IN LIB. QJ/INTVM DIOSCORIDIS.' 633 
v er im enimuero non ob id tanta eft ignium uis,ut adamantem uincat : quandoquidem huius humor ignis c* 
e fortior exijiit . Eandem etiam ob caufam amiantus non modo non comburitur igni , fed ne quide diffoluitur.Vter 
V!** et fi frccus , cum tangitur , effe fentiatur ; tamen humorem immiftum obtinet, non aliter atq; metalla . Porro 
fit * ■ cor P ora erodunt , ut in Lycia inuenti , uel abfumunt , ut A fit us, in quo corpora defunborum condita ab* 
j 1 tr adunt, unde illi farcophagi nomen , ex materia admodum acri giguntur , ut in fodinis quibufdam cadmia qux* 
t( lm fonitur, qu£ fofforibus ipfts manus erodit , er exulcerat . Eo for emo nonnulli lapides funt, qui ueluti prxgnan* 
^ ‘ a prtlum , uel argillam , uel liquorem in utero gerunt . Cuius rei caufa eft er materia diuerfitas , er quod eadem 
y *Z n<t tx parte figuram globofam reftratjut quam proxime accedat. Materne enim pars interior ab exteriore diffe 
, o n s f wt calore coda mox diuiditur, aut aliquo poft temporis fflatio feparatur, non focus ac arcfabx nucis aueUanx 
n* Us a putamine . Quod ji fuerit fuccus,uel lutum tenax, ipja etiam pars interior in lapidem cogitur , ut in actite 
> for ; fo wer£ ; J u p um non tenax, uertitur in terram plerunque argillaceam, ut cernere licet in gccode : fin fuccus te* 
'*Ae/ aqua .liquor interdum remanet,ut in enhydro,in quo ad motum flubuat intus, ueluti in ouis liquor, ut inquit 
lniu * • Ceterum cochleas in faxis repertas , calor conclufus , ex materia pingui , er lenta efficere uidetur , er ex 
^ e>n gignere mufoulos , cr conchylia : fod terra quanto eft crafoior, quam mare, tanto ea magis imperfrba gignit . 
fof mirum cuipiam effe debet .quod eiufmodi conchylia in lapidum medio orta, ibi diutius conclufa, ipfts cedente la* 
n es > cr ef :ant,cr uiuant.S iquidem ego certo teftari poffum.me uidiffe non longe d T imauo fonte prope D 11 inum ea* 
‘on in Adriatici liiore fltum,ubi maris alluit unda, iapides d focijs malleis forreis frangi, atq ; in itlis plurima repe * 
1 cotlc hylu , qux daftylos d forma , cr colore uocant : funt enim palmarum caryotis fimilia . Hfc eadem me ali * 
i c | c ° medifoe memini in ciftro Goriti£ in opiparis menfrs illuforis , ac clari comitis Francifci d Turri noftrorum 
1 , or WflJ ( qu£ eius eft fingularis humanitas ) fautoris, promotorisq; maximi : qux [ane non minorem quam oftrea, 
jj c Tf s gratiam habere comperi . In ipfo quoq; Duini caftro ijsdem uefoi mihi contigit apud magnificum Matthiam 
0 forum ji irum fanc nobili rate cr moribus inftgnem . N eq; me fugit, his nuper elapfis annis uirum magnificum atq; 
'Jf clarum Didacum Mendacium Hifflanum, lapideas quaft tabellas mihi oftendiffe ex Veronenfi agro(ut afferebat ) 
'fotas, qu£ in longum fcijfx uarios intus pifoes ueluti infculptos habebant, cum omnibus fuis particulis quxmuis mia 
in lapidem uerfos . tot tamq ; admirabilia funt opera natur £ . Huc pr£tcrca illud accedat , quod pifoes fo files 
Oriuntur ultra Eyrcnxcs montes ,ut narrat Eolybius lib. x x 1 1 1 1 . fuarum hiftoriarum . Vsque ai Narbonem 
^foem , inquit, planities eft, per qudm fluuij ftruntur lUiberis cr Khofcinus , fluentes propter urbes eiufdem nomi * 
‘ s > qux habitantur d Celtis . I n hac igitur planitie funt pifoes fo files didi ■ in ea enim eft terra tenuis, ubi multum 
I ffo ur gramen, fub quod altitudine duorum uel trium cubitorum per arenam aqua fluminu delata fluit : cr fi quan* 
5 ° foundauerint,cum aqua pifoes terram fubeuntes ( nam mirifice appetunt graminis radices ) planitiem efficiunt re* 
