and. matthioli comm. 
Vua pafTa. 
Cap. IXII. 
a c 
VuEpaflx co 
fideratio . 
v v a p a s s A alba adftringentior eft . Frodeft efitata caro earum tufa , duabus , £ aC hof 
vefaT Eftur in dyfcnteria per fe cum nucleis ;& decoda in patnns cum meile, admift > Te ft,- 
d^feri ina,& ouojualetad purgandum caput : eiufdem gratia cum pipere comn^iduca 
um inflammationes fedat , illita cum lomento fabarum , 8c cumini farina . Fauos^ ^ 
carbunculos , enatas in articulis putredines , & gangrenas , fine nucleis trit , } ceU rlUS ,c 
fit a fanat . podagra conucnientcr cum panacis fucco illinuntur : mobiles vngue 
CXtrahit ' ... w .veru 0 * 
. quarum ubique uulgaris er frequens efl ufus, omnibus notifiimas effe ar ltr ° terC s d‘i ' 
mentwneft , meo quidem iudicio , credendum , quod contt ^it 
V V A S PASSAS, 
meo ouidem iudicio , credendum , quod cum de Vuis paJSis meationem facium 
nanujrfs 8&s tantum interligant, qui hoc tempore ex quibu fdam Aegii infulis , ac?cloponnefo\ e e 0» 
f«r er in quibufdam etiam Italia: locis infolantur . Siquidem Galenus nulla magnitudinis, uel par JimenV 
ToZsSuerfumuuas^ Id quod ipfe Galenus libro fecundo * / 
rum facultatibus ijs uerbis declarat . Porrd quemadmodum pajfarum differentia , qua: 0 , n mi • 1 
farum facultatem confirt , ita nec magnitudo :fola autem qualitatis , qua: gu flui me fi , d W* entt J nu u 0 pr*T t « 
his nimirum Galeni uerbis fatis colligi potefl , ipfrn omnis genens uuas ,qu£ fohs, firuore flacce f fe . f (0 „g 
diferimine paffas appeUaffe, nempe Damafcenas c £ teris grandiores Uibibum > f it a f^ 
J; Smyrnis (ut aiunt) Cypro, cr Creta comportantur. Vnterea loco citato idem Gaie fe)iun a c *' 
KonnJli autem, <y redifane , e dukibus , grandibus^ , quales funtfcybelitides , pnufquam fff 
munt , qux er ipfe i nue t erat £ , cutim duram , craffamip habent ,#s*jmus m aqua c0 2« n “ r ^ or J u sf^t t 
,nen ipfum facilius fic eximitur . Alia: quidam funt hts contraria: > foltd*,cr craffe ,qui nuUu pr J ^ ,/ 
lent .Crefcunt hJin Cilicia,colore fubfkm . In Famphyha autem fcybehtic£,& colore nigrx.q fjcl^t 
nuxima: .haec ille . exterum fciendum efl , non omnes Vuas paffas eiufdem effe facultatis . aha tianq J ^ 
dulcibus, aha aufleris, alta uinaceos habentibus, aha non habentibus f ' r 
ra producantur , uel quod ij arte fuerint exempti ,fi dulces flot,adftringente facultate n u^ c °L 1 
mirifici leniant . qumobrem pedoris anguflii, tufii, exaff eratis faucibus, ^ r£nm ^ c£ ^;‘ T cU ^ l ° .p 
munt . Id quod plani confirmat Galenus libro fcptimo,& odauo de compofitione medicamentorum) /w * tfj'- 
ubi uuas paffas fine uinaceis leniendo pedori , ac iecinorofis plurimum commendat . Conti a ucra r pfirf .ft 
(tdftringentc cenfentur,qux cum fuis uinaceis manduntur . Quod cion non ignoraret Dtofcorides, jjcOf* l -iif 
nucleis in dyfenteria edendam effe tradidit . Hinc itaque fit , ut maximo in errore uerfari exifiimem m . 0 S 
itatis noflrx celebres, qui alui deijciendx gratia, Vuampaffam partiam uulgarcm , qux ex locis 0 
Italiam dedrtur Simul cum uinaceis deuorandam exhibent . quippe cum alum fluidam facere in anun° f( 
tius cohibent, quam leniant : idcf; potifiimiinu ubi uux paffe temporis tradufucci partem amiferint . Q$^ t i Ci s 
da m hanc fententum deducor, ut adaluum emolliendam aptiores cenfcam Damafcenas, Cyprias ,acC .A 
TustLnpriusmcleiexeinptifintMeifumnmr^ 
nis inueniuntur . quandoquidem hxfucci longe minus , quam corticis, er umaceorum continent, nifi fl f 
centes, cr diligenter afferuatx . Quapropter fi hoc tenui uuarum pajfarum genere uti quandoque c g^^- s { 
hendam aluum, eas digi pr£flat,qu£ fine uinaceis proueniunt : uel fi hx defint :fupphantill£,qu^ ^ 
expurgati . tametfi Damafcenis, er Creticis longe bonitate cedant : de quibus fane mteUexiffe G. , ^ 
doris uitia laudaffe plane fiijf icamur . In quorum genere hac etiam tmpefiate funt , 4“ ff em ' n “ , uU0 
dum dui Galeni itate ex Cilicia conuchebantur . Uud porro anmaduertendumefi , quod ubi qu^ 
ce rel 0n tendit,n 0 ndebetpafiisuti,qu£guftuiacerbitatem, U elaufieritatemrehnquuntS 
terreflres . quibus utique facultatibus cohibent ,adftringunt , cr roborant , pnfertim fi cum ^J cU0 alifl^ 
dantur Vnde feite Galenus libro fecundo de alimentorum facultatibus, hic prodidit . Via paff . pl/it' 
VuxpaRx ui d r, r J omn , quam caria cum ficubus. Multi enim fiunt dulces , acerbi autem '■ f 
tesexGaL 
fleri, dulcedinis - Citerim ut dulces temperamento funt calidiore, ita aufien jngidiore . Ad I c o4f^1 
«•- muUAmaoi' arPY-t,* : mediam autemauodammodoint p , Mtfwt 
Medicorum 
error. 
flen, dulcedinis . dteriim ut dulces temperamento funt calidiore, ita aujtenjnguuore . . c0ftj u 
roborant , er uentrem confiipant , cr his multomagis acerbi : mediam autemquodammodo int 
d J Ut CjU<£ H£C AtCffshi^nt- f\t*r rfluiJM CfibdllCdttt . T^iilcibuS y rHi£^ * 
/;«5 multo magis aceroce: meatam autcmquuuamm™- qu£&v i ' J 
'machttm difjoluant,nec aluum fiubducant . Dulcibus tamen, u . one$i qut oi ^ 
'ineflcontempew ita cr mediocriter detergendi : quibus ^uabftJacidtaHhts^e^ ^f^iJulum 
ontemperanii , ita ^ mediocriter detergendi : quibus duabus facultatibus exigua lecof,'*^ 
tricuUinfiflant, obtundunt. Btlibroviu. cap.vix.de compofitione pharmacorum ^ 
tenus fic inquit . Vua paffa contemptilis uiden poflit, ob familiarem ei usufum .At ^foho PJ t y 
nam cum familiaris nobis fit , in tantum adftringens efl , quantum opus habet uifcus ot „ o3C ,a :& 
concottoriam crudorum humorum , er uim coercendi maligna , pta ; ipfa haud facile pu de d tt tl 
(pruntium totam (uhfl^nti^m . uifceri ipfi , hoc efl iecinori, familiaris efl, er propria, i co^A* 
