrum repraflentat , ut uix unqua perfuaderi pofl* 
^ ( ' roc °dilium : praflertim cum flailo periculo ijs fani ttiribus careat , quibus Crocodilium pra flare fleri* 
J» jp 1 Xj /. radicis decoftum potum fanguinem per nares copiofum trahat . Adde quod Crocodilio radix fit lo 
fl^ntulum lata , er odore, ut nafturtij , acuto . I Ui uero Carlina generi craffla , nigra , denfla , exeflaq ■ : 
JXt , 4 t f n ec leuis, nec nafturtij odorem fpirans . Non deflunt alij.qui E ryngium mannum Crocodilium exi = 
/ 0 c °di/[j. C ^ m clvn Mud in litoribus maris nafleatur, chamaleoni nigro fit abfimilc,ncc fanguinem c naribus eliciat ; 
c > • 0 qu >* Uer ° P r °ucniat in fly luo fis, compluribus alijs reclamantibus notis, ijs etiam haudquaqua adftipulari pof* 
/S«s *' n >>Ut g ,n faccrent medici Crocodilium, fi in Italia naflecretur, ubi tamen hadenus ipfum uidere non licuit, 
'y ^ininital ^ eco< ^ um tanta fit facultate praditum,ut potu tantum fanguinem copiofum per nares pellat . Croco 
f • • qu ‘ n ' us kb. xxvi 1 . cap. vm. non tamen plura tradidit, quam Dioflcondes,a quo iUa omnia accepiflfle 
JXt Di 0 r >, ^ u ' xm ln b° c ab eo dijfcntit,qucd Crocodilium in fabuletis nafei prodiderit , cum tamen infyluojis tiaflci 
.c * Huius facultates lib. v 1 i.fimplicium medicamentorum memoria prodidit Galenus ,fic in* 
h acre e ft > <ttque odoratum, urinam , menfesq; ciens . Itaq, facultatem habuerit calidam, di* 
tif 0r ‘ s excr* lCC<tt ? tm ■ Succus tum caulis, tum feminis j#f qua ftmilisfintfacultatis,nephriticos adiuuant. Radix 
‘ ^ nar fU f‘ on *^ us ualenter conducit, minus quidem quam femen acris, non tamen minus amara . Trahit uero e* 
Xs mguinem, . quo 4 x/^xoJWaw Graci, Latini quoq; Crocodilium dicunt: Itali ,crocodilio , 
Dipfacus 3 
Arabum tru* 
pis error. 
Chamsleo- 
nuai hiftor. 
ex Theophra' 
fto. 
Nomina. 
Croeodilii 
confid. 
Opinio ex- 
plofa. 
Alia opinio 
reprobata. 
Croeodilii 
uires ex Gal. 
Nomina. 
