45 8 
AND. MATTHIOLI C O M M. 
Palm* Chri 
fti generi . 
rior altera , qux moUior , er rttgofior . Satyrij ueroudix bulbo fi, malicfcntodo extuberans defert i ^ 
exterius fulua, interius ut ouum candida, gujlanti dulcis , er ori non ingrata . Cxterum uerwn Satyrium, 
fatear, lacientis inltalii uidere mihi non licuit . Jefticulorum porro in Ananicnfibus montibus, alijsfy oo '. iUe 0> 
locis nonmodo duo inueniuntur genera ifedalia quoq; longeplura . quibus&iUud addcndumejfe exi $ ^ 
cuius radix humante manus /Imilitudinem refert . Vulgus a prxdtcia radicis figura id Palmam c H R * ^ in 
pellat . Auicenna hafce radices Digitos citrinos nuncupat . etji eas Digitos citrinos effe perperam , m< 4 ^ n jfe* 
libro fuo legerim , ratione dutti negent Monachi uU, h ^ 
fuem commentarios ediderunt. Huius duo '"^'c^iilijW i* 
montibus habentur genera . Vnum maius , r o* 
bet , Luia, patula, maculis quibufdam nigris rejferja ■ ^ ^ lC 0 * 
tundunt , Luem : florem fucatum , narium , in pu 
tem , odore non ingrato : radices duas , quxfanc tej f 
nos referrent ,nift ramis quibufdam quaji digitis > ^ 7*4*. 
num 
Monachoru 
lapfus . 
PALMA CHRISTI. 
£uch. errata 
r CJ\, TTClll y (HJl » Hiiilj IJUlUUJUiWl' **'£> fnfcif 
exprimere uiderentur . Alterum minus , 
croci : caule dodrantali ,iuhceo , Luiq- : in tutus ^ qfjfl 
micat purpureus , amaranti temulus ,qni recens 0u - c ylf 
fuaui fimum reddit . Huius exiccdti puluis epcaquatg 
bem experta, epotus ( ut perhibent ij , qui ita efft ei g ^ft* 
comprobarunt ydyfentericis maxime prodeft- l de,n °jj (e5 hf ,c 
ftare aiunt , qux per nitrea organa ex ijs elicitur ■ ' 
fimiles,fed que alteri magnitudine cedunt. E ^jfi c<>r * 
( utaudoreft Auicenna) jiccantq; fecundo receff"- 
poris excrementa pellunt, faciemq ; detergunt • * 
magno iuuamento : quin er in neruorum aff c ^ lp:1 .'j :! , clH r . 
uis drachmx pondere ex uino potus, comitialibus. ,1“ pjtf 
radicis decodum uino diutius commiflum, quod bi e [ 
tur tam in prandio , quam in (cena . Radices , 0* ■ 
tedimonio , febrem quartanam fugant : is ndnquf e-a ‘ ^ K ^ 
ufu Biliotum quendam curatum retulit . PuchflU’ , 
fti non rede , pace eius dixerim , inter Satyrij g en! ' (r jtr c F^ 
fiquidem ea potius, meo iudicio,inter Cunis tesV cU ‘ oS :J i 
jiqmucm eafjoLiu>,meo iuaicio,inter Lanis r«t- ,v „0 
fentania . Qyinetiam in eo mihi plane erraffe 
l<f- c 
rium triphyllon , perinde atq ; canis tedieuhs, cu ,n 
cibus pidura exprefferit contra D iofeoridis dell^, ^. 0 
unam tantum radicem Satyrio mali magnitudine r ed “ * prt ,e * 
fbrtaffe is potius fuerit pidoris lapfus . Hadu c,,] ^\ l q g t 0 <l 
| PW | J rea una cum Mefue Patres illi reuerendi , qui elliS 1 /i p i°J‘^ 
commentati funt . quippe qui male [ibi perfuafcrint, tot effe Satyrio radices, quot Canis tediculis ■ 4 » 
ridem confutant, & hinc quam aperte decipiantur , intcUigent . Sed his facile errandi cccafionem P ctH> F,. yitf 
nius, quem lib. xxvi. cap. x. Orchin , id eft,tefliculum,cim fdtyrio turpiter confudiffe conflat . Ct' (tr parti* 
legitimo Satyrio deficimus , officina: , ac medici eius uice Tefticuli radices fuppeditant, infelici 
ceffu . N am etfi ad prolem gignendam tefticuli radices prx tulerit Diofcorides , quod maior d uiro 
lum gignat, minor uero dfccminafceminam : deturq • mollis fceminis bibenda in lade caprino ad di » 111 f. re ft* tt> L 
rem , arida uero ad inhibendam ; non tamen ob id unquam comperi quenquam , qui ex earum l* r & cre 7 cC iiit>f°J 
magis ai uenerem fuijfe excitatum quam effet , priufqudm eas comedi ffet . Sed id fbrte fortuna f 
utrafque ftmul radices ederint medicorum imperitia . quofattum ftt , ut altera alterius uim I 
t«p. a a. • ut • ■"** • w» amem ucricrcam nurum in 
dus attulerat. Non enim folum edentibus, fed etiam tangentibus tantum genitalibus uim dixere ue ^ e>ne! ’ l jf>)ii’ n ’ 
ri,ut quoties ucllent, coire ualercnt . E t quidem qui ufi fuerunt , duodecies egifte dixerunt . 
uel magno, atque robufto corpore erat /feptuageftes aliquando coiuiffc fat entem licuit audire . « er | 
feminis guttatim fuiffe,dcmumqj infanguinem deueniffe . Mulieribus uero uehementius etiam citari ‘‘ 
Canis teflicu eo med ‘ c “mine ufx fuerint, dicebatur . baftenus Theophraftus . Canini tefticuli uires pofteritatu 0 
li uires exGa drjit Ga/enuj lib vii i. fimplcium medie ament orum, fic inquiens . Orchis , nuncupatur cr Cyn0 * t gruf» l,li j, 
leno . herba . Radici eius bulbofx , ac geminx uis ineft humida, er calida, ac guftantibus dulcior apparet ■ ^ 
radix multam, uidetur habere humiditatm excrementitiam , cyflatuofam : quapropter epota u f nert * p 
terd uero , minor uidelicet , contra admodum elaborata ett, it a ut eius temperamentum ad calidius,^) ^ ^ W 
Vndehxc radix nonmodb non ftimulat ad coitum ; fed etiam plane contra, cohibet, ac rep rimit • E n _. orii*' 5 * 
borwn more . Orchis uero , q ue m er Serapiaia,nuncupant,ficciorem facultatem obtinet, quam u p r^ditt C*. 
beri mereatur '■ quocirca ad ucnere nonftmiliter accommodus eft . Oedemata illitus difcutit,C7'W (er ' $* ’ 
