IN LiB. QVARTVM DIOSCORIDIS. 607 
( filia ea£ re uerbafco fimilia : nec quod tu fu tn , cr aqu£ inffarfum pifces interficiat ,fed quod reftius 
Au ^ cenn<t ) e:u> filia minori Scebram fint fimilia . Porro (i mihi hac in re coniedandum ej]et , putarem 
nd aliud Ni.uritams ejfe minoris generis Alfebram ,fiue Scebram, quam plantam illam , qu£ officinis Efu* 
tocat ° T UOc ‘ tatttr » V 1 C /tfgwtf Au icentia ) in hortis , cr ubiq ; proueniat . H<ec autem , ni fallor , ea eji , quam 
*tiv ^ 10 f cori d es Tithymalum cy par i fiam : quippe qu£ pmu arborem nuper natam filijs prorfus imitetur . Quitis 
n cenferem A Ifebram maius ,fiue Mehezeheregi eam omnino e[fe plantam , qu<e Gratcts dicitur pityufa , utpo* 
tuy ' n ^ md ^° c yp*rifiite filijs fit jhnihs , quanuis magnitudine excellat : non enim defunt , qui inter titbymalo » 
«o fii ^ l ' erde ^ ;im pity u f- im tecenfeant . Proinde non ab re dicebat Auicenna, Mehezeheregi effi fimile Scebram, 
° Pandar ^ c °l° re f u f >cwer,tl0 • blefues uero , quod radicibus ejfet rotundis ,crafis ,crafjoq; cortice obduilis , 
hra • qttitfire omnia radici Pityufa' reddidit Diofcorides . Accedit his Serapionis auttoritas , qui de Sce = 
fjj! 1 a & ens > ea omnia ex Diofcoride iUi tribuit , qua: pityufe idem Diofcorides afignauit . Ex his itaq; perfincuum 
H c l .. arl> ‘ tror > pttyufam Mauritanis fcebram maius appellari : minus uero id i quod. Gr£cis tithymalus cyparifias 
f tt ‘ >r - Cfterum Characiam uocatum,pofiqudm multum laboris in eo indagando fiuttra impcndiffem,boc anno mi 
Ita- me ^ ‘fi* c ^ r, fi lmus medicus Lucas Ghtnus Porocortielienlis : qui, meo quidem iudicio, omnibus prorfus notis 
miU, 0 re fc'°^ et * Myr finit en quoq ; hoc tantum anno reperimus , filijs circa caulem totum crafiis , acutis , myrto 
/’ l f • Haralm uero in maritimis tantum naftens , quem uulgaris ufus tithymalum putat B rafauolus , in maritis. 
^tu-(P S S enen ^ USi A r g cntmo promontorio, er in ttniuerfo illius regionis trabi u, item in Aquileienfi agro fies 
1 ^Hiu *‘ ms i ,,Ue nitur. Huic filio fimilts uifitur quadam alia planta,qu£ in Hetruria uulgo appellatur Herba mora. 
* t 0 1 ra dictbus prtits contufis , ac deinde fluminibus demerfis, pifces protinus enecantur . Sed caret hac lableo fuc * 
c^f !: ‘P ro P ter eam inter tithymalorum genera iam non ejfe adnumerandam cognofcimns : etfi alias aliter fenfimus, 
ji^ 'tlijs notis negleftis, lini filia uiderentur ,CT caules fubrltbentes . Sihtec defuerit, PlatyphyUi radices fu * 
j> . J < l Uo uniuerfa regio fcatet . Porro Heliofcopius ,fic ditius, quod cum fole comam circumagat , omnibus uul » 
^ ,s n °titia: planta ell . Froucnit enim hac p.ifiim prope urbium , er oppidorum moenia, in campis , incultis , hor* 
> c o Ilibus , er ubique tam culto , quam inculto fi olo . Cyparifias deinde ( ut fupra diximus ) ea ell planta , quam 
minorem uocant, cuius pro omni Titbymalo inualuit ufus. Dendroidem uidimus printim in regno Neapolis 
. 0 e *traT erracinam urbem inter fixa antiquifimi fiecus in itinere Neapolim uerfus , piant £ arborefeentis effis 
c ' d um comtemplari ccepijfem, fupcruetiit perit i fimus medicus Hieronymus D rogus Parmenfis,o~ doftifi « 
l ( ks Hieronymus R orarius Portonouenfis(tunc o mnes una fequebamur Bemardum Clefium etmplifimitm Caudina* 
m Tridentinu ad Cxfarem pergentem ) quibus magno folatio Dendroidem tithymalum ibi a me primum repertum 
; erant enim ambo rei herbari£ fludiofi , atq; etiam gnari . N afeitur idem tithymalus etiam in Tergejlino lis 
*n°n longe aTimauo fimte, in faxofis quibufdam rupibus arborefeens . Theophrafio tria tantiimTubymalo* 
