Farft, errar. 
Nomina. 
Atraftylidis 
confid. 
Ruel.& Her- 
molai error. 
4x8 
AND. MATTHIOLI COMM. 
(pacetmen Euchsij erudit i jUmi dixerim , quem conflat ex fuis commentarijshanchabuiffe fententiam) 4 u ‘J^ cf if 
Afclcpuda eam effe plantam , qiwn uulgus herbariorum Vmcetoxicum uocat . qua frequenter in faxofls , fl 
Vocis prouenit , Imi admodum caule : fdlijs lauro acutioribus : flore albo,mufcofo : corniculis tenuibus, A ^ 
diabus innumeris , albicantibus . Quandoquidem huius cum filia , tum radices nullo odore commendantur. y> 
rus aliquod non redolent : femen non e It fecuridacx jlmile . Adde etiam, quod ex Oribasij lectione A fele Pl t> 
r<f 
1 1 \ j ^iri^iiun iiuii T t uc*ic iiv * 1 i. iitk.ik t it c ii j cc 1 w 4 -ve-i lcl j ima c » /n liiit tt uiiu j ifti uu, ca w / Ltssijtj iwwt-ii-'***' j * 
fvrt filia longa . . adfubfcripflt Marcellus interpres, fretus firtaffe , ut folet , probatifiimis exemplaribus • j jl 
ecntiquiflimus codex manu feriptus de radicibus non legit wM.dfyboc eSb , multas, fei tantum Min* s, ^ 
efl , tenues , odoratas . Sunt tamen qui V incctoxicum hoc uenenis maxime aduerjari feribant , quin er P'^ 1 
alto deuolutis auxiliar i, fi contrita in puluerem radices ex uino fumantur . Hasprxtcrea laudibus efferunt ^ 
mas d partu turgentes , prxfertim ubi lac in eis coierit : in quorum ufu rddices ipfas decoquunt,quas deinde ^ 
lenta mammis illinunt . Sed perperam, quod hoc Afclepiadis fltproprium . Cxteriim non defunt, qui M ant ’ ^ I * 
pentem herbam, de qua antea diximus, pluribus celebrent facultatibus , prxfcrtim ad thoracis , er intefti noU ^ ^ 
ner a . quamobrem potiones ex ea magna opinione fattitant , <y fuccum eius in unguentis admifeent : nanqi 1 ' It 
ria efl , er glutmaioria. . Afclepiadis meminit quidem Galenus libro vi.fimplicium medicamentorum, r d 'j C H* 
eius uiribus differens,fic tantum inquit . In tertio Diofcorides de hac herba confcripfit . at nos eius nonduM P 
lum fecimus . Ea Grxce ^VjcahW; , ut etiam Latine Afclepias nominatur : Italice , Afclepiaie . 
Atra&ylis . Cap. X C I . 
Atractyli s, {pina eft cnico fimilis , folia multo longiora ferens in fummis 
...C — -A C -r '• * ' 4— — i*a ^ 
fit 
parte nuda, afpcraquc, qua fosmins pro fufis utuntur . capitula in cacumine {pinis horrent :• ^ 
teus , quibufdam in locis purpureus inuenitur : radix tenuis , fuperuacua . Coma , femen > 
iper e , & uino teru nt ur utilifsim e contra fcorpi onu m ictus . Percu ffos t r adun t, qu andhl ea 
pipere 
nerba , 
nullum ex periri dolorem , ipUimque depof ita ftatim recrudcfcere . 
