ffofj. 
IN UR QV A R T V M DIOSCORIDIS. 
54‘ 
® e nus UOc<tfur ’fi mi f em *heri facultatem habet, fed peculiariter lupos, ficut illud pardos, interficere cofueuit. Ha* 
Q : xlenus • Meminit Aconiti etiam V Unius libro x x v 1 1 . cap. 1 1 . bis uerbis . Sed antiquorum curam, dili-~ 
nituit’ 1 U ‘ S pesfiit fatis ucnerari , cum confiet Aconitum uenenorum omnium ocy fimum ejfe, zr taftis quoque gc * 
bon Us f ceminc i fexus animalium , eodem die infirre mortem i Hoc quoq; tamen in ufus humatae ) alutis uertere fcor 
tninc * 1 l ®^ Us tduerfari experiendo datum in uino calido. Ea e fi natura,ut hominem occidat,nifi mueniat,quod m ho 
Wt ' Pcrnn fi-Cum eo folo colludatur, uelutpari intus inuento. Sola hac pugna efi,quum uenenutn in uifceribus repe 
exitialia perfe ambo quum fint,iuo uenena in homine comoriunturjut bomo fuperfit , Torpefcunt Scor 
ii t ' 5 ^ co, ntitadu,{tupcntip pallentes, ct uincifc confitentur. Auxiliatur eis BeQeborum albu taftu refoluente, ce 
hin duobus malis, fuo, et omnium. Quod fi quis illa fvrte ab homine excogitari potuifie creditfingratc Deo 
p iY ^ Unerci inteUigit. A coniti primum genus Gratce uocatur vnov Ta.pd <tKta.yyfi( •' Latine , Aconitu interficies 
lid ^ ic i >int ^ er as : \talice,Aconito pardalianche : Germanice, Vualffs beer,et DoU uurt: Hifianicc,Centelha:Gal 
\tnij '~ r ° 1 de la tora. Alteru itero genus Gratci eUwnov r.vrnt-ovov dicut:Latini,Aconitu cynoftonu et Lycotlonfi 
lenito cinoftono : Germani, Vuolffs uurtz • Hijj>ani,Ycrua mata louo,et Yerua de balhefieros : Galli , Pate* 
5 Appendix. 
SI» **»vs Gefntrus hac artate eruditione, ac copia rerum clari fldmus medicus fuo, quem de raris,& admiran- 
j^^PPellauit libello ,de primo Diofcoridis Aconito dilfereiis,quod ipfe uulgus fcquucus Toram appellat , non 
% 0 °*gmcm noftram in huius capitis initio appidam pluribus impugnare nititur , fed (ut arbitror ) inuidorum po 
f U,c lUa rU j 1 ^ fuafionfbus, quam fui ipfius genio excitatus eo immodeftix, iniuriacq*, peruenifle demonttrat, quo haud- 
• i** ° ecere crediderim honeftos quofque viros defiedere.Quamobrem non polium non admirari,Gefneru,quem 
plu' S n,ode ft‘flimi de omnibus fcripfiffc condat , nunc pri miam longe aliter fe gerere , prxfertim cum certo f ciat Ce 
t 'trQ f , rj fHagnacdidifle volumina, quxcenfuris innumeris no uacabunc. Ecquid profedo turpius.deteftabiliusq; Gef- 
Nipf ' re Potuit, quam infidelitatis illum arguere hominem , cuius audoritas , integritasq; tanta iandudum luit a- 
u,I, jVt innumeris fere locis in libris de animalium hiltoria,alijsq; voluminibus non folum illum laudauerit,pro- 
ac etiam obferuauerif , fed illius Ibripcis, innent isq; pro fui commodo vfus fit, ac multa illi accepta referre pof 
f° s il en " n n °n abeft fufpicio, quin eiusfynceritatem vafer quifpiam labefaftauerit maleuolus, ( nam & alios fynce- 
C Ptobos viros ab ipfo deceptos fcitnus ) quo poltea fattum fit, ut dum is immerito noltram accufat imaginem, a- 
A Cq 'Pfe in medium afferat, qux(pace eiusdixerim) merito damnari pollit,quiim planta,quam ipfe pro primi generis 
fetat a Pingicidequo Diofcorides,& antiquorum alij meminere, nullis prorfus notis legitimum illud Aconitum re- 
ut a genuino non mimis differre videatur, quam cornus acygno. Nam vbi hirfuta folia? 1 vbi Cucumeris, 
p(|A c ^mini facies ? vbi plura quam vnum tantum folium ? vbi radix cauda* Scorpionis amula ? vbi ( Dij boni) aia- 
Plendor? Nullum penitus talium notarum apparet veftigium . Quamobrem plurimum mirari fubit, quod quid 
Ae 0 E , Us maluerit Gefnerus imperitiflimi olitoris, cmusbaliftat fe telum effecit , contra nos probare lententia, quam 
V-P^ftum , Diofcoridem.PItnium, Oribifium,& alios quotquot funt clari (Timi nominis audores admittere . Ad 
r^ e O' clir ca ratibbe adducatur Gefnerus,vt non putet imaginem noftram nififiditiam,q«6d fcilicet nimis ar- 
tadix,& quod ablque vilis videatur fibris, quum aliarum etiam plantarum habeantur radices omnino glabra: 
fe c dit* longe maiori ; vt in Dentaria uocata , & in eo Sanicula genere, quod album Germani vocant, cuius fu- 
^ijs 3 tfr fymphyta meminimus, tiideri poteft. Sed dicat Gefnerus,oblecro, quot nam in fuis de animalibus libris fi- 
imagines? longum fane eifet recenfere . Recenfebo fortafse alias. Quippe nil minus ferendum , quam 
''htjrj , a fi altero repoicere eum, qui luae reddere non pofiit . Sunt enim in promptu doctiflimi viri , & in plantarum 
1 R fumi . qru . m ... ■ /i..; np.irimii ri nrim? nnrimr nnrtriiirinoinina.etficopiofiini non efficiat 
Coradi Gef- 
neri calunia 
retunditur. 
