Ruts fylue- 
ilris alterius 
confid. 
Scplafiarioru 
gtauis error. 
Fuch.lapfus, 
& Auicer.na: 
defenfio . 
Quorunda 
.error , & lo- 
cus Auerrois 
reititucus. 
|Lutp fylue- 
Jtris alterius 
tiiresex Gal. 
Rutx capra- 
rif mentio, & 
uites. 
390 
AND. MATTHIOLI COMM. 
x „Gr£cis codicibus Diofcoridi;, itetn ex Latinis illorum fidem ad ungticmfe^^ 
Uel maximo librariorum lapfu , uel potius eorum temeritate , qui nimis fcioli uideri uolunt, plura dc hac a > ^ 
ftri Ruta in capitis fronte [cripta oftendunt,qu£ dotiifibnorum qttorunq-, confenfu adieditia fiunt, VP fin* 
'ii .... ... .... .. j UfBvsvimtsi. narum ondrhtUrpu j 
Invenivntvr ex i 
time debentur. Hac deprauatafimo addititia 'ledione decepti quidam rerum, litcrarumfi parum gnari, tu. p l ^ 
" 'differre . Quorum error fimul dtpff :c J j 
urunt , certo credentes fyluejtrem hanc Rutam ab hyperico nihil dijjft/ , *. . »... w . ... / . . 
atque Diofcoridi; ledio refutata 4 peritiftimis uiris, qui rei difcrimcit exadifiime nouerunt , cruetuj ipi ^ 
ms uins,quirei aijcrimcnncacupimc nvu*i »/«•> - - , Qfpvi 
exemplaria confuluerunt, in quibus nihil tali offenderunt . quemadmodum neq;id fefe offert leftitandunun 
1 Diofcoridi acceptas reftrente. Quo fitait nullus ampii‘ ts J 'fi 
codice manu feripto, herbarum deferiptiones Diofcoridi deceptas refirente . Quofitjit nullus ampl‘ us i* 
bigendi locus > quin cd afeititia fint , er ex hyperico , citius propria fiunt, hic perperam repetita . Seu ■ 
faciamus , cr conjiituamus duplicem efifie fyluefiris R ut£ Jfieciem : unam domefliae fitiulcm , de qua 
cedenti capite : alteram uero , de qua nunc agimus , quam quidam H armakm uocant . Hanc , ut ingenue / ^ 
CcuCIlil CHyU c . aucrmn i*cr u 3 wt- >**»/*v 5 Rutuum, * -- o 
denus non uidi ’• non defiunt tamen , qui eam demonftrare promittant in Italia ,acei iam tam o flenda tu n “ * ^ ^ 
»!/ 
publico horto Vatauij . Quod non equidem negaucrim > tametfi fuerit ha-c peculiaris Cappadocie, C? 1 fi gfC it' 
ta . Aphri corrupta i Grecis appellatione Harmel pro Harmala dicunt . Veriitn enimuero grauiptmo e 
cuntur fieplajiarij ,qui Luminis apothecdriorum ficripta fiecuti , huius Rut£,fiuc Harmel loco > foetidis : ^ 
oatiuis didis catapotijs, dlijsfi compofiitis medicamentis cicuta ? femen admificent . Quod non foiiffltfi its *' /Lf Ql 1 
?; c....n^nU„c ........ .......... c . j t^K.u fani P r * 
t ibus, tum facultatibus Ramale omnino repugnat ; fied etiam uenenum lethale exiflit. Errandi caufiam 
ricus Auguflus T ortor.enjls : quandoquidem is, ubi in conficiendis foetidis catapotijs, quid fit Harmel 
tedit,ait Sy luat ici Pande flarum audoris tefhmonio, quod quotiefcttnq-, reperitur Harmel cum aff irati 
apud Arabes defigtiat, quam femen cicute : fine uero afflatu. Rute fyhefiris femen . Quod cuidens,ac c ..Jc»’ 
iarmcl tam afflatum, quam nude feriptum Mau.ritanis perpetuo agrefiem 
iit Serapionis, cr Auicenne auftoritate facile probari potehfuis in hbrisfn quibus fimplicium biftoriasSfi^ 
cft mendacium : /i quidem Harmel t 
Ut Serapionis, cr Auicenne audoru mv /»wn p/ ... 
posteritatis memorie prodiderunt . Nam que iUi de Harmel fcripferunt, Diofcoridi, cr Galeno Rutam f . 