Erra 
(lylida effe 
. n t haud dubie , ut mea quidem fert opinio, R ueHm,zr Hermolaus : quippe qui exiftm l * u£ ^ 
Cnicum fylueflrcm, cuius primo loco meminit Theophrajlus Ub.yi.cap. mi .de plantarum «fi ^jc‘ 
quidem magnam ego inter fyluelirem Cnicum , er Atrattylida inucnioapud Thcophrafhm effe dijfer L ‘ !,nJ! ’ $ P* ./ 
ut omnibus perfpicuum effe poflit, ijs pra:fcrtim,qui aliter fentiunt, hic Theophrafii tierba de Cnico 
trattylidefubijcUm. Cnicwn,inqiiit,fylucftri,urbanoq ; difeernitur . Sylueflr is genera duo notantur 
no admodum fhnile, rcdicaulius tamen : quamobrem eo mulierum prifearum nonnulla: pro colu utebanW r ■ ^ fit* 
nigrum , matufculumyimarumf parit . Alterum genus denfum conflat , caulesq- foncheos profert , quod w, ” l0 n t b(t* 
micaule jit : nam propter filiorum mollitiam declinatur , procumbit $ ad arua . frudum amarum , fref ' f 
b/q; modo birfuttm gignit . Sunt mbofeminaflyierimfylueflrc copiofius fert. Eius peculiare pr£ 
efl , quod illa duriora , flmofloraq- urbanis proueniunt : hoc autem mollius , ac Uuius conflat . Aeam* f°n c 
plici ratione exprimi licet , dffletiu cnico urbano fimilis efl, colore flauicans,fucco pinguis . Eufus ag r£ r it flv 
Atrattylida Latini nominarunt) his candidior efl : habet peculiare . quod in foliis euenit . decerpta e, ' l ' n,c i]t n * 
lata ,fuccum f anguineum effundunt : qua de caufa fidvos , ii eft , eruor 4 quibufdam fpina hxc efl nomi n* 1 * 
tiam odore, cruoremfl repr&fmans . Sero perficit fluttum, autumno enim . er quidem in totum ( utfl’ ,, fl (0 gtojr 
ponam ) uniuerft (pitutceorum natura fi-uttu- ferotina exiflit . Iwc Theophraflus . Ex quibus uerbisfifi ‘v f 
potefl, in Atrattylidis hifloria aperte aberraffc Ruellium , ciim in tertio fuo de natura flirpium libr° ^ 
agreflem , hoc efl Atrattylida, nil aliud effe T hcopkraflo , quam primum Cnici fylueflris genus . utp° te 
maduerterit , quod Atrattylis Tbeopbrafto alia eft d Cnico Jylueflri planta : quanquam iUifdrtaffe n° n u j: r ra^'f 
cui ea tantum inflt propnetas,utf fllijs fuccum f anguineum fundat : id quod nullo Cnici generi tribuito 1 ' j ^ v 
occafloncm,mco quidem iudicio, pr<ebuit E Unius, quod lib.xxi. cap. x v. fylucflrem Cnicum d quM ^ 1 
tnum fylueflris Cnici genus d quibufdam Atrattylida fuiffe uocatu ; non tamen propterea affirmant > ^ trA ' - c _ 
Cnicum fylueflrcm . Atrattylidis deinceps jpeciatim meminit ipfe Elinius cap. x v 1 . ciufdent libri, cum i n H -j{ (it* 
tui colore tantum mfo(dfcolymo fcilicet ) diftinguitur ,&• pinguiore fucco . Idem erat Atrattyh s 
didior effit, (y ni/i ftnguineum fuccum funderet . qua dc caufa phonos uocatur d quibufdam . Od° re * . f _p>! 
fero matunfcente femine , nec ante autumnum : quanquam id de omnibus fpinofis dici poflit . hattenus 
igitur omnibus merito colligendum effe putauerimjegitimam Atrattylidem nullum effe fylueflris Cnici g 
Ium per fe plantam, nempe illatu , qua pro fufis prifex utebantur mulieres . Quod Jane animaduerte n (0 ^ 
fui Grxci idiomatis peritiflimus in Theophrafii uerfione , Atrattylida fufum agreflem interpretatur , ri 
lum, ut primum agreflis c mei genus uertendo , ex antiquo ad colos ufu , id Colum agreflem rette cfg" r gr 0 Vf 
tnon&rauit . Qua in re is plane dedaraffe uidetur , prifeas nudieres agrcUi cnico coli uicefiaffl ufis 4 W 
