ifti 
600 AND. MATTHIOLI COMM. 
cimis iualus sd futuor. htcMefues . Qui tmctt SmJU. femen non redit olftrmjft uiictur ■ , j 1. 
Sparti uires uijitel uici£ furiem potius refirat,qudm lentis . Sparti , «t iam ad eius utres redeamus, meminit ,a e f lt c« 
ex Gal. fimplirium medicamentorum , his paucis uerbis. Sparti, quo er uitesapud nos alligant , tum femen, u ^ . na* 
Momina , cus non inflrenui trahentis efl facultatis . Quod Grxci trna.fxiov , Latini item Spartium G~Spar u _ 
li, spartio . Que uerd Latinis Genifla,ltalis Geneflra uocatur , H tffianis quoq; Gcneftra,Gic]ta^r j 
Silybum , Cap. CLIU» 
SitYiON lata fpinaeft, foliaferens chamadeonis albi. Hxcrecens cumfale oleoque 
cftur . Radicis fuccus drachmae pondere potus uomitiones ciet . 
Hactenvs non ex noflra tantum , fcd neq; ex aliorum quoq; inquifitione uerum ac legitimum ^p 4tt cis 
Italia nobis licuit reperire . Et quanuis inter tot alias plantas aculeatas inibi nafei , er effe pof.it; tamen \ ^od 
eius notas explicauit Diofcorides,ut difficile admodum illud inuentu iudicem : neq; enim ipfejit ingenue / 
ex illis Jit , aufm decernere . vt Grxcis aihufioy^ita pariter Latinis Silybum appellatur . 
Glans vnguentaria . Cap. C L 1 1 1 1 • 
• cU iuS |lU ' \9 
Glans unguentaria frudtus cftarboris myrice fimilis, magnitudine auellans nuci • o | e o«' 
cleus amygdalarum amararum more tritus, humorem reddit: quo adpretiofa unguenta P ^3, 
tuntur . Nafcitur in Aethiopia , Aegypto , Arabia, & Petra oppido fecus Iudream . Prxtci K fai' 
recens, candida, quae facile delibretur. Ea drachma: pondere pota lienem abfumit : curn c j c3 - 
na, & aqua mulla podagricis illinitur . Ploras , leprasque , decocta in aceto : uitiligines » & ” \'0' 
trices cum nitro emendat ; & cum lotio lentigines , uaros , & papulas in facie , & cutis uiua ^ ^ eX pri' 
mitiones mouet , & aluum cum hydromclitc refoluit : Itomacho aduerfatur . Oleum , q u ° e0 cib uli 
mitur,aluumpotu ciet . Cortex eius magis adllringit : uerum tufae, & cxprelfe fuccus abi e i? 
medicamentis adiicitur , qua: aduerfus prurigines , & fcabritias idonea funt . 
# # tr 
Glandis un- Glans Vnguentaria, quam Gracilam dicunt, in H ijpania frequenti fima g l S' u 
guentariae co frtur h odie copiofa in Italiam . Vnguentarijs,ac fej lafarij Mauritanorum nomina fecuti,eam Ben appeu* , f° 
hderatio. \ )£c pjflacia maxime refert, albo cortice , triquetro, frattu farili,nucleo intus conflrtoxyr admodum pl n S 4 
Silybi conlid. 
Momina . 
oleum exprimitur, quod de Ben uocant 
corem fentiat , ut etiam libro primo fu 
ice , criquecro, jraciu[aciii,nucieo imus conjeno,ey aamouui" a , t 0 1 
<nt . Magnifaciunt idunguentarij, quod quamuis diu inueteratum,n ,,n< l i(l 
ito loco monuimus . Arabica: ftmilix auriores (ut modo didunt efl) u j 
riam glandem B en nominant . Proinde de ea inter fua foluentia fimplicia feribens Mefites, in hunefenfum '^''Lrfeo* 
duorum efl generum .Maius efl nucis aucllanx magnitudine, triangulare . Minus uerd ciceri flmile.Vtriqi " ' „ e4 c* 
fa medulla, lenis , c r alba . P rxflat maius , quod noxa uacet : minus fiquidem noxium efl . Profertur in r& 
re, quod putamine jit albo , Ixui, tenui, nedeo fragili, albo, oleofoq ; . Vetufum recenti melius . In minor 1 ^»1 
ccllit in cinereo albicans, fragilis pariter, er pinguis. Diofcoridi tamen in maiori generefminoris enim 0 
quemadmodum nec T heopbruRus, neque Plinius ) proflandus efl recens, etji contrarium afferat Mefues ■ 
unguentariis boc tempore c nucleis tantum exprimitur , ut Diofcorides docuit , non autem, ut quidam cX> 
put aminibus, quod dixerit Tbeopbrailus, unguentarios putamine fruclus contufouti folere . Plinius, ut T 
er Hiofcoridisfententiam comprobaret, unguentarios prodidit e putaminibus, medicos uerd e medulla 0 e 
quod hoc medicamentis, illud odoramentis ufum prxbcat . Veruntamen hac otate ( ut diximus) ab ° mnlbI a ue re P°> 
nuchis a putamine repurgatis exprimitur . Nec crediderim unquam , quod exfolis putaminibus oleum c /r ^ j u nt, 
fit, quanuis diligent i fime comprimantur ,er confringantur pr olo etia grauifimo : quonia hoc putamina ^ 
er omni prorfus humore carent . Illud quoq; fidem non dubiam facere potefl, quodhanc 
tio protermifrt Diofcorides , non modo in boc loco ,fed etiam libro primo,ubi tamen de oleis, cr ungue 
Minardi du- i it [ us d,jf r uit . Cuius forte dottrino immemor Manardus Yerrarienfis ,uirjahoqui noltro otatis cele ji 
tuum folutu. - n d( i not(( ti on it, US} quas in Mefuem edidit , an Vnguentario glandis oleum e nucleo, an e putamine exprimi ^ ^ <H 
ferens quanquam in quibu fdam Diofcoridis codicibus legitur , oleu hoc e nucleis exprimi debere ; in c% fl; 
nec nucleorum,nec putaminu ullam fieri mentionem. Verum et fi ambigendi non defuerit occafio,profer [l ’ , ■ Yt tf 
pbrafli teflimonio , qui putaminibus uti unguentarios tradidit ; aderat tamen grauifimus aUa 7 G nrnon'XP ,lU l 
hanc abunde enucleauit,ckm conflanterafferueret, Balaninum oleum unguent arijs ex carne nucleorum, tfdttf? 
minibns exprimi. Id quod etia facile ex Diofcoride colligi poteft,cum dicat confimili modo fieri bal/m fllj' 1 * 
da tinum . quod autem boc ex amygdalarum nucleis fiat, nemo efl qui dubitet . Hxcfanc nobis non leuei n l r q n ti)^ 0 f 
cionem , quod aut eo in loco Theopbrafti exemplaria fint deprauata , aut minus integri, C? ueraces fi 
res, a quibus fortafis unguentarix glandis bifioriam accepit. His porro accedit huius olei communis u '*.’ cO 0cW 
randi ratio . Siquidem E-ilaninum oleum plurimi faciunt unguentarij , non quod aliqua odoris prxf ^ 
tur( inodorum etenim efl ) fcd q U od nunquam uctuflate rancorem contrahat . Id fcilicet quod c nite e . dt jfpni ^ 
non autem ex putaminibus confidunt. Nam rancoris expers ciim fit, omnium apti fimum habetur ad 0 
guenta (] mijlum uocant) temperanda, qux ex mofcho , zibetto , er ambaro , illinendis chirothecis, a 
$elt* 