* genera produntur libro ix.cap.xn.de hi foria plantarum , ubi ita feriptum reliquit . Lanariarum (fic e* 
tithymalum uertit Theodorus ) quod maritimum granum appellant , filio eft rot undo, caule, totae]; magnitudine 
iife* • ’ f ruilu cinildo ■ Demetitur >cm uua nigrefccre incipit ; er ficcatus fi uStus tritus potui datur acetabu = 
parte . Mafcula autem uocitata ole£ filio condat , er magnitudine cubitum £quat . Huius lac , cum uinde* 
filj l,,c ‘P‘t, exprimunt ,er pr£parato utuntur : purgat infirius . Myrtaria uero cognominata, candida laftaria efii , 
c P condita , ueriim aculeatis parte pofirema : farmentula in terram demittens , longitudine palmi, qu£ non 
*iio r. Sternatis annis fiuftific*nt,alia hoc antio,<dia poftero,quanquam omnia eadem radice exorta . Loca mons 
tl( 'fi 1 defiderat . F rudus nux appellatur . demetitur, cum hordeum turgefeit, er exiccatus, purgatuscj; datur elotus 
kn! ^Paueris nigri duabus partibus,ita ut totu modo acetabuli fit : trahit pituitam per aluum . At uero fi nuce ip* 
^ Placeat dare , trita dabitur ex uino dulci , aut cumfefama tofta , torre fadaq; comedendi . hadenus T hcopbra* 
j, ( * *, Tithymali omnes, Mefue audore in fuis fimplicibus deiedoric facultatis, cordi, iecinori , cr uentriculo ma * 
f , fe e °fficiunt : uaft difrumpunt, inteflina abradunt, uniuerfum excalfaciunt corpus, adeo ut inde fibres facile con* 
• Tollitur prima tithymali noxa ijs admifiis , qu£ cor , iecur , cr uentriculum roborant ■ Secunda uno,cr 
K,j agglutinatoria facultate pollent . cuiufnodi funt tragicantl)£ lacryma, gumini, bdfUium, psyllij femi* 
«!ir '^ ame Mum,cr portulac£ fuccus . Tollitur cr quarta,admiflis fi'igidis,cr humidis : proinde aut fotichi fucco , 
^ u bi aut portulac£ , aut hortenftsfolani , aut aceto cum cydoniorum feminibus diutius rudicula agitato, c om* 
• Vulgaris ufus Tithymalus pituitam uehementer deijcit , cr itru quem uocant fuccum , panterq; pit uitas ad. 
** * ^currentes. Aquam inter cutem ualidifime extrahit : nihilo fecius exiccat uniuerfum corpus, cy genitura 
l ( ‘ tl £ lllt .Vnde rujlicoru medicamenti nomen fibi merito afeiuit. Tithymali omnis generis uires commemorat Ga= 
c, ( i* ‘kvi 1 1 .fimplicium medicamentorum, fic inquietis. Tithymali omnes uincentem habent acrem,calidamq; fas 
(5- * ne fi utr ° Cr maritas . Validi funus itaq ; eft eorum liquor . Secundum locum tenent femen, cr filia . Sed 
, didar um facultatem particeps e{l ,fed non ex aquo . Sane ipfa cum aceto decod a dolores dentium fanat , 
9«i lUis erofis proucniunt.At liquores,utqui ualentiorem uirn habeant, in firamina quidem ipfa dentium in * 
t c *terum fi aliam corporis partem contigerint , continuo adurunt , ulcerantq ; ; proinde firls illis cera cir * 
% “" tur - quippe cian ex quarto fint excalfacientium ordine, quem ejfe adurentium pofuimus. sic pilos quoq ; fuc * 
% ]} Un(ius tQ dit . porro ciim uehementior fit , oleo mifcetur : cr fi idfepefiat , tandem prorfum pilorum radices 
i)ie c * ext irpantur , corpusq; depile reddetur • Eadem facultate uerrucas ,quas dcrochordonas nominant , cr myr * 
1 Cr pterygia ,fiue oculorum ungues , cr thymos aufirunt , detergetitque lichems cy pforar,fiuia fcilicet cy 
3^ Y * en di facultas inefl propter amaritudinem . P r£terca ulcerum pbaged£nica , anthrachode , cr gangrrnode, 
Venter tum excalfacmt,tum extergunt, fi in tempore, cr moderate utar e, iuuare aliquando potuerunt . Ve* 
E c 4 rim 
Tithymali 
cogniti. 
Tithymalo 
rum hiiloria 
exTheophra 
fto. 
Tithymalo 
rutn uires ex 
Mefue. 
Tithymal» 
rum uires er 
Galeno . 
