fenz delinea 
tio« 
duelli} hallu 
cmatio • 
Colurar , & 
Colate; me- 
tio . 
410 
AND. MATTHIOLI COMM. 
lgS; ftW 
neri fuperius retulimus . Vethm cum hzc unum tantum emittit i radice caulem, non autem pluresfu rc 
non ferat delphinorum effigie y nec flores alba: uwl£ £mulos, horum fententiam cur probent ,nonhaM • 
mutis nojlra' medicus prtftanti eruditione er rerum peritia , ant editiorum opinionem [equitur in . g yi 
nendorum medicamentorum ratione , quem iam recens locupletatum excudit . Sed ipfe quoque ( fi re tup ^ 
cum illis in errore uer fatur . quandoquidem non foliim ( ut diximus ) nufquam , quod ego inuenerim , Df 
minerunt itlipraftantifiimi medicina: autlores , quos nominaui,qui tamen fimplicia ex Diofcoride tran) cr ^ 
mutuatur ;fed neque etiam eius caput legitur in antiquifiimo Dtofcoridis codice Longobardis Uteris "!X 
fepe fidem citat er probat Marcellus virgihus , ut mihi licuit uidere m eo , cuius copiam milnficit V /}o/ jl , , 
fimus iurifeon fultus loannes Albertus Vuidmanjladius Auflrice orientalis cancellarius . Quod certe >n *'f -00' 
argumento effe potefi , D elphinij hift oriam plane fabulofam effe,uel [altem Diofcoridi adfiriptam CT ; t,# 
Non defuere pr ater ea , qui Senam Mauritanis uocatam , [ihquarum conucxitate freti , er decepti , ‘ Cj r 
effe crediderint . Quorum grauis error ita euidens e fi, ut iam ab omnibus explodatur . I dq- non iniU r ’ ;( y/ 
Delphinio ( demus eius caput legitimum effe ) filia , non filique , qua delphinorum firmam reprafint en [ 
tur : filiaq; fint tenuia , longa ,diuif* : flores uer 6 purpurei : er tota denique Delphini '] facies ea 
tum Sena quam maxime pugnet , ut mox patebit . N am quoniam Delphini j occafione in Sena fermonert 1 
cum huius nufquam , quod inuenerim , meminerint Diofcoride s , Galenus , Paulus , er uetenm Gr acoi « ^ 
que in repurgandis humoribus non modo innoxium ,fid etiam fumme utile medicamentum , hunc locum 
undum duximus , quin de Sena differamus, eiusq $ hijionam , er uires cum ex alijs , tum ex eo quod nobis c ,« 
ett, deferibamus . Conflat itaq; sena, Mauritano nomine ditta,filijs glycyrrhiza: crafiis ,fopP ,! ‘$ 
barum fapore : caule cubitali , a quo ramuli exeunt in lori modum flexiles . Plores ei emicant aurei , « 
<- E N A purpureis intercurfantibus uenulis : quibus fM^ u 
falcati , adeoq- natura comprefii , ut fuperior membr- 1 ’^ 
ri cohareat : in quibus femen continetur in nigr° >“ ^ 
is ufque adeo fimile,ut non facile f rlinC 
b altero difeernatur . FoBiculie 
’! .ritfrfji 
i 
uuarum uinaceis 
intuitu alter u ab altero difeernatur 
minent , tenui pediculo appenfi . quo fit , ut matufi! 
uo uentorum flatu facile decutiantur -Planta 
ens . ob idq ; feri uult maio, nec ultra autumnum P f r ! 
dem (ut pluries expertus fum ) prius fata, fac ih P K^jt . 
ditur , ferius uer 6 byemem (imiliter non tolerat ■ ^^(,0 f 
^ Serapio in fuo de fimplicium medicamentorum u0 ^’f c} , fi‘K 
habet ex auftoritate Abohanifa . Sena afferuntur 
lunatas, cr oblongas profirt: in quibus femina in ° r ,[ 
clauduntur . S iliqu£ tenui pediculo pendent :obf ^ frfi * 
torum impetu deturbantur. Caducas opiliones co ^‘ < ' e 0> , 
rapio . Cuius poftremis uerbis firtaffe deceptu s 
nam eam effe arborem exiftimauit,qua fheophraflP 5 j 0 f ‘ % 
xvii. de plantarum hi/loria Coluteam appellat • tf 
hxc antiquis pajloribus fuit [aginandis ouibus f*P £ l ^ ( f ['■ f 
cile Ruellius , qui nunquam fvrfitan in Hetruriu-fi'- . 
jtm legitima Sena feritur , prafertim in f lorentin 0 ■ % ^. p lnU 
errore putauit , Senam non herbam effe , fed urvOt , 
N . t ¥ tpft 
uocatam , ratus eafdem plantas effe . Sed eius erroi ( o 
rea apertiflime diluitur ,quod Colutea flliq U:SS 
in purpuram primum uergentes , mox albicantes if 
tes , qua fi premantur , crepitum magnum edunt 
paruo, rotundo, lentis effigie . Sena uer 6 fiUq^ r^n i" c 1 
natis, qui nullo ffiritu tumido iiflenduntur ,q ul ir botr.j, ( 
ditur uinacearum inflar. Adde etiam, quod Colu e ni • 
tis perdurans annis, Sena uero non nifl paucis me / 
Quo fit , ut iam omnibus palam fit , RueUw 
tis perdurans annis , Sena uero non mfi paucis mu ' c iufi 1 
— - Qtto fit, ut iam omnibus palam fit, RueUtumhae^ 
cacutiuiffe,cr inter Senam, er Coluteam nonparuam intercedere differentiam. Et quanuis ajj L \ . r f 0 t e \ 
r...- , .1 . . r. .. . • , r • . er . ^ f . A 
fuis de plantarum hifloria commentarijs , has p lantas facultate inter fe minime differre j eum tamen ^ j 
fari putduerim , quod certo fciam Colutea ? femen non minus , quam genifl£ uomitiones ciere . _ tfbo{ 
ut de ea quoq; hic aliquid dicamus,Theophraflo (tutiore loco paulo ante citato, Lipar£ propria t> a 1 _ 
gnitudme prfftans , frudum in filiqua firens , magnitudine lentis , quo oues mirum in modu pingmfi ’ .,> 
femine ,ty fimo pr£cipuc ouillo . Tempus ferendi cwn Artlurus occidit . Serendum femine 
tam in aqua pullulare inceperit . Polium habet non abfimikfccno gr£co . Geminat primo un icauh s ’> ^ n ^ fi 
me : jfargitur deinde in ramos ,quartoq; anno drborefeit .h£c Theophraftus . Ex quibus fane uet ‘ 
ret , quam maxime 4 Colutea differat Sena . Euchfius er medicin£ , er Grxci fermonis ■ peritipi’ nU ’ c ip ■ ^ 
non C olyteam ,fid Coluteam afuofe errore uindicans , appellandam cenfuit . Et retle quidem C", 
