5 <?6 AND. MATTHIOLI COMM. 
unguento irino refoluito ; fomnum inhibeto. Porro his, qui eximie uacuantur, continue u ' nuI ?4 
& oleum dare conuenit :etenim uomendo reftituuntur. Quod fi uomitiones non finiantur , a< i ua j, 
gida , polenta , pofca , poma , & qux ftomachum denfando corroborant , offerenda funt . Ciet e * 
um menfes , & partus enecat , in pello fubditum . morbo regio medetur , cum ladte naribus inm ^ 
& diuturnis capitis doloribus liberat, efficacilsime anginis illinitur, cum uetere oleo, meile > aut 
le taurino . 
Cucumeris Sylvestris Cucumis frequens inKetruria prouenit ,pr perlitu agro noftro Senenfi in _ 
fylueftris co- teis,??fecus mcenk , er femitas . Ex cius frudibus fuccum exprimunt officina ,atq; Elateriumuocatum P*’’ ( ( 
lideratio . rie quo differetis Theophraflus lib. i x .cap. xim.de hifloria plantarum , ita feribit . Sed omnium medie*” 1 ' ^ 
rum diuturnifUmm E laterium eff , optimum q ; quod uetuftifiimum . Itaque medicus quidam uirhaud infriem ^ 
que mendax , elaterium ducentorum annorum , uirtute mirabili [eruar e apud fe retulit , eo a quodam munere 
tus . Caufa , ob quam tam longo feritari tempore pofit, humoris copia efl , quamobrem uel cum praeciderint , <« 
re humidum ponunt , er tamen ne ita quidrn ficcaripoteft ,fed ufq; ad quinquage fimum annum lucernis idrn .^ r 
lumen extinguit . H.cc igitur uis peculiaris ifli tribuitur . ballem Theophraflus . A quo maxime diffentire ufr 
Eiofcoriies : quippe qui Elaterium dixerit 4 bimatu ad deccnniu deieilionibus utile efte . Tbeophraflus uero , 
ducentis annis mirabili uirtute feritatum effc.Quin et in eo difeoriare deprehenduntur, quod alter tradiderit ta^ 
humoris infe continere E laterium , ut ufq; ad quinquagefimum annum lucernis admotum lumen extinguat ' 
YO probati f unum illud effe Elaterium, quod lucernarum luminibus obielium, facile flagret . rheophraftoM 1 ^ 
P Unius lib. xx. cap. i . ubi fle inquit . Elaterium ufq; ad quinquagefimum annum lucernarum lumina extifl& ul 
enim ueri experimentum efl, fi admotum prius quam extinguat ,fcintillare ftrfum ac deorfum cogat • h£ c 
Tbeophraflumfecutus . Ceterum hac in re facile crediderim, Diofcoridis codicem hoc in loco omnino 
effe. Quippe prxterTheophrafli, Plini] fmtentiam , cumomne humidum, quod pingue non fit ,ig” is " d ' ot iiiS 
protinus extinguat , nulli proflito dubium efl , quin Elaterium , in quo humiditas aqtiea multum exuper* 1 ’ Q _ ii 
flammam extinguat , quam flagret : uanq ■ flamine admotum , excitato in humido 4 calore flatu , lumen cXt ‘ n ^ cilC s* 
Elaterij uires quod nobis aliquando experimento compertum efl . Elaterij uires defcripfit Mefites inter fua deijcie'” 1 * ’ n ^ - 0 tc 
ex Mefue . 
