Kdifc 
IN LIB. TERTIVM DIOSCORIDIS. 
427 
: ’dcm efficit , fi quis eam aut teneat , aut odoretur . cum meile trita uitia cutis in facie , 
Contufa in edulio rabiei canis mederi putatur, donubus appenfa falutatis cf- 
fe C r^ lncs emendat . _ x f ^ 
Uiotbosj^ ^ hominibus, atque brutis fafcini amuletum . Purpureo linteo circumligata, pecorum 
'igit. 
Al 
%n j ^ . s 1 Uir '* e ft dpui tutiores hifloria . N am fi P linio efl adhibenda fides , Alyffum ei plane fuerit herba , 
frit . q Minorem uacamus :qu£ quidem, pro: terqukm quod folia firat longe minora, prorfus Rubia fimilis co- 
^r Htm ^ (mo hac Alyffon fit, eiusuerba declarant lib.x x 1 ns.cap.x j. ubi de erythrodano ita fcribit. 
uri WUS ' 3 t t uan C ^ ,C 1 UL ereuthodanum uocant, nos Rubiam , qua tinguntur lana, pelles q- perficiuntur , in medi* 
K t i > if t>n C ‘ et • Morbum regium fanat ex aqua mulfa : c r lichetias ,ex aceto illita : er ifchiadicos, er paralyticos , 
Alyfsf conii- 
deutio. 
Ut 
kpe nte entes Jauentur quotidie . Radix, fnnetiq; trahunt menfes,aluum fi fiunt , er coUetiiones difcutinnt . Contra 
ftutic,. rmi cum imponuntur. Volia er capiUum tingunt . lnucnio apud ctuofdam morbum regium fanari hoc 
%ih h [ etl<tm fi adalligatus jf edetur tantum. Diflat ab eo, qui Alyffon uocatttr, filiis tantum, er ramis minoribus . 
jiijrjjwnut-ji.tipjtfu- • ttiji uuuuvui jn c avus uve a ritPiiimuiurc uijjci i l 
*iiiH Diojcoridi A lyffum filijs cfi rotundis, fiutiu duplicium fcutorum effigie ,in quo femen quadantems 
n ’ no " t ibus,crafi eris locis nafcitur . Q ua fime omnia in minori Rubia defiderantur . Quod praeterea Dio* 
s % ^hnio, Rubia minor non fit Alyffum, ex eo aperte cognofcitur, quod is infid de maiori, er minori R ubia , 
!!' L ‘ tri ^ iUent • M i H °d minime quidem ficijfet,fi nullam iudicafjet inter minorem rubiam, cr Alyffum in* 
^rentiam. Q itare uel Plinium hac in re hallucinatum,uel diuerfium k Diofcoride Alyffum accepiffi ere* 
- Aet 'Us, 
dit j„, ,* Porro magis adhuc Alyfii bitioriam ea confundere mihi uidentur,qu<£ de eo pofieritatis memoriis prodi * 
Hc/f Us,cii>11 inquit . Alyffum eam herbam effe aiunt , quam Heracleam fideritim uocant , qua- propter uias ubique 
ty: u * '* Purpureo flore, filijs crafiioribus . N omen traxit, quod k cane rabido emor fis mirum in modum opituletur. 
non folimi non refirre Diofcoridis A lyffum deprehenditur ; fed neq; etiam fatis exprimere , quam 
!jk ‘"jpto Alyffo intelligat . Nam cum tres fint fiderites k Diofcoride monflraU , quarum d;ue, prima fcilieet ,©* 
Varisde Alyf 
io fe. icentia . 
k 
% 
Alyffo _ . , . . . 
\'^aclea uocantur , non equidem ficire poffum , an primam , uel ultimam m furni Alyffum receperit Aetius . 
