44 6 AND. M ATT HI OLI COMM. 
que D iofcoridi fecundo loco redditur ,grauiter olens f non quidem florem profert in «<*, 
du£ Diofcoriat lccunaoiocoreaaimr,graui[crmen,,wny»^.,^.*.'. r ~, dlte ,,~ 
albis filiolis cinttum Matricarne, uel mareUe modo :fed candidum, paruum, ac tenuem . e ^ jjiofl° rl 
quod non affentirc uideatur , duo illa Artemifi £ genera , que Ferrarie perflmiles habentur , ea ejj y 9 y c in t 
dc primo loco reprefentata funt , magnitudine tantum , ac paruitate differentia . Sed cum pon vj P \ c0 „ 
deceptum deprebendtffet Brafauolus ( ut legitur infuo ultimo uolumine Venetijs mpreffo ) dumlong ^itf 
tendit AmareUm , feu Matricarixm inter Artemi(i£ genera reponendam effe , Cotulam itero J c0 M 
bus Brufciaculo uulgo uocatam effe legitimum pxrtbemum , adeo feipfum (pace eius dixerim) CT J , i r , 
bus Brufciaculo uulgo uocatam ejje legitimum pai carnium , ; , ; j r f c rMt, P ' ’ , c 
d lt , ut nullo pafto ( dicam libere quod fentio , alijs tamen tudicandum relinquo) quid ts tandem y #/<*< ,» 
polUt . Nam cimafferit AmarelU ,fiue mtricaru fuccum unciarum quatuor pondere bauflum ut J. m ( r 
pituitam deijcere , aperte quidem fatetur hanc ejfe Parthenium , cui priuatim ea u:s inefl. Attam ^ p 
rwn firte oblitus , argumentis quibufdam fatis , mea quidem fententia , lembus contra affuerat , ' 
Ruellij hallu themm,quam fuu B rufaculum . Kuettius procrea quanuis inpnmis A rtemifu generibus plane D J ^ 
bat: in tertio tamen hallucinatus deprehenditur , quod terti) generis Artemiflam eam effe putet, qu» J j(( ^ 
Ram, alii Taiucetum appellant . Siquidem Tanacctum noflrum dolonibus compluribus ab unatan 
lit, craflis,altis,ac firmis tfilifS longis, amplis, crebris diuifuris diffedis : floribus luteis,ui au lm * * 
• x>r.rrn ArtcmiRd . dij<e tertin ascribitur cenet Ltcftuis bcrbuld eityUilo dutiMX&c - Q3 
dnatio 
tim emicantibus . Porro Artcmifla,qu£ tertio adferibitur generi, tenuis herbula efl,uno duntaxat c ’ 0.— . 
nuto confurgens . Hanc equidem (ut ingenue fatear) hattetms in 1 talia non inueni,neq\ ab aliquo inuen l c ^ , 
potius eam inuentu difficillimam duxerim, quippe cim tam Dtofcorides,quam Plinius fatis ob f a j 0 fl.’ 
fcripfemt , cr caulis, filiorum, florum, feminis, cr radicis notas filentio innotuerint, non modo difftci ■ i) j j0 ciK'‘ 
fei uix etiam fleri poffe putauerim , ut quis unquam hanc Artemiflam legitime demonftret. Neq; td))K . jj ri n 
diis efl Plinius, qui ( ut fuprd diximufilmc effe Ambroflamfalsd memori £ prodidit . Nam pyterquj^ 0 
confentaneum non efllquod Diofcorides duobus tam propinquis capitibus unius et eiufdem planU W 
rit, euidentifiimum efl, Ambrofiamfequenti capite deferiptam huius tertia Artem, fla defcrtptwnlbj^ ^ 
w - fbondere . Ad hac non in minori, quam Brafauolus, cr RueUtus,uerfantur errore Monachi tlttren v , r f ( 
& F°"chli j cr- fuem commentati funt . quippe qui cr hunc ,C r illum fecutidup 1 r „ ho^jj ‘ 
cor 
jit, 
"K 
MI 
t? 