menta, ubi in hunefenfum inquit. Cucumis fylueftris, fwc afininus abradit,?? uaforum ofcula aperit : proi” d£ 
ftinorum tormina excitat,?? alia adflrt nocumenta . Sed tolli h<ec omnia pofunt,fi addatur aut bdeUiu^ff^L }n o> 
th£ lacryma,aut aqua mulft cum falis modico, aut fi ex iade bibatur. Koboratur elaterij uis , addito fbflifr r ^ . ) 0 
mento , aut odorato puluere , quem offleine flectes elcphanginas uocant , ijs enim admiftum ftlicius qu 0% 
'Purgat , ut quidam flrunt ,fcammonij modo . At re uera magis pituitam deijdt, quam bilem : quanuis CT ^ Ltt* 
doque detrahat, i prafertim cumdeiedioni parata promptaqffefr offert . Mirifice pneter hec fangumis f’ r10 
gat,abijs poti fimum partibus ducens, d quibus <egrc decumbentes humores detrahi folent : quamobr e,n , 
rum dolore uexatis opem non modicam prxflat . Radix in aqua elixa , tufa, er oleofubaila cumabfinthio > ?!' # 
tiam hemicraniam fanat flneipiti , er loco dolenti iUitd ,fl tamen prius eius decodo flmeat ur locus . ?r4 d ‘flo* 
fucctts ex Me naribus immiffus , quod cerebrum pu rget : idcirco er narium Mia delet , & comitiales 'L; , 
obduratos refoluit abf -effus , quemadmodum e? flrumas, prafertim addito meile,?? caprino flercore • ^ pr ie 
er cucumis ipfius fucetis aqua intercute laborantibus praflantif imum efl medicamentum, quod fla”*”' 
educat aquam . Ad idem ualet er radicis decottum . P rodcfl pratcrca arquatis , er iecoris , er lienis ° 4 r “ l pitl' ^ 
bus . Item ifchiadicis, tum clyfteribus infufum, tum etiam fi dccoda radix exterius imponatur . SiccaU 
uis , uulnerum cicatrices attenuat ex meile impofitus : er fugillata ex idu delet . Eiufdemfuccusfabaceafl r ‘ n ^ 
miftus er liniment i modo adhibitus ma culas omnes , qux cutis nitorem uitiant , mirifice detergit . Sed anim* iu 
Cucumeris 4 > nc P^squam par fit hauriatur : quod referatis uaforum ofculis fanguinem eliciat . Cucumeris *% /p, 
fylueftris ui- uircs reddidit Galenus libro v 1 1 1 .fimp licium medicamentorum, his uerbis .Cucumeris agreftis , ^ ^ 
tes ex Gal. fius fuccus , quem uocant Elaterium , er non minime radicis , acflliorum , ad medicationes accommodus efl • ^ 
rium itaq; menfes ciet , er fatum interimit appofltum , ceu alia omnia amara fimul er fubtilium partium , L 
fi rflirmrivnh/ihrdnt rdlidit/if-pm . i/eluti mvniYUm J n i 
Nomina . 
Hoc etiam ufu dolores capitis fanat . Atq; Elaterium quidem eiufnodi efl. At radicis fuccus , ut CT foliorum, ^ 
elater io fimtlem uimhabeat , imbeciUioremtamen . Sed er ipft radix adfimilem facultatem pofiidet : abflergf . , 
que, digerit, atque emollit. Porro cortex ea potentius deficcat . Uuiusplanta Gr£cis<?‘ KVS *y ! “ 0{ 
Latinis , Cucumis anguinus , fylueftris , c? erraticus : Arabibus , chefl aUimar , Viate alhenei ,feti Chetha alo* , 
Itahs : Cocomero faluatico : Germanis , vuider cucumer ,er Efels cucumer : Kiflanis, Cogombridos d)Ud ? 0 . 
Gallis Cocombrc fauuage . Eius uero fuccum Grteci tharripiov , Latini fimilit er elaterium uocant : Itali ,Ew 
Sthaphis agria Cap. C L . 
P Jflol' 
St a P H i s agria, fiuchcrba pedicularis, folia habet labrufete , diuifa : & cauliculos re r° S ’a a 0t 
les,nigrosque-rert florem glafti:& folliculos uirides, fimiles ciceri, & in his nucleum tnan ^ Qa qii* 
fcabrmnj cx nigro lubfuluefc entem , intus album , guftu acrem , Grana quindecim, fi trlta ^lf* 