‘fiuidem purpureum habet fidentis D iofcoridt poflrema , in uineis , er macerijs mficens ; folium tamen non 
^erf tenuem,coriandri modo , in ambitu laciniatum,ut eam plane refirat plantam , quam uulgus herbariorum 
subi " a PP e ^ 4t • Hw,c poftremo, utalijs quoq\ , non confentiunt qiue de Alyffo retulit Galenus lib. n.de antido * 
% iti ° n, iuUa Afclepiadis medicamenta ad rabidi canis morfus commemorat . Alyffum, inquit, herba efl marrubio 
%k 'ferior tamen, er magis aculeata circa orbiculos : florem ad c<eruleum uergentm profirt . Hanc fub ca* 
kitfl “ c olligere oportet , exiccata contisndficribrari , er feruari debet, ne diffletur . Ex his Galeni uerbis p.t* 
e0 ex Afchptide deferiptum, potius primam, quam ultimam fideritim refirre . Cum igitur uarix 
1 %"tr e lt Alyffo atitiorum fent entia , cimi J} eius hifloria tam udriajncertacj ) habeatur, difficile quidem fuerit 
^nam planta Alyffum legitime uocari pofiit . R uellius tamen eam plantam, quam herbarij(ut ipfe ait ) Ruelli j error 
Cil Mabim uocant, putat tjfe Diofcoridis Alyffum , uel ad ipfum propius accedere . Quod , ne femper alio = 
U c °rrtgcre uidearjjs dijudicandum relinquo, qui in fimplicium hifloria etiam mediocriter uerfati , hac er 
4 pojfunt . C ceterum Alyffum k Galeno ex Afclepiade reprafentatum , in Italia prouenire non equi- 
Alyfsi uires 
ex Gal. 
5 «0 n T Y 3 ' ;c r> illud fimiliter , cuius meminit Aetius . Sei quod horum in ufu medico probandum , uel reprobanda, 
f ic fie decernere aufim . qudnquam k Galeno nunquam difcedendum put aucrim. Qui praterca Alyfii ftculta- 
Sorf ' f v 1 • fimplicium medicamentorumjbis uerbis . N aucupata efl h<ec herba Alyffon , qtiod mirifice iuuet 
frint t i£ S f c a n e rabido . Sed er rabienti quoque data ,fiepe in totum fitnauit : atq; hoc ex totius fiubfiantk fimi litu* 
prius efl talem facultatem ex fiola percipi experientia >cr plane nulla conflare methodo. Quod 
f 0 ^ nu lta experiatur , cognoficct facultatem habere mediocriter ficcificam, er digerentem, cum hoc ut abfier * 
% <tY ]° nni hil etiam obtineat . Hac ratione er uitiliginem,z? maculas faciei a fole prognatas expurgat . Herba, Nomina. 
«» 01 ! 
n . E P 1 a s 
Gr <e ce , Alyffum quoq-, Latine dicitur : Italice , Aliffio , 
Afclepias . 
Cap. XC. 
-. fi :^ IAS) ramos emittit longos: folia hedera:, longa: radices numerofas, tenues, odora- 
^xi]^ fls ll irus graue : femen fecuridaca: . nafcitur in montibus . Radices ex uino pota: torminibus 
l ^u 0 tUr > & contra ferpentium idus . Folia aduerfus uulu* , mammarumque ulcera , qua; cacoe- 
° Cant j illinuntur . 
T v r, mea quidem fententia, qui Afclepiadis uice , quam in montibus nafei tradidit D iofeorides, 
^Utiq- c” 1 ^ huius, eam herbam decipiunt, quam ttulgares quidam chirurgici Hederam terrefirem nominant : qux 
^° te nui^ Usu ^ s nafcitur, er perpetuo humi ferpit filijs rotundis,afflcris,per ambitum quadantenus ferratis, Ion * 
t ); 0 J / appenfis : floribus exiguis, in purpura albicantibus traditibus tenuifiimis. Siquidem pr.etcrquam 
:>> l tauj 1 COr ^esfcriptum non reliquit A ficlepiada in uijs publicis na fei, nufquam ettam,quod legerim, prodidit edit = 
re pere tratiu, qt filia rotunda profirre , Nec minus tiiam > ut equidem arbitror , haUutinantur ij 
N 4 (P 4ce 
Afclepiadis 
confid. 
Quorundain 
laplus . 