Gefneri la. 
pfus. 
& 
Gefnerus no 
tatur. 
Cr u ’ lc facultate exercitatiffimi, qui rerum uentatem optime norunr, quorum nomina, etfi copiofum n 
1 ^tius milii fuerit iis commendari labores noltros, quam a exteris improbari . Equidem Gefncro 
- .-v- ii «.«ii-anim r^cin^rr hi 
"°ffri Aconiti iVtrpem mittere poffem , necmeraederet ad montes illos mc iterum recipere , 
s>^ t,cineri 
alioqui 
vt 
licet magna 
Rineris diftantia . Atqui quum planramnon requirat,fed duorum, aut trium erud.torum telfimonia.hscfem 
**ww. VwhSjwtRi.* laawsq.* 
LiE a™ 
, .... ^ »■ » JIICI CUS \ic JCU IUI Ilio J. » w . .. - . *■' - r \ ' l * _ f* 
A ! lo Pallare poftnn ■,& montes viuunt, & extant,tiui tales nobis alunt plancas. Mirum fane, quod um tam morofi 
\SH nes ’ "t »il aliud extare terns , maribus^ cenfeant, quam quod ipfi tantum viderint . Verum emmuero non 
rar "-" ' ~ ' * ,enten o, lippe qui hrc,fk alia nonnulla aduerfum me prius fcr.plerit,& 
C* l)< >nfni S , Cx f loMre Gefne ri mentem, quippe qu 
i ' i . r. . i _ . • _ _ j f... 
emmuero non 
nunc primum 
Matthioli te 
llinionia ad- 
uerfus Gefne 
rum . 
Caftaneo,T r afis,M 0 ly,alijsq; nonnullis biroara quadam inuidiafauciatus c,tr*tauftm omnem, ac ra- 
Hyfienti hominis inftar, acrius, immodefliusq; , quinetiam iniquius quam par fuerat, ‘ 
noh,. „ A r.,r n ,Z r,,nen fuis ma ediftis fautorem fperabat, tam imp 
^StTSE;*"* 
s inftar, acrius, immodeftiusq; , quinetiam iniquius auarn par fuerat, i 
, parumper vna cum Gefnero ,qtiem tamen fuis malediftis fautorem p * >. * 
t «'''is , -"-•ii repenere . Namquishoc pati poflit? Qiiis non modeltix fines prastergte iatur,v ui 
C^^fip^^tnnijs, & ini poftnris fuerit laceflitus? Nihil eff, quod bono, doftoq; viro grauius,mo ^ ’2' n ’ 
*>J„. “lenr.-: . , ’ , , rr. I :_:u k/j;. .m,». «r». . & oratterequu impugnari. Id quod 
l,,?' Udii nfcr 't la b ores luos ab imperiti fftmts hominibus rabidis morfibus carpi ,& prxcerfquu impugnari. 
iStl? tant “” ^o,aut mih, fol, euenire perfipefium haberem , doleretn primum h^um temporum nequitum , 
,,,>«( k n 0rtlm am meam deplorarem . Verum quum id omni tempore fuiffe commune ani • ,. » l| nle 
qS p 0( i- n ° r um,dofiorumq; virorum conditionem non ignorem , uc inuidorum tela euitare, r q> ffugere neim 
n 1( ,^iltg. nt i^ lc ilc aequo annuo patior quorundam audaciani, in Ggnemq; temeritatem . n ) u u fecundus 
( Wt^ ^ffus ille quem potius (ut ira dicam)Marafl'um vocauerim. Quid? M'hi blatero muid.a parare credit, quod 
uiv. U 3 rir\^... ‘ ^ _ i : u noltros in omnium ii., 
fe 
, eti 4 ‘ iu l fiorefeere, 8: legi, laudari, foueriq; ab omnibus, quam quod ij de re herbaria benemeritum me indicent? 
(i t ;„°u ' d mihi tantas agant, habeantq; gratias , quantas mihi uix mericus effe uideor ? At qui is , tametfi itultif- 
>'U 4 ’^°c tamen (mchereu!e )fapere ui detur, quod corium illud fuuro tanti faciat,ut Matthioli pelli antefcrcii 
if'<s , q 'iquod fibi aliquando cx vfu fore putat . S, eruet ille fuum corium diligenter mundum , & magno exilhmcc 
t’! 1 ! nifi p rop rio fuerit adimus corio , parum aberit , quin liuoris intumelcentia rumpatur medius . A t vi- 
. "ili.. .. a, di, pi jq* le&ores,qua hipocrili inceperit in nos inuehi Guilandinus,quum primum inquit . Non is fum, qui 
(.'"««..“'I P‘jq; lettores, qua hipocrili inceperit in nos inuem«juua.i U ...^,i-— pumum inquit . rvon is lum, qui 
fUn- e, tui- ln 'P°^ uris inanem gloriolam aucupari uelini • Mentiri nefeio ,nec u lenem , velim, quum tamen nil magis 
<,U ® m ealumnijsmialedidis, & impoifuris fynceritatem, & modeitiam noftram impugnare ; & id mc Ccn- 
,qur ' A nufquam in noftris legitur commentarijs . Sed nefeio quomodo turpiora fintuitia, quam qnsvirtu- 
r . Porro fi quandoque fortafse nonnullas bonas horas male confumpfero , ut huic impudenti 
virtu- 
i ili mo 
con« 