at. r . . tn •! .. I ... ^ -T. 7 • /Ij.* rAROtllW w# 
tentibus prorfuS adfiipulantur. Ceterum Auiccnna ipfius Harmel etiam meminit libro quarto fui CM°»‘ ^ 
rarum niorfus curationem tradens, fic inquit . Ruta jylueflris ( cr non eft aiharmel , fecundum quod exij ‘ ft (i 
» 
ttuiiam, imo eil fbccies rute ipfius)confert morfibus uiperarum . hec ille . Sed ne forte quis Auicen ;uV 
7 - - • • • • "• *■ . ..:, e nna«‘ m 
inteUigenSjin his uerbis decipiatur, ut finis in Paradoxis Puchfiumjuirum alioqui expertifiim,in Aitin ’ 1 
agetem,deccptumfuilfe deprehendimus, ut qui iUum,ut puto, minus inteUcxe rit, fidendum projttto eft W cM 
etiam antea aliquoties retulimus, cr nunc, quoniam ad rem faciat, iiipfum repetere non alienum erid/MO 1 
utiq; generis eft fyluefiris Ruta , de qua una cum domeflica fuperius tradidit Diofcorides, cr hec, qu- l ’ n 
quidam Hamulam, siauritam uero Harmel, fiue Aiharmel appellant. Ex hac omnibus perffikua RUtaifi^.^if 
llinfHone,quatum equidem reor, liquido patebit, Ruiceimam haudquaquam erraffc,ut errorem immerito 1 
Tuchfius . Quippe cum inquit Auicenna,Ruta fyluefiris ( er non eji aiharmel, fecundum quod 
dam , imo eft jfecies rute ipfius ) confirt morfibus uiperarum , ijs uerbis declarat fe illam hic fyluefircm 
telligcre, que domefiicam emulatur : non autem illam, de qua hoc loco differit Diofcorides, quam fi fu* . j 
milie auttores Harmel, flue Aiharmel uocant . Eius tamen l oco citato , paulo ante meminerat ,fic f ^ 
harmel efi de medicinis Uberantibus . vbi per Aiharmel eam fanc Rutam fyluefirem intelligit, dc qua P nt {W r ( 
di. ob 
uimus 
cuius differentiam, poftea alterius Rute fyluefiris mentionem faciens, fubiungit illa uerba ,qu* l, t^f 
Vt hinc palam faceret, fe non modo de alio fyluefiris Rute genere intellexifje ; fcd etiam oa ' !irr f 0 
fi fine difiinftiom locutus effiet, fe idem fiufira repetijffe calummetur . Pono non defiunt qui fufim eY hfl 
Harmel effe Cicutam, A uerroem in medium adducentes , quem Ub. v.fuarumcoUeftanearuni ita fcripM’ ^ ,tn c 
t 
xrafluCl tjjt j\uLrrucm ( 7 t 77 *vui#/ft ««uiu-cmw j sjwh» «v* » < i Hlfl "* 
uolunt . Harmel, id efi Cicuta, calida e{t,crficcd in tertio gradu, incidit craffos humores, cr prouoca r 
tnenfes.cruxletdolorifcapuldrum,cr purgat phlegma . Hac ifli nituntur auttoritate . Quibus ita fx^ ' J ^ 
. y n (... .a. It .I.UU/I.K iwiLof- X»^IM MAIMItfO ^ 
poteft, quod cum C icutx hoc loco eas A uerroes tribuat facultates, quas etiam Harmala, nomine tamen jj, 
dit Galemsjttianififie deprehenditur Auerrois codex librarioru incuria fuiffe deprauatus. N eq; d , ffi cl ,S 
Gll \J HIC I IKj ytltuitij l J LtJf-lSUllHl AflC/ r Ut J IVUtA (♦/ IU/ t* WMrWl Ii I 
quod ij uocumfimilitudine decepti Cicutam pro Ruta legerint, ac fcripferint.Adde etiam iUud (hoc enim ^ 
sii/AA hAHf-ISHi cf lih C i rith* iA tf.wPic nvdAlim nUf r>i/i uCy' 
it 
neminem latet ) quod tantum abegit Cicuta tertium caliditatis gradum obtineat, cui iUam afiignat depr^^ (t, 
rois le(tio, ut ne primum quidem attingat, cum Diofcoridis,cr. Galeni tedimonio,in quarto frigiditatis 
r *„iricut*r t J 
/Uli/ l>KIIVJW« »r* , ., ^ ^ j ^ ^ y-B J 
cetur : ob id fi eam lethale uenenum effe affirment . Quapropter quam pefiime agatur ab ijs , qui Cicufi* ^ (pS hH^, 
f ... ..k u«n<7i/' Jttl et Ptb I f st A A I/ 11 b H f* i & .i/i >/7 Jne ov h&11 ll/itlCLOS .alTf / 
yeme« ijs compofiitis medicamentis addunt , quorum ufus efi ad deijciendos , incidendos , extenuandos fi le '^ ^ 
res,ij dijudicent, qui ueritxtis Audio dediti buiufmodi cau illationes, qux fifpc hominibus perniciem p ar M ,^ c ( i w 
nonpojfunt . Rutam hanc fyluefirem appellat Galenus M oly lib.x 1 1 .fimplicium medicamentorum H 
ferit his uerbis . Moly, hoc quidam uocant peganon agrion, hoc eft, Rutam fylueArem,nonnuUiharmo ■ > ^ 
fan,ficut Cappadoccs moly, quia radicem habeat nigram,cr florem laftcum . Vis eius tenuium eft p* rt ' 
tertio abfceffu : unde craffos humores fecat,ac digerit, cr urinam mouet . H £c Galenus de altero RUt*J 
nere . Cui confiat cr primum fyluefiris Ruta; genus pcrpulchre reffondere . Ex quo crediderim , <f u ° 
rorc fcphfiarij alteram alterius loco fubijcere pofiint, quoties Arabum harmel in fuis compofitis me ^ 
fcendum reperiunt . Eft cr alia RuUjfccics, qua; rccentioribus quibufdam capraria cognqmtm j’ p 
-dam uero Galega dicitur,nofirates eam uulgo appellant Lauxnefc . Vafiim hrc in fcrobium aggeri us, . er ftsf '1 
locis prottenityfceno gr<eco perftmilis. Magni faciunt ipfam nonnulli fuis experimentis nixi non mo ° ^ j 
lentiaiu, V Icthalia medicamenta ; tierum etiam contra ferarum omnium, qu£ dentibus, aut aculeo u<n 