p, e g Cim , Tanacctum uero tertium . qua in re isfirtaffe fuit, qui maluerit cum alqs enare, quam)ot‘'r 0 ri 
Caterum facile credidere nonnulli diligentifiimi flmplicium medicamentorum inquifltores, ac etiam D > ,fl 
diofl , qui fani nulli unquam labori pepercerunt , ut hanc mediciii£ partem fuperiori atati obfcurain n °L^o 
redderent, tertia Artemifhc genus in Diofcoride afeititium effe . Quod in huius capitis initio no 
effe Artemifi£ genera feribat Diofcorides. Quod pr£terea reperiantur huius auttoris codices anMfll' 
iUa de tertio Artcmi fla genere non leguntur, quemadmodum etiam in noflro cx impreflis libro, in ^ 
ex uetuftonm exemplarium manu feriptorum Diofcoridis , cr Oribafij collatione excerptas coRc f^' 
ptas refero Gabrieh Fdlloppio Mutinenfi medico clariflimo,nunc Patauij fumma cum omnium lAude, f bcT 0 tc ’ 
corporis humani, CT rei medica materiam profitenti . Cui certe ob eius lingularem in me amorem^ (tt t 
etiam in omnes humanitatem, me plus debere fcio , quam aut re , aut uerbis reflondere poflim . C«m . ; (lll s W 
deam, unde obiter digreffus fum ) in Diofcoride fufretta fit tertia Artemifla,ml mirum uidert L, 
c£cutiuit Plinius . Neq ; item mirandum efl, fi eius non meminerunt Galenus,cr Paulus : qui tm f’ 1 ^%^ 
cium cenfu Diofcoridis [cripta bona fide referre folent . Non defunt infuper doftifiimt uiri, etin P ‘ yc 
diutius uerfati, qui ArtemifU tenuifilk caput Diofcoridi dccreuiffe *tq>, adulterinum ejfe cetljean> 
mento, quod cim fuperiore capite de omni Artanifix genere diffcnaffet Diofcorides^bfurdum 
crfum Artemifi£ genus aliud fubiungeret . Addunt etiain,quod huius ArtemifU inter /hnpltcia j, 
Paulus, Oribafius, c r Serapio : qui tamen (ut paulo ante dixi ) illa ex Diofcoride tranfer ibunt . H ^ ^ 
plane probandam exiflimem ; cum tamen uulgati Grxci codices hoc loco Artemifk tenui filt-e &P _ 
a quibufdam reddatur, nobis quoq-, adijeiendum > ciusq- aliquam fkltem mentionem faciendam du * l .L c ir ri ^ t\ 
tio deflnt.qui id Artemifi£ genus inueniri tradant . Siquidem Ruellius efl au(lor,ipfm in Galli f 11 " 
*. •, /itrt' inibi m/lcrn Ait/i T/wirmc Urrhtim nnmmdYl . T r < 
,li' f 
4 
'/ 1 
1 
ArtcmiR* vi 
£CS exGal. 
H omina. 
no deflnt.qui id Artemi / 1 * genu» *»««•» * ‘ ' »««««• • *>q*iucm t/l - , difji"" Jci° 
aggeres &, item in frumentaceis agris , atq-, inibi uulgo diui I oannis herbam nominari . Veru» t 
putem,uth£c planta ab aliquo cognoflatur,cr legitime demonfiretur,qu6d nullis prorfus notts ,^R l t . p , (> V li> 
quidem quomodo RueUio uiro alioquifide digno in hoc quis reae adflipukri debeat, aut we ” J 
tim generum Artemiflam ficit, eorum $ uires reddidit Galenus lib.vi. flmplicium med [ c ^ C ,f, ai oner» 
ple X quidem efl herba Artemifid . Vtraq; excalfacit,^ modice deflccat : crfunt , quod ad c [ 
ceffus fecundi : quod uero ad reficcationem,aut primi intenfi, aut fecundi incipientis . Sunt au ^ ^ * $ > 
partium. Itaq; adrenum calculos mediocriter commod£ funt , er ad fomentationes uteri . - ur teli 
Gr£cis, Artemifla item Latinis , pariter cr Italis dicitur ; Germanis , Bcyfuofz , cr Sant 10 
Artcmifia : Gallis , Armoife ♦ 