( n mpifoibusfubterraneis,quos incolx effodiunt. h£c Eolybius. Quibus adde, quod etiam pifoes fo files inueniun* 
c ‘rca Heracleam, atq ; in alijs plerisq ; Eonti locis, ut Theophraftus efl auftor . quin cr in Germania ultra Albim 
t y k !f n \ quibusdam in locis hac xtate effodiuntur . Verum quandoquidem Diofcorides in hoc quinto libro foripftt 
etidmnum de uarijs terrarum generibus, qu.c in medicum ufum ueniunt , non alienum fore iudico , quod de 
, uniuerfim aliquid differamus . Terram itaque aut ftmplicem,aut compofltam effe oportet . Simplicem nunc 
t j lnt elligo, qu£ cum nulli re fofili , nrq; cum aliquo liquido fucco fuerit pemufta : non autem eam, qu£ d exteris 
f ontis fo penitus munda . quippe ob continuam elementorum miftionem uix uUam reperiri poffe puiauerim , qu<e 
nn foil aqux, aeris , uel ignis non complebatur . Quamobrem eam fimplicem dixerim , qux nuUamprorfus alumi* 
^ t fo ut falis, aut nitri, aut chalcanthi,aut bituminis, aut cuiusuis alterius rei metaUic/t miftionem admiforit . Coit* 
* c °mp 0 fitam appellatterim , qux unum , uel plura ex his in fo receperit . Simplex autem terra , de qua nunc for* 
( °” en t habemus, modo grauis.foodo leuis constat, pro maiori, aut minori elementorum miftione , qux iUi ineft . quis 
dubitet , quiit ea fit leuior , ac rarior, qux plus aeris , aut ignis participat , qudm aqux i Adhxc terra ipfa per 
* ^is exiccat,fod uarias fortitur facultates pro uaria eorum , qux ei admifoentur, qualitate . Nam iUa , in qua fit 
J* 1 * frigus , ad&ringit : qux ignem accepit , acris eft : qux aerem , glutinofa , cr leuis : qux aerem cr ignem , le* 
r 1 > Cr acris . 1 Ua uero, qux flbi fulphur adiunxit ,aut alumen, aut chalcanthum , aut met aUum ali quod uel fofilent 
^ cu % facili quidem guftu,ic etiam olfattu cognofoi poteft.Nec de his plura dicenda funt, quod mihi plane perfua * 
^ huiufmodi qualitates nuUi non cognitu faciles futuras, guftu duntaxat iudice, qui tamen dulcia ab amaris, acria 
x^dis.foifa infipidis , acerba d maturis difeernere foiat . Terne autem , quarum in medicina eft ufus ,fua mu* 
r k i ntUr n °mina partim d locis, ubi effodiantur*? affortantur : partim d coloribus, quibus inficiuntur ipartim dfa * 
n t<lt ibus propriis . A locis enim denominantur Lemnia , quod ex Lemno infula deferatur , Samia quod ex Samo , 
lfol u °d ex Chio , Cimolia quod ex Cimo , Eretria quod ex Eretria Eubcex duitate , crEnigitis quod ex Enigitc 
Mt' - -A colore appellationem trahunt rubrica, cr alix nomuUx . A facultate deniq ; nomen accepit ampe* 
Jfo u °d eius fit ufus ad illinendas uites fub germinationis tempus aduerfus erucarum iniurias .Et ut aliorum quo* 
tjJ 'fortium colores percurramus , colore albo conflant, creta, qua farcinatores utuntur, gypfum, alumen , arnian * 
jyif^*b>icus lapis, ludaicus, melitites, 'jgalabites^ilaballritcs, cryftaUus, argentum, argentum uiuum.,ftagnim,c? 
f 'ffffimum marmor . Colore cinereo produntur melia terra , cr Eretria altera . Cxruleo uero colore {flebantur 
, cyanus ,cr lapis proprie cxruleus dittus* Virent fmaragdus ,prafius , chryfocolla ,cr chalcantum . 
Zy ^ 0 ^ ute °uc colore funt aurum , ochra , chryfopatius, chryfolithus,cr auripigmentum . Rubeo tinguntur rubini , 
,, c ol ' kti >fandarachd, corallium, hxmatitesjciftilis lapis, minium, cinnabaris, rubrica, cr Lemnia terra . Q uxdam 
* Purp U r eo fulgent, ut hyacinthus ,er amcthyftus. Alia cxruleo diluto uifuntur quemadmodum iafflis,quem bo 
n ^ cu »t . Nonnulla cxruleo uirefoente , ut xrugo , cr Armenius lapis , Alia albo rufrfoente , ut apbrodiflace . 
Olfiant 
Terraru bre*- 
u is enarratio 
